tag:blogger.com,1999:blog-16613030226826160832012-02-10T03:42:40.221-08:00ДЭНДЭВИЙН БЛОГМИНИЙ НҮДЭНД ДЭЛХИЙ ХАВТГАЙ ХАРАГДАВДэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.comBlogger951100tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-25233609600037913742012-01-27T19:39:00.001-08:002012-01-27T19:39:46.802-08:00Баян хоосон хоёрГанаа Дайвы хоёр үй зайгүй найзууд биш боловч хоорондоо муугүй хоёр.<br />Энэ хоёр нэгэн улсын үйлдвэрт хориод жил цуг ажиллаж байгаа.<br />Харин амьдарах аргын хувьд тэс өөр улсууд<br />*********<br />Дайвы, хотод ойрхон мал хуйтай, аав ээж, дүү нар нь идэх хүнс, мах сүүгээр хэзээ ч тасалж байгаагүй.<br />Тэд нар дээр Дайвыгийн данстай нилээн олон мал байдаг гэсэн.<br />**********<br />Жилд нэг машин сольж унадаг хүн.<br />Анх "Нива" унаж эхлээд, шат ахиулсаар одоо Ланд -105 хэмээх ланжгар машинтай.<br />Бас ойр зуур унах бензин тосонд гамтай жижиг тэрэг ч бий.<br />Харин ажилдаа машин унаж ирнэ гэж ёстой нэг байхгүй дээ.<br />Дэмий юманд зарлага гаргана гэхээс дотор нь муухайрдаг хүн.<br />Тийм дээ ч ийм чинээлэг болсон байх.<br />***********<br />Хааяа хагас бүтнээр зуслангийнхаа байранд очих, найр наадамд явах зэрэг цөөхөн юманд л Ландаа унадаг.<br />Баян тарганаа бусдад гайхуулах гэж тэр шүү дээ.<br />***********<br />Дайвыгийн чинээлэг болоход нөлөөлсөн бас нэг хүчин зүйл бий.<br />Тэр нь ажлын газраасаа юм хумсалдаг зан.<br />Энэ нь үнэхээр гэм биш зан болчихсон.<br />Ажлынхаа жолооч нараас тав арван литрээр дизель түлш хямдхан авч тавьчихаад, гэр лүүгээ ундааны саваар зөөнө.<br />Ингэж зөөсөөр байгаад хоёр тонн болгоод авсан.<br />***********<br />Жижиг сажиг эрэг боолт, хадаас зэргийг зах дэлгүүрээс авч үзээгүй хүн.<br />Мужаанаас таван ширхэг хадаас гуйлаа гэхэд харамлавал нүдний булай, нэрийн хор болно биз дээ.<br />***********<br />Дайвы хамт олны нийллэг, үдэшлэг цэнгүүнд нэг ч удаа орж байгаагүй, хэн нэгэнд нь үхэл хагацал, өвчин эмгэг тохиолдлоо гэхэд шахуулж шаардуулж байж, үглэж дуулж байж хэдэн цаас хагас дутуу өгөхчөө аядна.<br />Танд ийм явдал тохиолдвол хамт олон чинь бас л ингэж тусална шүү дээ гэхэд өөдөөс: -Би та нараас юу ч горьдохгүйээ. Над өөрийгөө болгочих бэл хөрөнгө хангалттай байна. Та нараар дутахгүй хэмээн баярхана.<br />***********<br />Оны "Аминдаа арчаагүй хүн" номинацид хамгийн тохирох хүн бол Ганаа.<br />Энэ сайхан үйлдвэрт өчнөөн жил ажиллачихаад Ганаад хураасан хойш тавьсан зүйл юу ч байхгүй.<br />Дайвы Ганаа хоёр эсрэг тэсрэгийн хоёр туйл л гэсэн үг.<br />Ганаад хөдөө гадаа, мал хөрөнгө байхгүй.<br />Хүнсний захаас л үргэлж авдаг.<br />***********<br />Сахлын машинаас өөр машин барьж үзээгүй, угаалгын машинаас том машин эзэмшиж үзээгүй хүн.<br />Гэлээ гээд амьдралдаа гутарч гуньж үзээгүй.<br />Үргэлж өнөөдрөөрөө амьдарч, архи таарвал ууж, авгайдаа хааяа загнуулж, хамт олон найз нөхөд, тэр ч бүү хэл танихгүй хүнд хүртэл тус дэм болохоос татгалзахгүй.<br />Багаасаа өнчин өрөөсөн өссөн болохоор хүний зовлон хуваалцсан л нэг амьтан.<br />***********<br />Ажлын газраасаа юм хумсалхыг хамгийн муухай нүгэл гэж үзнэ.<br />Нээрээ л ажил хийж цалингаараа амьдарч болоод байхад хулгай хийнэ гэж юу гэсэн үг вэ.<br />Гэм нь, Ганаа, хулгай хийдэг улсыг үзэж чаддаггүй ч, бас матаж чаддаггүй.<br />***********<br />Дайвы болж л өгвөл өртөг багатай амьдарна гэсэн лоозонтой бол, Ганаагийн Философи тэс өөр.<br />Ганаа, сэтгэл нь цаддагүй хүн бол жинхэнэ ядуу хүн, юм үзэж нүд тайлсан ёстой баян хүн гэдэг бол сэтгэл нь ханасан хүн гэж бодох ажээ.<br />***********<br />Баян ядуугийн туйл болсон ийм хоёр хүн байх.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2523360960003791374?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-88005863240588579382012-01-17T00:38:00.000-08:002012-01-17T00:38:20.427-08:00Чи бидэн хоёрЧи бидэн хоёр зүсээрээ адилхан<br />Чи бидэн хоёр зүрхээрээ адилхан<br />Чи бидэн хоёрын нулимс адилхан<br />Чи бидэн хоёрын инээд адилхан<br />Чамтай учраарай гэж бурхад намайг ерөөсөн<br />Чамайг хайрла гэж архад намайг адисласан<br />Чи бидэн хоёрын хувь тавилан ганцхан<br />Чи бидэн хоёрын хуримын шөнө ганцхан<br />Чи бидэн хоёр нэгэн амьны хоёр бие<br />Чи бидэн хоёр нэгэн биений хоёр амь<br />Чамтай учруулах гэж тэнгэр намайг хөтөлсөн<br />Чамайг хайрлуулах гэж газар намайг дагуулсан<br /><br /><br /> <i>Надад байж болох хамгийн эрхэм сонголт</i><br /><i> ухаант гэргий чамдаа зориулнам</i><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-8800586324058857938?