Subscribe

RSS Feed (xml)

Powered By

Skin Design:
Free Blogger Skins

Powered by Blogger

Wednesday, December 29, 2010

Өнөөдөр

Хаан их Алтайн сүлд сахиусан буув.
Халх  ойрд хөх монголын их сүлд сахиусан буув
Тэгээд ажимгүй унтах гүн нойрноос сэрээв
Тэгээд хатан төмөр илдээн гурван голын их усанд ширээв
Тэгээд илд ширээсэн их усан часхийн дуун алдав
Тэгээд хар төмөр гав гинжийг тасар цавчив
Тэгээд  Хаан суудлаас наран гэрэлтэв
Тэр бүхийд НАРАН ГЭРЭЛТ хэмээн олноо өргөв


   Олноо өргөгдсөний нэгэн зуун жилийн өвлийн дунд сарын хорин дөрвөний билэгт сайн өдрөө

Monday, December 6, 2010

Дотнын найз

Бадрах гэртээ оройхон халамцуу  ирэв.
Тэгээд Одмааг хэвтэрт ортол нь балбажээ.
Энэ хоёр, айл болж тусдаа гараад арван хэдэн жилийг ардаа орхижээ.
Гурван хөөрхөн хүүхэдтэй ч болсон.
**********
Бадрах хартай нь хартай.
Тэхдээ эхнэрээ ингэж зодож нүдэж байсан удаагүй.
Эхнэрээ ажлаасаа оройтож ирэх болгонд нь ядаргаатай байцаалтаа эхэлнэ.
Эр эм хоёрт өөр асуудал байхгүй.
***********
Бадрахын хардах нь ч  оргүй ч биш аж.
Хэдэн жилийн өмнө эхнэр нь байгууллагынхантайгаа салхинд гарч хоноод ирсэн.
Тэгж явахдаа Одмаа бүсгүй, ажилд ороод удаагүй нэг залуутай халамцсаны харгайгаар өвөр түрийндээ орсон явдал бий нь бий.
Харин тэр явдлы нь Одмаагийн хамгийн дотны найз Урнаа нь мэдсэн байв.
***********
Урнаа мэдээд зогссонгүй, Бадрахад хэлж орхижээ.
Тэр явдлаас хойш  Бадрахын Одмаад итгэх итгэл мэдэгдэхүйц буурсан юм.
Уул нь тэднийх  бусдын л адил, жирийн л нэг айл байлаа.
Эхнэр нөхөр хоёул ажилтай.
Тийм болохоор аливаа юманд бэл дутахгүй.
Нэг үгээр олсондоо сэтгэл нь цадсан, аз жаргалтай хоёр байв.
**********
Гэвч сайн явдалд садаа мундахгүй гэгчээр, тэр хоёрын тэгш амьдралд атаархаж явдаг хүн байсан санж.
Тэр хүн нь Одмаагийн  хамгийн дотнын найз Урнаа.
Урнаа Бадрал хоёр  дээд сургуулийн ангижавууд юм.
Гаднаа төлөв төвшин Бадралд Урнаа татагдаж л явж цагтаа.
Гэхдээ энэ нь хайр сэтгэл болтлоо дэгжээгүй.
**********
Чухам үнэндээ, Одмааг бусдын өвөрлүү түлхсэн хүн бол Урнаа билээ.
Тэр явдлаас хойш, Урнаа, Одмааг уйлж хоноод бөлцийсэн нүдтэй ирэх тоолонд гаднаа санаа нь зовж өрөвдсөн царай гаргавч дотроо бол "ээ гялай, ээ гялай" хэмээн баясан дэвхцэж байдаг болжээ.
**********
Одмаа тэр явдалд гэмшихийн ихээр гэмшиж , харамсахын ихээр харамсаж байсан юм.
Бадрахад мэдэгдэхгүй өнгөрвөл дахиж хэзээ ч ийм алдаа гаргахгүй хэмээн өөртөө андгайлж байлаа.
Гэвч Бадрах энэ бүхнийг Урнаагаас  тэр дор нь  сонсжээ.
Яагаад ч юм тэр үед эхнэртээ итгээд ч юмуу, Бадрах хар цагаан дуугүй өнгөрөөжээ.
**********
Харин сүүл сүүлдээ хоёр хосын дундуур хорт могой шургалах нь хэрээс хэтэрч, хэргээ гүйцээжээ.
Худал үгийг мянга хэлэхэд үнэн болдог гэдэгчлэн, Бадрах,  Урнаагийн ховонд сүүлдээ итгэх болов.
Урнаагийн үгэнд итгэх тусам,  эхнэрийнхээ үгэнд  итгэх итгэл нь алдарч байлаа.