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com7tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-44491147435021137492011-12-15T01:59:00.000-08:002012-01-27T07:58:56.893-08:00Дөрвөн цагХүүхдийн цээлхэн инээдэнд хорвоо дэлхий бүлээсвээ<br />Хөндий талын цэцгүүд сэрвэсхийтэл ургаваа<br />Хүйлэн хөх зэрэглээ тодорч бүдгэрч наадваа<br />Хөхүүртэй цэгээ ганзагалсан морьтон шиг харагдваа<br />******<br />Уулын модонд хөхөөн дуун цаанаа нэг л уянгатай<br />Усны хөвөөнд том багагүй , чухам нэг л жаргалтай<br />Уяран дуулмаар хан хорвоогийн өнгө нь нэг л тодхон<br />Уйтгар гунигийг угаасан бороо нь хүртэл солонготой<br />******<br />Найрын гурван сар нь хөхүүрээн аваад буцлаа<br />Намираа цагаан бороо хацар норгон урслаа<br />Настай ээжээ санасан нулимстай минь цуг урслаа<br />Насны шувуу санчиганд минь сөдөө наагаад нислээ<br />******<br />Цасан хөнжил дэлхийг хучаад ачаа мэт хүндэрчээ<br />Цагийн модод цасыг даахгүй гунихрах мэт бөгтийжээ<br />Өвөл цагаар хорвоо бүхэлдээ цайвар агаад буурайхан<br />Өвгөд эмгэдийн тэргүүн адил цаанаа нэг л бууралхан<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4449114743502113749?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-45189169860272169462011-11-06T21:08:00.001-08:002011-11-06T21:21:25.871-08:00Энэ юу вэМиний бичсэн шүлгэнцрүүд хэн нэгэнд нь хэрэг болсон бололтой.<br />Ханьдаа, Охин минь гэсэн хоёр бичлэг маань өөр хүний нэрээр энэ долоо хоногийн "INFO TV" сэтгүүлийн эхний нүүрэнд хэвлэгдэж орхиж.<br />Энэ хулгай юу, юу вэ?<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4518916986027216946?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com17tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-1588353128848802752011-10-22T07:44:00.000-07:002011-10-22T07:44:19.304-07:00Бүүвэй бүүвэй<br /><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: "Arial","sans-serif"; mso-ansi-language: MN;">Алдрай бяцхан үр минь бүүвэй бүүвэй<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: "Arial","sans-serif"; mso-ansi-language: MN;">Аз жаргалын цэцэгхэн<span> </span>минь<span> </span>бүүвэй бүүвэй<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: "Arial","sans-serif"; mso-ansi-language: MN;">Хан хурмастын элчхэн<span> </span>минь бүүвэй<span> </span>бүүвэй<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: "Arial","sans-serif"; mso-ansi-language: MN;">Хайртай жаахан охин минь бүүвэй бүүвэй<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: "Arial","sans-serif"; mso-ansi-language: MN;">Дэгдээхий<span> </span>жааханүр минь бүүвэй бүүвэй<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: "Arial","sans-serif"; mso-ansi-language: MN;">Дэлгэрч яваа цэцэгхэн <span> </span>минь бүүвэй<span> </span>бүүвэй<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: "Arial","sans-serif"; mso-ansi-language: MN;">Дэлхийд ирсэн элчхэн минь бүүвэй<span> </span>бүүвэй<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: "Arial","sans-serif"; mso-ansi-language: MN;">Дэндүү хайртай охин минь бүүвэй бүүвэй<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: "Arial","sans-serif"; mso-ansi-language: MN;">Энхрий <span> </span>жаахан үрминь бүүвэй бүүвэй<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: "Arial","sans-serif"; mso-ansi-language: MN;">Эрх нялх цэцэгхэн минь бүүвэй<span> </span>бүүвэй<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: "Arial","sans-serif"; mso-ansi-language: MN;">Энх амгалангийн элчхэн минь бүүвэй<span> </span>бүүвэй<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: "Arial","sans-serif"; mso-ansi-language: MN;">Мөнх тунгалагхан<span> </span>охин минь бүүвэй бүүвэй<o:p></o:p></span></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-158835312884880275?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-34603001963611951032011-08-04T06:48:00.000-07:002011-08-04T07:16:13.213-07:00Жаргалтайн дэлгэр долоон сар<span class="Apple-style-span" >Долоон сар угаасаа монголчуудын сар бололтой.</span><div>Миний эргэн тойрныхон л долоон сар гарангуут догдлоод эхэлдэг юм.</div><div>Наадамдаа бэлдэх олныг харж догдолно.</div><div>Наадамчдыг харж догдолно.</div><div>*******</div><div>Хүүхэд байхдаа аавтайгаа үзсэн наадам санаанаас гардаггүй юм.</div><div>Аав маань өөрийн найз улсын зааны цүнхтэй хувцсыг барьж хөөргий нь өвөртөлчөөд намайг анхаарах сөгөөгүй бүсий нь мушгиж өндөлзөж суудагсан.</div><div>Хөөрхий талийгч заан тэр үед нэг их олон давахгүй ч гэлээ бас ч гэж түргэн шуурхай уран гоё барилдаанаа үзүүлсээр л байсан үе.</div><div>Сониноос тэр наадмаар заан, манай аавд хөөргөө бэлэглэсэн нь одоо ч байгаа.</div><div>********</div><div>Гучин наадам үзэхдээ өнөө жилийнх шиг урт, бас гоё наадам байгаагүй санагдана.</div><div>Арван хоёрны шөнө наадам дууслаа гэж бодсон чинь болоогүй байжээ.</div><div>Арван жилийн найзуудтайгаа Тэрэлжид өнгөрүүлсэн нэг хоног, энэ гучин жилийн хамгийн дурсамжтай өдрүүдийн нэг боллоо.</div><div>Миний хийсэн шорлого тэдэнд таалагдсан бололтой.</div><div>Харин тэдний маань жаргалтай, бага зэрэг халамцуу царай л намайг илүү жаргалтай болгож байв.</div><div>*********</div><div>Харин Тэрэлжийн голын усыг "нөгөө хоёр" хөлөөрөө туучихад, санаа дагаад ч тэр үү, сэрүүн тунгалаг урсгал нь бүх биеээр гүйх мэт тэр гэхийн тэмдэггүй таатай мэдрэмж төрж байлаа.</div><div>"Тий тий яасан хүйтэн ус вэ?" хэмээн намайг дуу алдахад найзууд маань хөгжилдөн инээлдэж байсан нь бас л нэг жаргал.</div><div>*********</div><div>Урьд нь зөвхөн гэр бүлээрээ наадамддаг байсан бол энэ жил найз нөхөдтэйгээ наадлаа.</div><div>Гучин жилийн тэртээ Баянаа аварга түрүүлж Цэрэнтогтох аварга үзүүрлэж байж.</div><div>Гучин жилийн тэртээ Тулгаа заан одтой хийморьтой сайхан барилдаж, хотол наадамчдаа шуугиулж байж.</div><div>Гучин жилийн тэртээ аав ээж хоёр минь жаргалтай болж байж.</div><div>Гучин жилийн тэртээ, улс монголынхоо хилийг сэтгэл зүрхээрээ манах нэгэн хөвүүн хорвоод мэндэлж байж.</div><div>Ай хөөрхий жаргалтайн дэлгэр долоон сар мину.</div><div>Монгол түмний минь долоон сар мину. </div><div><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-3460300196361195103?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com12tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-3579012243838770192011-06-22T20:48:00.000-07:002011-06-22T20:48:31.582-07:00Аавын үнэр<div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Хэдэн үе дамжсаныг хэн ч үл мэдэх адууны саран тамга манайд бий.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Манай гэрийн гол шүтээний буланд, тэр тамга, бас “Даян гүү” хэмээх даавуун дээр зурсан бурхан, аавын бүс, хөөрөг мэтсийн цомхон зүйлс байдаг.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Даян гүү, саран тамга хоёр ч яахав намайг мэдээ орсон цагаас манай гэрийн хойморт эмээгийн онго натигайтай цуг оршсоор ирсэн. <o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">***********</span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Хэдэн жилийн өмнөөс, эгч маань бөөгийн сахиус авч, улаач болсноос хойш манайд, манай хойморт байх болсон юм.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Харин аавын бүс, хөөрөг хоёрыг би сайн дураараа шүтээн болгон тахисаар ирлээ.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Аавыгаа санахдаа би бүс хөөрөг хоёрыг нь үнэртдэг.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Чухам тэр агшинд, хорвоогийн хамгийн мундаг хүн болох, аавын минь амьд ахуйн үнэр хамар нармайд мэдрэгдэж, халуун бүлээн өвөрт нь тэврүүлэх мэт хачин сайхан мэдрэмж төрдөг юм.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">***********</span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Тэр мэдрэмжийн дотор, холын аянаас буцаж ирээд духан дээр минь үнэрлэн үнэсэх, зүггүйтэхэд минь ороолгох тэлээний үнэр холилдон, ертөнцийн, үгээр хэлж дийлэшгүй нэг тийм гэхийн аргагүй зүрх огшоосон үнэр ханхалдаг.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Тэнгэрийн орноо одоод арван хэдэн жилийг үдээд байхдаа ч үнэрээрээ намайгаа энхрийлэн эрхлүүлж, зандран загнах аав мину.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">***********</span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Таныхаан, өвөг дээдсийнхээн гал голомтыг унтраалгүй сахин явахдаа, таныхаа сэтгэлд дотно тэр үнэрийг муу хүү чинь мартаагүй л явна.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Өдий идэр насандаа, үр хүүхдүүддээ мартагдахааргүй дурсамж үлдээж чадаагүй яваа бядуу хүүгээ аав минь өршөө.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Сыгыдай, Саяана хоёртоо өвөг дээсийнхээ хүн чанарыг л үлдээе дээ.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">**********</span></div><div class="MsoNormal"><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, sans-serif;">Уул шугамандаа би эцэг хүн.</span></div><div class="MsoNormal"><span lang="MN" style="font-family: Arial, sans-serif;">Харин миний үнэрийг хожим хойно үр ач минь мэдрэх болов уу.<o:p></o:p></span></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-357901224383877019?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com27tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-27660615709530670012011-06-15T05:31:00.000-07:002011-06-15T05:36:25.633-07:00АврагчЭмч залуу хариуцлага алджээ.<br />Үнэндээ туршлага дутсан ч байж мэдэх.<br />Тэрээр хүнд өвчнөөр шаналсан нэгэн бяцхан хөвүүнд буруу онош тавьж, буруу оношоороо эмчлээд үхэлд хүргэсэн аж.<br />*********<br />Хүүгийн эцэг эх болох хос хоёр залуу галзуурахад ганц хуруу дутуу байлаа.<br />Хүүхэд нь буруу оношлогдсоноос болж эндсэн гэдгийг мэдсэнгүй.<br />Зүгээр өвчин хүндрээд, эмнэлэг эмч хоёрт дийлдсэнгүй л гэж ойлгоцгоожээ.<br />*********<br />Харин эмч залуу хариуцлага алдсанаа нуугаад өнгөрөв.<br />Уул шугамандаа түүний ажилладаг тасгийнх нь бусад эмч нар хуйвалдаж өнгөрөөжээ.