Тэг тэгсээр эхнэрээ хардан дарамтлах нь ихсэж, Одмаагийн хувьд амьдрал нь там болон хувирчээ.
**********
Хэрэв Одмаагийн хазгай гишгэснийг Бадрал сонсоогүй байсан бол, бас эр эм хоёрын дундуур Урнаа хэмээх илжиг орж жороолоогүй бол энэ айл аз жаргалаар бялхсан айл байх байлаа.
Босгож бүтээх хэцүү, буулгаж нураах амархан билээ.
Өнгөц харахад, энэ айл, элэг бүтэн дутах гуцах юмгүй аз жаргалтай харагдавч, үнэн чанартаа  сөнөж мөхөж байлаа.
**********
Хардалт сэрдэлтээс болж, уурандаа  ганц нэг нудраад авах нь бий боловч энэ удаагийнх шиг ингэж зодож байсангүй.
Өдөр нь Одмаа Урнаа хоёр,  даалгасан ажлы нь хэрхэн гүйцэтгэснээ тайлагнахаар захирлынхаа өрөөнд оржээ.
Захирал залуу,   хоёр ажилтантайгаа  их л эелдэг харьцаж, Урнаад бүр ч илүү санаа тавьж байгаа нь илт  байв.
 Урнаа ч гэсэн тэнэг биш болохоор энийг ойлгож л байлаа.
**********
Ажлаа танилцуулж дуусхаар нь захирал, Урнааг явуулаад, Одмааг авч үлдэв.
Учир нь Урнаатай дотносоход, Одмаагаар зуучлуулах гэсэн байж.
Энийгээ ч хэлсэн, Одмаа ч зөвшөөрсөн.
Захирал ч тэр, Урнаа ч тэр аль аль нь ганц бие улсууд.
Тэгээд л Одмаа зөвшөөрч орхиж.
**********
Харин Урнаа захирлын өрөөнөөс гарч ирээд Бадрах уруу утасджээ.
"Ганц бие залуу, эхнэрий нь татаж чангаасан л байж таараа.
Манай эргүү ч гэсэн өөрөө дуртай байгаа биз" гэж Бадрах  бодов.
Сонголтонд захирлаас доорд үзэгдэж Одмаад гологдож байгаадаа гол нь харлана.
Хэрийн эр хүн ийм доромжлолыг яаж тэвчих билээ дээ.
**********
Одмааг оройтож ирэхэд нь ээлжит байцаалт эхэллээ.
Байцаалт нь уламжлал ёсоор хэрүүл болон дэгжиж, хэрүүл нь зодоон болон хувирав.
Зодоон ч гэж дээ, эмэгтэй хүн эр хүний өөдөөс хариу барьж чадах биш.
Бадрах л дураараа боллоо.
Цохиж унагаагаад, толгой түрүүгүй өшигчин балбаж байсан.
**********
Одмаа эмнэлэгт гурав хоноод ухаан оржээ.
Толгой тархи, мөр цээж нь нуль хөндүүр.
Өчүүхэн хөдлөхөд л ухаан балартмаар өвдөнө.
Тархи нь доргиж, хавирга нь хугараад, цээжин бие нь тэр чигээрээ хөх няц,хаван булдруу болжээ.
Нүд хальтраад, харахын эцэсгүй амьд сүг хэвтэж байв.
***********
Урнаа,  дотнын ганц найзаа эргэх, далиманд нь Бадрахыг жаал худлаа  муулах, дотроо  бахдан тавлах  зорилгоор гэмтлийн эмнэлэгт очив.
Учраа хэлээд дотогш нь орж очлоо.
Одмаа  нүд хальтармаар  болчихсон, танигдахын аргагүй юм хэвтэж байна.
Орных нь дэргэд дөхөж очтол, Урнаагаа хараад мэгшин уйллаа.
Гомдол гутралын хар нулимс эцэс төгсгөлгүй мэт асгарна.
***********
Харин Одмааг харсан Урнаад баярлан бахдах сэтгэл огтхон ч төрсөнгүй.
Өнгөрсөн хугацаанд хийсэн бүхэндээ гэмшиж байлаа.
Харин энэ гэмшлээ найздаа ил гаргаж хэлсэнгүй.
Одмаагийн нүүрэнд нүүрээ наан уйлж унжив.
Ёстой чин үнэнээсээ цурхиран уйлж байлаа.
Бадрахыг ч буруутгасангүй, өөрөө өөрийгөө л хамгаас илүү хараан жигшиж байв.
Гэхдээ зөвхөн дотроо жигшиж байв.
Найздаа үнэнээ хэлэх зүрх зориг үнэндээ  алга  байлаа.
Хожим нэг нартай өдөр хэлж сэтгэлээ цайруулна бизээ.