<br />Тэрнийхээ төлөөсөнд хамтрагч нараа баардуулж, дайллаа.<br />Тасгийнхаа эрхлэгчид тусгайд нь бэлэг сэлт гардуулж, хойшдын замаа ч засаж амжив.<br />*********<br />Тасартлаа ууцгаасан эмч нар гэр гэртээ харьцгааж, эмч залуу ч гэрээ зүглэв.<br />Гэртээ иртэл, саяхан ханилсан эхнэр нь цаг наргүй ажилтай эр нөхрөө хаяад арилжээ.<br />Цочиж, цочирдсон эмч залуу, эхнэрээ эргүүлж авч ирэхээр хадмынх уруугаа яарав.<br />Тэгээд гараажаас машинаа асаан гарлаа.<br />*********<br />Налайхын замд аймшигт осол гарчээ.<br />Спорт загварын япон тэрэг, өөдөөс ирсэн ачааны том тэрэгтэй мөргөлдөөд, замын хажуу уруу онхолдож, хэд хэд хөрвөөгөөд базсан цаас шиг болчихсон байв.<br />Жолооч нь шал согтуу байх агаад, шамшийж орхисон машинаасаа гарч чадахгүй ухаан нь балартсан байлаа.<br />********<br />Аврагчид, түргэний эмч, замын цагдаагийнхан бүгд тэр даруй хүрч очжээ.<br />Машины сэгэн дотроос жолоочийг нь гаргаж авах гэж бүх хүчээ дайчилцгаав.<br />Ямартаа ч хүн танихын аргагүй болчихсон жолоочийг амьтай голтой юм гаргаж авчээ.<br />Тэдний дотроос нэгэн шавилхан биетэй залуу бусдаас илүү идэвхийлэн ажиллаж, дөнгөж гаргаж ирсэн жолоочид, хиймэл амьсгаа хийж ухаан оруулсан байна.<br />********<br />Үхэл хагацал гэдгийг биеэрээ мэдэрч хаширчихсан тэр аврагч, шавилхан биетэй залуу, бэртсэн жолоочийг үхчих вий гэхээс яс хавтайж байлаа.<br />Хэрэв үхчихвэл, бас нэгэн эх, нэгэн эцэг, нэгэн бяцхан үр, нэгэн халамжит хань өнчирч хоцрох болно гэж бодож байв.<br />Учир нь тэр хэдхэн хоногийн өмнө хайрт үрээсээ хагацаад өнчирч үлдсэн эцэг билээ.<br />*********<br />Жолооч залуу, олон сар хэвтэж эмчлүүлсний эцэст хөл дээрээ босчээ.<br />Өөрийнх нь амийг аварсан, аврах албаны гурван ажилтанд баярласан талархсанаа илэрхийлэх гэтэл ямар ч боломжгүй болсон байжээ.<br />Галын аюулаас хүний амь аварч яваад хоёр нь хорвоогийн мөнх бусыг үзүүлсэн байлаа.<br />Үлдсэн нэг нь мөнөөхөн өөрийнх нь буруугаас эндсэн бяцхан хүүгийн аав байжээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2766061570953067001?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-80623185666757581322011-06-01T21:55:00.000-07:002011-06-01T21:55:18.291-07:00ХогчинХөдөөнөөс хотод шилжиж ирсэн нэгэн эр байх.<br />Хоногийн хоолоо залгуулах гэж хог түүнэ.<br />Хэдэн жилийн өмнө нүүрлэсэн их зуднаар байдагаа бараад хот бараадсан нь энэ.<br />********<br />Хогноос юу эс гарах вэ дээ.<br />Шил, лааз, ундааны сав олдвол өдрийн баяр л гэсэн үг.<br />Завааруулж хаясан тантангаас гарахгүй юм ч гэж байхгүй.<br />Холын хөдөөд эрдэнэ болмоор зарим юм энд өмхий ялгадасан дотор хэвтэх нь бий.<br />********<br />Хоолны үлдэгдэл, хатаагаад хаясан бүтэн талх, гутал хувцас, хэрэглэсэн хэрэглээгүй бэлгэвч, нялх хүүхдийн живхтэй ялгадас, томчуулын гялгар ууттай өтгөн шингэн дундаас өөрт хэрэгтэйгээ ухаж төнхөж гаргаж авна.<br />Өдөржингөө хог түүгээд заримдаа, талхны ч мөнгөгүй харьдаг байхад,<br /> заримдаа хоёр гурван шуудай ундааны сав, архины шилтэй буцах нь ч бий.<br />*********<br />Дунд баазын албан тушаалтай, хээнцэр туяхан бүсгүй байх.<br />Нэгэн том даргын нарийн бичиг хийдэг хэрэг л дээ.<br />Залуухан, царайлаг, бие хаа нуруу туруу гэж ёстой л хангайн согоо.<br />Загварын тайзан дээр гунхалзаж явмаар, эсвэл дэлхийн гоо бүсгүйчүүлтэй өрсөлдөж явмаар сайхан амьтан.<br />*********<br />Саяхь хүүхэн гэтэл энэ бүхэнтэй хавьцахгүй ажлаар хоолоо олж иднэ.<br />Дарга нь шударга эр хүн биш ажээ.<br />Даргын бусармаг явдал нэмэгдэх тутам, бүсгүйн өдрийн тэмдэглэл улам бүр "уншууртай" болно.<br />Хааяа өдрийн тэмдэглэлээ сөхөж даргынхаа өнгөрсөн паянг сануулж мөнгө саана.<br />*********<br />Өдрийн тэмдэглэл өргөжих тусам бүсгүйн түрийвч зузаарна.<br />Түрийвч зузаарах тусам авах идэхүйн шунал тачаалын гал нь улам дүрэлзэнэ.<br />Тэр хэрээр хэрэглээ нь ч тансагжина.<br />Хэрэглээгээ дагаад даргыг саах нь ч улам даамжирна.<br />**********<br />Даргын бусармаг явдлуудаас бүсгүйн өдрийн тэмдэглэлд ороогүй үлдсэн зүйл огт байхгүй.<br />Авилга хээл хахууль, архидалт, хүүхэндэлт, аллага, дарамтлал гээд хорвоо дээр байж болох муу муухай бүхэн бүсгүйд тэмдэглэгджээ.<br />Ёстой л хогийн тантан гэсэн үг.<br />Бүсгүй энэ хогийн тантангаа өдөр бүр ухдаг болжээ.<br />**********<br />Хог түүдэг эр, ердөө л ажил олдохгүйн улмаас ар гэрээ тэжээх арга олсон нь тэр.<br />Гоо бүсгүй харин бусдын хогийг ухахдаа тэндээс гарах өмхий самхайг огтхон ч үл анзаарна.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-8062318566675758132?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com15tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-42404413003529933052011-05-30T20:13:00.000-07:002011-05-30T20:13:35.868-07:00Сыгыдай<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://3.bp.blogspot.com/-ZYp9XBsPBK0/TeRVFhFccbI/AAAAAAAAACs/8cuaUhsfZAQ/s1600/scan0120.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="320" src="http://3.bp.blogspot.com/-ZYp9XBsPBK0/TeRVFhFccbI/AAAAAAAAACs/8cuaUhsfZAQ/s320/scan0120.jpg" width="240" /></a></div><br />Аанж, хүүтэй болсондоо баярлаад нөгөө муу хоёр мухар хөл нь газар хүрэхгүй байв.<br />Хэт их баярлаад, тэргэнцэр дээрээ дэвхцэх шахаж байлаа.<br />Бодоод байхнээ их эзэн хааны төрсөн өдрөөр хүү төржээ.<br />Нэр нь хүндэднэ гэж эмээгээд, хүүдээ их хааны нэр алдрыг өвлүүлж төвдсөнгүй.<br />Харин, их хааны, омог төгөлдөр, эрэлхэг зоригт хоёрдугаар хөвгүүний нэрийг билэгшээн өгчээ.<br />********<br />Сыгыдайг зургаан настайд нь сургуульд оруулжээ.<br />Угийн хөдөлгөөнтэй, сахилгагүй хүүхэд тул багш нь Сыгыдайг хамгийн урд талын ширээнд суулгасан байв.<br />Юм л бол хойш урагш харж дэгдэгнээд, нэг бол босож гүйгээд хичээл дээр ер зүгээр суудаггүй хүүхэд аж.<br />Нөгөө, нялх тугал бараас айдаггүйн үлгэрээр, багшаасаа эмээнэ гэж байхгүй.<br />Тэвчээр нь барагдсан багш нь Сыгыдайг чихнээс нь хөтөлж авчраад ширээнд нь суулгатал, өвдсөндөө болоод уйлчихсан.<br />Тэгээд багш уруугаа ууртай нүдээр хялайж, "Чамайг аавд хэлнэ" гэж сүрдүүлсэн гэдэг.<br />*********<br />Сургуульд ороод удаагүй байхдаа л баахан найз нөхөдтэй болчихсон байна.<br />Тэдний нэг нь Мөнхөөнөө гэх дэрчгэр туранхай бор жаал.<br />Сыгыдай Мөнхөөнөө хоёр байнга хамт.<br />Мөнхөөнөөд ах нь гадаадаас айхтар том аалз хэдэн жилийн өмнө авч ирж бэлэглэжээ.<br />Гэрийнхэн нь нөгөө аалзнаас нь зэвүүцээд, алга хий, зайлуул гээд үглээд байдаг юм гэнэ.<br />Тэрийгээ найз Сыгыдайдаа бэлэглэсэн нь бий.<br />Дунд гарын аяганы дайтай аварга аалз, хархад нүдэнд хүйтэн зэвүүн ч гэлээ, дасаад ирэхээр тун ч эелдэг, зөөлөн тэр амьтан, Сыгыдайн гэр бүлийн нэг гишүүн болж амжсан.<br />Гэрийнхэний хэнээс ч айхгүй, зөөлхөн үсэрхүү хөлөөрөө гар хөл хүзүү нүүрээр нь тэмтчин гүйж эрхэлнэ.<br />Аалзандаа Сыгыдай нэр өх гэж удаан бодсоны эцэст "Маахай" гэж нэрлэжээ. <br />*********<br />Байрны гадаа багачууд тоглох нь тоглож, хөөцөлдөх нь хөөцөлдөөд зуны жирийн л нэг өдөр.<br />Хүүхдүүдийн цовоо цолгин, цаанаа л нэг гэгээлэг цангинасан инээд, дуу шуугиан тасрахгүй.<br />Зам дээр маузаар тоглож байгаа өөрийнхөө үеийн жаалуудыг Сыгыдай сониуч нүдээр харан зогсоно.<br />Тэгснээ, нэг жаалтай тохиролцсон бололтой, маузы нь унаж баахан жирийлгэснээ ирж төлбөрөө барагдуулах бололтой.<br />Тэр нь мөнөөх том биетэй аалзаа харуулна гээд амалчихсан юмсанж.<br />Нөгөө маузны эзэн жаал Сыгыдайгийн аалзнаас айж орилоод, аалз нь хүүгийн хашгираанаас айж тэвдээд орох газраа олж ядан сандчаад мөн ч хөгийн юм болж билээ.<br />*********<br />Өнгөрсөн намар Аанжынх бүл нэмж, хөөрхөн охинтой болжээ.<br />Сыгыдай дүүдээ хайртай гэж жигтэйхэн.<br />Өөрийнхөө хамаг нандин бүхнээ, дүүдээ бэлэглэхээр амалчихсан.<br />Хичээлийн хэрэглэлүүдээ, роликоо, бүр Маахайгаа хүртэл шүү.<br />*********<br />Сыгыдай хөвүүн энэ өдөр найман нас хүрлээ.<br />Аав ээж охин дүүтэйгээ хамт гадуур явж баяраа тэмдэглэхээр догдолно<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4240441300352993305?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com22tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-865062745376019072011-05-15T07:27:00.000-07:002011-10-22T09:04:38.021-07:00Өндөр хээр буюу хүний мөсЖанлав өвгөн хүнд өвчинд нэрвэгдээд их удаан хэвтэв.<br />Зуны гурван сарыг өргөмөл ганц хүү, эмгэн хоёрынхоо асрамжинд өнгөрөөгөөд, намаржаандаа ганцхан хоноод бурханы орноо одов.<br />**********<br />Жанлавт хэдэн сайхан морь байдаг.<br />Тэдний дундаас өндөр хээр морио л унана.<br />Өндөр хээр морь, Жанлав хоёр бараг ах дүү, аав хүү шиг ижилдсэн хоёр билээ.<br />Өндөр хээр уг нь их номхон морь.<br />**********<br />Сумын төвийн хашаан дотроо морь эзэн хоёр, яг л аав хүү хоёр шиг аяглана.<br />Жанлавыг гэрээсээ гарч хашаан дотуураа нааш цааш холхиход өндөр хээр, эзнийхээ мөрөн дээр эрүүгээ тавин дагана.<br />Гэртээ орох хүртэл нь ингэж дагасаар, үүдэн дээр үүрссээр үлдэнэ.<br />Гэтэл Жанлаваас өөр хэнийг ч ойртуулахгүй.<br />*********<br />Хавар морь дэллэх үеэр нэг удаа нутгийн залуус өндөр хээрийн дэлийг засах санаатай оролдоод ер барсангүй.<br />Өндөр хээр яг л зэрлэг догшин араатан. бар арслан мэт догширч, чөдөр тушаа бүхнийг тасар татан цамнав.<br />Залуус цөхрөнгөө бараад Жанлав гуайг дуудуулжээ.<br />*********<br />Жанлав өвгөн бугуйлаа мөрөндөө эгэлдэргэлсээр ирээд адууны захаас гуруйлбал, эзнийхээ дууг таньсан өндөр хээр үүрссээр ирж дэргэд нь зогсов.<br />Жанлав, хээр мориндоо хандаж, "Яагаад байгаа юм дээ. дэлээ авахуулчихгүй. Хамаг амьтан бужигнуулаад, яаж байгаа юм" хэмээн өхөөрдөх, зэмлэх хослуулан өгүүлбэл хээр морь гэмших мэт үүрсэн зогсоно.<br />Жанлав, залуусын нэгнээс хайчы нь гуйж аваад, өндөр хээрийгээ дэллэж билээ.