Wednesday, November 17, 2010

Арван дөрөвт

Эргэлзэж, өөртөө итгэлгүй хэлсэн
Эхнэр минь болооч гэж гуйж зогссон
Эргэж ирэхгүй тэр хоромхон мөч
Эрдэнэ мэт тэр ховорхон мөч
Чиний минь цочирдох мэт харц
Чин үнэнээсээ догдолсон харц
Байраа олохгүй мэт тонгочих зүрх
Байж ядах мэт халшрах зүрх
Тэр бүхнийг би өчигдөрхөн мэт санана
Тэртээд одсон цагийг буцаасан мэт санана
Тэгээд чамайгаа харах бүр жаргана
Тэгээд чамтайгаа байгаадаа бүр их жаргана
Чиний л дэргэд
Чинийхээ л дэргэд би жаргалтай

Monday, November 8, 2010

Учир нь олдсон нь

Ганбат эхнэртэйгээ хоёул саяхан худалдаж авсан Ланд-80-аа угаахаар туулын хөвөөнд ирлээ.
Ийм тэрэгтэй болохыг удтал мөрөөдсөний эцэст сар гарун өмнө худалдаж авчээ.
Авснаасаа хойш нэг ч удаа цэвэрлэж угаахгүй байсаар өнөөдрийг хүрчээ.
********
Усны захад зогсоод хоёулаа их л идэвхтэй, бас баяр хөөртэйгээр ажилдаа орлоо.
Хойд талын суудлыг цэвэрлэж байсан эхнэр нь гэнэт дуу алдан гайхав.
Тэгээд нөхөрлүүгээ асуусан харцаар харсаар, суудлын бүрээсний завсраас эмэгтэй хүний дотоож гаргаж ирэв.
********
Ганбат  бүр гайхаж орхилоо.
Наадах чинь яахлаараа энд байж байдаг билээ гэж хэлсэн биш асуудлыг улам хурцатгажээ.
Эхнэр нь хар хорын гашуун үгсийг ар араас нь угсруулан урсгана.
Шартай ч хүүхэн аж.
Хэрүүл даамжирч эхнэр нөхөр хоёрын уур дээд цэгтээ хүрлээ.
*********
Хорон үгийг тэсч чадаагүй Ганбат, эхнэрээ алгадаж орхив.
Эхнэр нь ч мөчөөгөө өгсөнгүй.
Унаад босч ирэхдээ газар хэвтэж байсан ууттай багажнаас урт гэгчийн отверк сугалж аваад, дахин цохихоор гараа далайсан Ганбатын нүд  рүү нь нэвт хатгаж орхив
Удаж төдөлгүй цагдаа ч ирэв.
Мань хоёрын нэгийг нь хэсэг рүү, нөгөөг нь эмнэлэг рүү авч явлаа.
*********
Магнай гэж архичин байх.
Олон ч жил уусан даа хөөрхий.
Цагийн сайхан, насны залууд гэр бүлтэй эхнэр хүүхэдтэй, бусдын  л адил  хүн байлаа.
Архинд толгойгоо мэдүүлээд, арваад жилийн өмнө энэ бүхнээ алджээ.
*********
Үүр цүүрээр ухаан ортол, нэгэн нүцгэн хүүхнийг тэврэн гудамжинд  хэвтэж байх нь тэр.
Цочин ухасхийж босоод эргэн тойрноо хартал, уг хүүхний хамаг хувцасыг тараан хаялсан байх агаад, хүүхэн аль хэдийн амьгүй цогцос болсон байв.
Болсон явдлыг санах гээд яаж ч оролдоод юу ч санаанд нь орохгүй байлаа.
*********
Тэгээд хүчингийн хэргээр олон жилийн ял эдлэх болжээ.
Магнай үнэн учраа хэлэн давж заалдаад ч нэмэр болсонгүй.
Ял эдэлж байхдаа тэр хэргийн учрыг бодоод бодоод олохгүй байлаа.