<br />*********<br />Жанлавыг өвчтэй хэвтэж байхад, хээр морь ижлээсээ тасран ирж гэрийнхээ ойр эргэлдэж байдаг болов.<br />Жанлавын хүү нь тэнэг ч гэмээр алдаа хийсэн нь хээр морийг барьж аргамжсан хэрэг байлаа.<br />Нэгэнт хүрээд ирсэн морийг барьж аргамжиж хоноод, маргааш нь ижилд нь нийлүүлэх гэсэн биш хэрэг бурууджээ.<br />**********<br />Өндөр хээр, хүүг ирэхэд үүрссээр ойртов.<br />Анзааргатай хүн байсан бол өндөр хээрийн нүдэнд нулимс цийлэгнэж байгааг харах байлаа.<br />Өндөр хээрийг гэрийнхээ ойр аргамжиж орхижээ.<br />Тэр шөнө Жанлав өвгөний бие муудаж эхэллээ.<br />Сахиж хоносон, эмгэн, хүү, өвгөний хамаатны хоёр гурван хүн хэрэндээ л тэвдэж хонов.<br />**********<br />Өглөө болоход өвгөний ухаан саруулшиж, өргөмөл ганц хүүдээ сүүлчийн үгээ захиж байлаа.<br />Хээр морь яасан ийснийг анзаарах сөгөөтэй хүн гарсангүй.<br />Эмгэн, хүү хоёр өвгөний ая талыг харсаар бүхнийг огоорсон байжээ.<br />Харин хээр морь аргамжааны суртайгаа алдуурсан ч бүү мэд, хулгайлагдсан нь ч бүү мэд алга болсон байжээ.<br />*********<br />Үдийн үед өвгөн тэнгэрт халив.<br />Үдээс хойш хээр морь алга болсныг мэдэцгээжээ.<br />Алдуураад ижилдээ нийлсэн байх гээд тооцгоосон ч үгүй.<br />Жанлав өвгөний ажил явдал өнгөрөөд, амьдрал үргэлжилдгээрээ үргэлжилж байлаа.<br />Өвгөний хүү хээр мориныхоо сургийг гаргахаар адуун дээр ирсэн боловч алга байжээ.<br />*********<br />Батсүх зуслангаас намаржаандаа нүүдэл хийх тэмээнийхээ эрэлд яваад нилээн оройтов.<br />Шөнө дундын үед ойролцоо зусаж байгаа Жанлав өвгөний хот айлын урдуур алсуур тойрсхийн ергүүлж яваад, нэг нутгийн Амар Далай гэгч хоёр залуу өвгөний өндөр хээрийг хөтөлж яваатай халз таарчээ.<br />Тэдний хэн нь ч тоймтой юм хэлж чадсангүй, мэнд мэдэх төдий болоо л, зөрцгөөв.<br />*********<br />Батсүхийн хонь Амарын хоньтой нийлчихжээ.<br />Амар Батсүх хоёр хонио ялгах гэж бөөн хэрүүл хараал болцгоов.<br />Батсүх Амарыг давахын тулд бүрлээч Жанлав өвгөний хээр морийг хөтөлж явсны нь үгийн далиманд сануулж байв<br />Амар Батсүхийн хониноос монжих гэж оролдсон нь бүтэлгүйтжээ.<br />*********<br />Хэд хоногийн хойно нутгийн залуус нийлж өвлийнхөө түлээ түлшийг бэлдэхээр ууланд гарцгаав.<br />Тэдний дотор Батсүх, Амар Далай нар ч багталцжээ.<br />Арваад хоногийн дотор өвлийнхөө түлээг бэлдхээр явсан улс, тэр оройгоо бөөн уй гашуу чирч иржээ.<br />*********<br />Амар Батсүхтэй маргаснаа Далайд хэлжээ.<br />Тэгээд хоёул үгсэж, Батсүхийг тонилгохоор тохирлоо.<br />Тохиромжтой цаг нь ирэв.<br />Амар Далай хоёр, эвий нь тааруулж байгаад гэрчээс салсан нь тэр ажээ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-86506274537601907?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-21839241370660416662011-04-30T02:39:00.000-07:002011-04-30T02:39:52.336-07:00Ээжийгээ санаадХарууслаа би, ээжийнхээ хойноос<br />Харамлалаа би, эрлэгийн хаанаас<br />Гэмшлээ би, ээжийнхээ хойноос<br />Гэгэлгэн сэтгэл минь эмтэрлээ<br /><br />Уйллаа би, ээжийнхээ хойноос<br />Ухаарлаа би, энэхэн хорвоог<br />Дуудлаа би ээжийнхээ хойноос<br />Дууллаа би, ээжийгээ санаад<br /><br />Уйлан дуудлаа чиг ээжийнхээ хойноос<br />Уяран дууллаа чиг ээжийгээ санаад<br />Уулзах аргагүй зөндөө холдлоо ч<br />Унтах нойрноор зүүдэнд ирнээ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2183924137066041666?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com9tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-77693808082399954982011-04-21T02:58:00.000-07:002011-04-21T02:58:08.196-07:00Ээждээ бичсэн захидалАрван нас ч хүрээгүй бяцхан охинд хэзээ ч эдгэшгүй аймшигт өвчин тусчээ.<br />Хорвоо ямар хүний зовлон зүдгүүрт цадна ханана гэж байх биш дээ.<br />Охиныг зургаахан сартай байхад ээж нь яг энэ өвчнөөр өөд болсон аж.<br />Харин эцэг нь охинтойгоо үлдсэн.<br />*******<br />Охины эцэг өвчтэй охиноо гэртээ орхичихоод ажилдаа гарна.<br />Ажил нь, бараан зах дээр.<br />Наймаачдын барааг чингэлэгнээс лангуу уруу, лангуунаас чингэлэг үрүү зөөж хоёр амаа тэжээнэ.<br />*******<br />Охин ээжээ зөвхөн зургаар нь л мэднэ.<br />Ухаан орсон цагаасаа ээжийгээ зүүдэлдэг болсон байлаа.<br />Ээж нь охиндоо зүүдээр нь дамжин хааяа ирдэг байсан бол, сүүлийн үед шөнө бүр ирдэг болсон аж.<br />Харин охиныг өвчнийхөө тухай мэдэж авснаас хойш ээж нь ер ирсэнгүй.<br />Эжийгээ санахдаа охин доорхи захиаг бичжээ.<br />*******<br />Ээжээ...<br />Та ойрдоо яагаад ирэхгүй байна вэ?<br />Би таныгаа ямар их санаж байна гээч?<br />Аав ирэх болоогүй л байна.<br />Аав ажлаа тараад замаараа надын эмийг авч ирэх болохоор бүр ч оройтох байх.<br />Та аавын хажууд байдаг ч болоосой.<br />Аав заримдаа шөнө босоод гал зуухны өрөөнд орж надаас нуугдаж уйлдаг болчихсон.<br />Ээжээ...<br />Би урьд шөнө бие засаж яваад аавын уйлж байгааг харсан.<br />Аав гэрлээ асаачихсан байсан юм чинь.<br />Гарынх нь салаа болгоноор нулимс нь урсаа л байна лээ.<br />Аавыгаа би маш их өрөвдсөөн.<br />Аавд яг одоо та л хэрэгтэй байна ээжээ.<br />Болдогсон бол таныгаа тэр холын орноос авч ирээд аавдаа хань болгохсон.<br />Эртээр ирсэн эмч намайг найдваргүй гэж хэлсээн.<br />Тэхдээ надаа хэлээгүй, аавыг дагуулж гараад хэлж байгаа нь хаалганы завсраар сонсогдсон юм чинь.<br />Аав хоолоо ердөө ч идэхгүй юмаа.<br />Намайг унтаж байхад яваад бүүр орой ирдэг болохоор би гэртээ ганцаараа л хоолоо иддэг.<br />Тэхдээ заримдаа эрт ирдэг л дээ.<br />Эрт ирэхээрээ "Охиндоо гоё хоол хийж өгнөө" гээд миний дуртай будаатай хуурга хийдэг.<br />Ээжээ...<br />Би аавдаа маш их санаа зовж байнаа.<br />Намайг байхгүй болчихоор аав минь их ганцаардах байхаа.<br />Ганцаараа байх муухай.<br />Ээжээ.. Би удахгүй тань дээр очих болуу, эсвэл ондоо тийшээ очих болуу?<br />Тань дээрээ очдог бол мөн гоёо.<br />Харин аав маань л ганцаараа шөнө болгон уйлах байх даа, тиймээ ээжээ.<br />*********<br />Хэдэн сарын дараа охин үнэхээр ээж дээрээ очжээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7769380808239995498?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-54535617393652032182011-04-12T06:56:00.000-07:002011-04-12T07:01:46.041-07:00Бурхдын эрхшээлд...Солиорч гүйцсэн бурхдын эрхшээлд<br />Сохор хүн шиг тэмтчин хөтлүүлж<br />Солирт хорвоог туучиж явахдаа<br />Сохор хорхойг ч онож гишгээгүй<br /><br />Харваж яваа толирын тухай<br />Харуулдаж унасан солирын тухай<br />Тэнгэр бурхдын нулимсан шүлс<br />Тэмтчигч намайг оносон тухай<br /><br />Бичихгүй байж чадахгүйн тухай<br />Битүүлэн нууж болохгүйн тухай<br />Бие сэтгэл эрхгүй болоод<br />Бийрэн лааны насгүйн тухай<br /><br />Тэнэглэж бодох минь энүүхэндээ<br />Тэнгэрийн таалал юм шүү дээ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5453561739365203218?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com16tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-11921671830375014322011-03-31T05:45:00.000-07:002011-03-31T06:09:25.886-07:00Помпейн сүүлчийн шөнөУул нь энэ явдал гэгээн цагаан өдрөөр болсон юм.<br />Харин энэ өдрийн нар, тэнгэр цөм харанхуйн хар далайд умбаж, од сар ч үзэгдэхгүй болсноос шөнө хэмээн нэрийдвэй.<br />*********<br />Тэр өглөө тэнгэр цэлмэг, тахиа донгоддогоороо донгодож, үүр цайдгаараа цайж, нар маддагаараа мандаж, амьдрал буцалж эхэлсэн юм.<br />Гэтэл бага үдийн алдад, Везувий уулын оройг харанхуй манан бүрхээд, тэр манан аажмаар ихсэж, манангийн зүгээс халуун салхи үлээж эхлэв.<br />*********<br />Хүмүүс андуурсан байжээ.<br />Андуурснаа мэдэх хүртэл, тэр мананг Зевсийн сүмийн тахилч ламаас бусад нь ер тоосонгүй.<br />Харин ноход улин гасалж, муур тахианууд орох байх газраа олж ядан сандралдаж байхад хүмүүс л анзаарахгүй, анзаарсан ч тоож үзэхгүй байлаа.<br />*********<br />Тэр өдөр нэгэн дайчин эр хорвоод мэндэлснээ зарлан, часхийтэл уйлж, нэгэн эхийн баярын нулимс ядарч сульдсан хацрын даган бөмбөрч байв.<br />Шинэ дайчны аав, язгууртан залуу аав болсноо тунхаглан усан үзмийн дарсанд халамцаад, халамцсандаа өөрийн боолуудынхаа тэн хагасыг чөлөөлөв.<br />*********<br />Тэр өдөр нэгэн баатар дайчин, удам залгах идэрхэн хүүдээ харвах намнах, илдээр тулалдах эрдмийг заан хичээллээд, хөлсөө урсган байв.<br />Баатар эрийн эхнэр язгууртан бүсгүй хажуу гудмаар өнгөрөх хуримын урт цувааг харан, залуу насаа дурсана.<br />*********<br />Тэр өдөр хуриманд уригдсан, чөлөөлөгдөөд удаагүй байгаа тариачид хатуу дарсанд халамцаад, нөмрөн ирэх аюулыг үл тоомсрон гуйвлана.<br />Хуримлагч хосууд жаргалдаа умбаад, зочид гийчдийн өмнө бал бурманд хөлчөөд, үнсэлцэн таалалцан байна.<br />*********<br />Угаасаа чөлөөт иргэн байгаа нэгэн ядуулаг айлын хүүхдүүд, эндүүр өнгөрөх хуримын чихэр жимснээс горьдон, сайртай гараа монцойлгон сууцгаагаад, исгээгүй талхны өөдөс ч болов олоод идчихийг хүсэмжилнэ.<br />Ажилдаа дарагдан түүртсэн эцэг нь чөлөөт иргэн болж төрсөндөө баясавч, хоногийн хоолны бядууд цухалдана.<br />Эр нөхрийнхөө олж ирсэнд сэтгэл нь цадаагүй эхнэр хэрүүлийн үгсийг шидлээстэй.<br />********<br />Захын гудмаар нэгэн язгууртан хүний оршуулгын цуваа хүндэтгэлтэйгээр өнгөрч явах бөгөөд, гантиг чулуун австай шарилыг олон нүцгэн боол мөрөн дээрээ өргөн явна.<br />Насаар нөхрөөсөө үе мултарсан залуу бүсгүй гашуудлын хар нөмрөг хэдэрч, нүүрээ гивлүүрээр хагас халхлан алхана.<br />Хөгшин авааль нөхөр талийвч, залуухан нууц амрагтай байгаадаа сэтгэл цатгалан боловч, гаднаа энийгээ ил үл харагдуулан, худал гашуудагч болон явна.<br />********<br />Сүмийн тахилч, туслахуудаа тал тал тийш илгээн түгшүүрийн мэдээг дамжуулаад, өөрөө харанга дэлдэн түгшүүр зарласан боловч хэн ч тоосонгүй.