Тэр, хамт уудаг хэдээсээ яаж яваад тасарчихсанаа ч санахгүй байв.
*********
Идэрхүү айлын эрх ганц хүү ажээ
Тийм болоод ч тэрүү, бусдын дээр байх, бүхнийг захирч байх сонирхолтой.
Машинтай найзаа уруу татаж хүүхэн шуухантай орооцолдох нь ч бий.
Тэр бааранд танилцсан залуухан хүүхнийг дагуулж гарч ирээд найзаа дуудав.
Найз нь нэгэн компанийн захирлын машин унадаг ажээ.
*********
Идэрхүүг дуудахад найз нь Ланд 80  машинтайгаа  давхиж ирлээ.
Тэгээд нилээн халамцсан хүүхнийг аван хотоос гарахаар шийдэв.
Харин бүсгүй тэгж хол явахыг хүссэнгүй.
Энэ нь Идэрхүүгийн уурыг хүргэжээ.
*********
Идэрхүү найзыгаа замаас гаргаж зогсоогоод, нөгөө бүсгүйг машин дотор зодов.
Бүсгүй айж балмагдан машинаас бууж зугатлаа.
Идэрхүү ч хойноос нь ухасхийж барьж аваад бүсгүйг дахин цохиж унагаав.
Тэгээд ухаан алдсан бүсгүйг машинд оруулж, хамаг хувцсы нь тайчаад  хүчирхийлжээ.
Цамцаар нь хоолойг нь боосноос бүсгүй амь тавьсан байлаа.
*********
Хоёр найз хэрэг хийснээ ухаарлаа.
Одоо ул мөрөө яаж баллах вэ гэдэг л үлдэв.
Дэмий л хотын дотуур ийш тийш давхиж явсаар үүр цайлгах дөхлөө.
Тэгтэл урдхантай нь нэгэн согтуу эр гулдайн хэвтэж үзэгдэв.
Хоёул нөгөө согтууг очиж татаж чангаавал нойроо хармалсаар босож ирлээ.
*********
Согтуу эрээс архи хүүхэн сонирхох эсэхийнь асуутал, архины сургаар нүд нь сэргээд ирлээ.
Тэгээд машиндаа аваачиж согтуу  эрийг цогцостой явалдуулав.
Ууж явсан архинаасаа согтуу эрд уулгаад, нэгэн байшингийн булан тойруулж, нөгөө цогцсыг тэврүүлж орхиод явчихжээ.
*********
Хошууч Мөнхөө, нөхрөө гэмтээсэн эхнэрийн хэргийг шалгаж байлаа.
Харин тэр дотоожны учрыг сайн магадлах хэрэгтэй болжээ.
Ганбат энэ талаар юу ч мэдэхгүй байв.
Харин машин зарсан компаний захирлыг л зааж өгчээ.
*********
Гудамжинд согтуу эр, шалдан хүүхэн хоёр хэвтэж байна гэсэн дуудлагаар жижүүрийн бүрэлдэхүүн очив.
Хэргийн газрын үзлэг хийхэд, нас барагчид дотоож байсангүй.
Хохирогчийн ар гэрийнхэн ирж цогцсыг танихдаа, бүсгүйг бүрэн хувцастай байсныг нотолжээ.
*********
Гадаад явсан хойгуур нь жолооч нь машины нь онхолдуулсныг мэдээд захирал залуу маш их уурлажээ.
Жолоочоо ажлаас нь халж, машинаа засч янзлуулаад, хямдхан зарж орхив.
Цагдаа ирж, хэсэг дээр очих ёстой болсныг дуулгахад гайхахын ихээр гайхлаа.
Харин жолоочоо зааж өгснөөр асуудал дуусжээ.
*********
Магнайг ялынхаа тэн хагасыг эдлээд байхад нь хэргий нь цагаатгасан байна.
Ганбатын эхнэр, хүнд гэмтэл учруулсан хэргээр  шийтгүүлэв.

Sunday, November 7, 2010

Тусгай салааг үзлээ

Хамгийн түрүүнд энэ гоё киноны зохиолыг бичсэн Амарсайхан ахдаа амжилт хүсээд баяр хүргье.
Киног ерөнхийд нь уйлж л үзлээ дээ.
*********
Сүлдийн аав ээж хоёрын дүр, яг миний муу эгч хүргэн ах хоёрыг минь санагдуулсан дүр болсон байна.
Бүх л бие сэтгэлээрээ хайр болон гэрэлтэж байдаг хүргэн ах, төрсөн эгч хоёрыгоо энэ киноноос харлаа.
Царай төрхийн хувьд ч төстэй санагдсан шүү.
Хүүгийнхээ төлөө сэтгэл нь шаналж байгаа эхийг хараад үнэхээр уярч уйллаа.
*********
Сүлд Номин хоёрыг, бас Хурц Нансал хоёрыг муудалцхад харамсч, харин эвлэрэхэд нь баярласандаа болоод бас уйлчихсан.
Хурцын ээж  гадаа утсаар яриад уйлж байхад бас дагаад уйлчих шахсан.
*********
Дэндэвийн "Ааваа зорино" дууг сонсоод, арван хэдэн жилийн өмнө тэнгэрт одсон аавыгаа хичнээн их үгүйлж байгаагаа мэдэрлээ.
Сэтгэл шархирах шиг л болсон.
Киноны дуунуудыг сонсоход гол дүрүүд нь өөрсдөө дуулж байгаа юм шиг сэтгэгдэл төрж байна лээ.
Тэмүүжин, Даваадалай Эрдэнэбаяр нарын оронд ондоо хүмүүс дуунуудыг дуулсан бол ингэж донж таарахгүй ч байсан байж мэднэ.
*********
Эцэст нь хэлэхэд, блог нэрийг минь кинонд мөнхжүүлсэн Амараа ахдаа маш их баярлалаа.
Цааш цаашдаа улам ихийг бүтээж, сайхан сайхан уран бүтээлээр үзэгч уншигч биднийгээ баярлуулж яваарай гэж ерөөе.

Sunday, October 31, 2010

Лус савдагийн бэлэг

Могойн чуулган гэж сонсож байснаас, үзээгүй байв.
Үл ялиг тоос бужигнасан бутан дунд тоо томшгүй олон могой орооцолдох мэт арзаганаж байх нь тэр.
Дунд нь бусдаас арай том могой толгойгоо цогнойлгон байх нь харагдана.
Тэр бүхнээс зэвүүрхсэнгүй, харин ч ихэд билэгшээн, хормойгоо дэвсэн  мөргөжээ.
Олны дундаас нэгэн могой өөрийг нь чиглэн, гулсах мэт  мөлхсөөр ирээд хормой дээр нь цагариглав.
********
Хичнээн удсаныг бүү мэд.
Нар баруун уулын толгой дээр очсон байлаа.
Хамаг биенийхээ чилээг гаргахаар өндийтэл өвөр дээр нь нэг жижиг чулуу байв.
Могойн чуулган над эрднэсээ хайрлажээ хэмээн дотроо ихэд баясаад, бүснийхээ үзүүрт өнөөх чулууг зангидаад гэрийн зүг яаравчиллаа.
*********
Гэртээ ирэхэд нэгэнт харанхуй болсон тул лусын бэлгийг маргааш  задлахаар шийдэж унтжээ.
Өглөө босоод  эхнэртээ үзүүлэхээр бүснийхээ зангилааг  тайлтал өнөөх чулуу нь алга болсон байлаа.
Тэгээд  болсон явдлыг эхнэртээ хэлжээ.
*********
Харин тэр шөнө эхнэр нь хүүхэд олжээ.
Айл болоод арав гаруй жил болсны эцэст хүүхэд олж.
Шөнө дунд зүүдэнд нь нутгийн савдаг орж ирсэн байв.
Буурал үсээ намируулсан тэр савдаг, удтал хүлээлгэсний эцэст нэгэн ховор эрдэнийн чулуунаас хэлтлэн өгч байх аж.
*********
Нөхөр нь ч бас тэр шөнөдөө зүүдэлжээ.
Нэгэн их уст гол эрэгтээ багтаж ядан үерлэнэ.
Гэтэл нэгэн хэрээ нисэн ирээд "Үерийн усанд  хайрцаг урсаж явна. Түүнийг заавал барьж ав." гэх аж.
Хартал үнэхээр нэгэн гэрэл цацруулсан эрдэнэ мэт өнгөт хайрцаг алгуурхан урссаар  өмнө ирээд
усны эргүүлэг даган нар зөв эргэв.
Тэр хайрцагийг барьж аваад нээтэл дотроос нь цог заль төгөлдөр нэгэн хүүхэд гарч ирээд ааваа хэмээн өмнөөс нь сарвайв.
*********
Арван сарын дараа тэд үнэхээр хүсэн хүлээсэн хүүхдээ өлгийдөн авлаа.

Sunday, October 17, 2010

Охин минь

Ангаахай үр минь
Алганд буусан очхон минь
Аавын бяцхан охин минь
Ашид мөнхийн цэцэгхэн минь

Эрххэн  үр минь
Эрхэс оддын элчхэн минь
Ээждээн заяасан эрдэнэсхэн минь
Эрэвгэр жаахан бялзуухай минь

Зүггүйхэн үр минь
Зүүний үзүүр олж тогтсон сувдхан минь
Зүүдний үзүүрээс бидэндээ ирсэн гүнжхэн минь
Зүрхэн толтноос тасарч ургасан цэцэгхэн минь