<br />Тэр их хотын дээгүүр үнс нурман манан нүүгэлтэн, асар хурдан тархаж, халуун хайлмаг хуйлран бууж, хад чулуун бороо асгарч эхлэхэд бүгд мэгдэн сандарч хандсан зүгтээ гүйлдэж гарлаа.<br />********<br />Хамгийн түрүүнд хуримлагч хосууд энэ гэнэтийн цохилтонд өртөөд, дуулж байсан дуугаа ч дуусгаж амжилгүй үнс нурманд булагдав.<br />Энэ бүхнийг харж мэдсэн нэгэн баян худалдаачин өөрийн боолуудаа чөлөөлөхийг амлаад, алт эрдэнэстэй авдараа авахад нь туслахыг хүслээ.<br />Чөлөөлөлтийн сургаар бүх боолууд нь арван хүн арай хийн өргөдөг алт эрдэнэсий нь дамжилан гарцгаав.<br />Харин эзэн нь гэрээсээ гарч амжилгүй галтай нурам, халуун хайлмалд дарагдан орь дуу болон эцэслэлээ.<br />********<br />Гадаа гарч амжсан боолууд, эрх чөлөөтэй болсноо мэдрээд, эзнийхээ алт мөнгийг хувааж авахаар яаран тохиролцоод онгойлгожээ.<br />Хамгийн ард зогссон хамгийн жижиг биетэй нэгэн боол бусдыгаа ар нуруунаас нь мэсээр дүрж аллаа.<br />Тэгээд алтыг авах гэтэл дээрээс нь хад чулуун бороо, халуун нурамтай холилдон буух нь тэр.<br />********<br />Шинэ нярайлсан эх, гадаа гудамжинд болж байгаа үймээн шуугианыг сонсоод, муу совин татаад дэргэдийн шивэгчин боолоо явуулж харуулав.<br />Шивэгчин эргэж ирэхдээ нэг ч үг хэлж чадахгүй ээрч мууран гацаад, хоёр нүднээс нь нулимс бөмбөрнө.<br />Учир нь нярай хатагтайгийн эр нөхөр нь тэвэрт багтамгүй том чулуунд дарагдаад үхсэн байлаа.<br />*********<br />Тэр хоёрыг учраа ололцхын завдалгүй орд байшин нь чичрэн доргиж, дээвэр дээр нь ямар нэгэн хүнд юмс асгаран буух нь мэдэгдэв.<br />Бусад аягач боолууд, хатагтайгаа аврахаар орж ирсэн боловч, үүд хаалга нь дээврийн хөндөл модонд дарагдаад яалт ч үгүй болсон байв.<br />Тэгээд тэдгээр шивэгчид, гэрийн шүтээний өрөөнд орцгоож, эздийнхээ үнэтэй цайтай бүхнийг хамж эхэллээ.<br />*********<br />Харин өөрийнх нь авсан нь бусдынхаас өчүүхэн харагдаад, өөр зуураа хэрэлдэн зодолдож, үс зүсээ зулгаалцан, дээр доороо оролцов.<br />Энэ үеээр амь үрэгдсэн хатагтайгаа орхиод, үлдсэн нялх үрий нь тэвэрсээр дэргэдийн шивэгчин мөлхөн гарч ирлээ.<br />Нялх хүүхэд болж буй явдлыг үл ойлгон үнэгчилнэ.<br />********<br />Ямар аргаар, ямар нүхээр шургаж гарч ирсэн нь тодорхойгүй тэр шивэгчин, аягач эмсийн нанчилдааныг хараад жигшивч, бяцхан хүүг аврах нь бүхнээс чухаг тул үүд үрүү мөлхсөөр байв.<br />Гэтэл түүнийг нэг аягач шивэгчин хараад бусаддаа хэлснээр, түүнийг амьд үлдээхгүйгээр шиидлээ.<br />Бүгд гартаа тааралдсанаар зэвсэглэн дайрч, нялх үр шивэгчин бүсгүй хоёрыг зүйл дуусгав.<br />Гэвч тэд гарч амжсангүй.<br />Эзний байшин тэр чигээрээ нуран унаж, дотроо байсан бүгдийг дараад, дээрээс нь халуун лав урсан ирж буллаа.<br />********<br />Зогсоол уруу дөхөж явсан хөлөг онгоцны аянчид энэ бүх гай гамшгийг хараад, мэл гайхаж цэл хөхрөв.<br />Зогсоолдоо орж чадалгүй задгай тэнгист хэд хоног зогссон хөлгийнхөн арай хийж газардацгаав.<br />Холын аянаас гэртээ, ээждээ ирж байсан идэрхэн хөвгүүн, одоо очих ээжгүй болсноо мэдээд тэнгэр газар доргитол уйлж гашуудна.<br />Аянчид бүгд уй гашууд умбажээ.<br />Тэднийг ирэхэд үнэндээ гамшигт галав юүлэлт, нүгэл буян бүгд дуусаад, үнс нурам ч үгүй, нэг үгээр хот газрын гаваар орсон мэт алга болсон байлаа.<br />Өөр газар оронд шинэ хот цогцлоохоор, шинэ боолчлол, шинэ нүгэл тарихаар тэд хөлөгтөө суун одоцгоов<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-1192167183037501432?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com16tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-25073632801432722452011-03-29T06:06:00.000-07:002011-04-09T05:03:18.325-07:00Дурсамж<i><b>Миний аав.</b></i><br />Анх хүүтэй болчоод аавынхаа тухай ингэж их бодож дурсаж байгаагүй санагдана.<br />Хааяадаа намайг тэлээгээрээ ороолгоно.<br />Ер хэсэгтээ мартахгүй болтол нь болгож тавьна шүү дээ.<br />Би айлын хоёрхон хүүхдийн бага нь.<br />Ми ний дээд талд эгч минь бий.<br />Эгчийг загнаж зодохгүй мөртлөө намайг заримдаа айхтар сүрхий ороолгохоор нь үхтлээ гомдоно.<br />*********<br />Миний зодуулах шалтаг мундахгүйл дээ.<br />Заавал нэг болохгүй хэрэг тарьсан байна.<br />Харин одоо хүү маань л болохгүй хэрэг тарьдаг.<br />Миний хүү гэж хорвоогийн хамгийн дэггүй хүүхэд бий.<br />Одоо хоёрдугаар ангийн тэр залуу болохгүй боль гэсэн бүхнийг яг эсрэгээр нь хийдэг хүн.<br />Хааяа би түүнийгээ ороолгодог.<br />Яг тэр үедээ л хөөрхий муу аавыгаа байж тэсэхийн аргагүй ихээр санадаг даа муу хүү чинь.<br />*********<br />Миний аав арван гуравтайдаа ааваасаа /өвөөгөөс/ өнчирч хоцорсон юм билээ.<br />Намайг дэггүйтэх үед, тэсвэр нь барагдаад ороолгож байхдаа өөрийнхөө эцгийг бас л яг над шиг санан дурсаа байлгүй дээ.<br />Аав минь намайг ухаан сууж амжаагүй, арван гуравхан настай байхад минь ариун тэнгэрийн оронд заларчихсан юм.<br />*********<br />Ердөө долоохон хоног хэвтээд л өнгөрчихөж билээ.<br />Аавыг өнгөрч байхад их олон хүн манайд ирсэн санагддаг юм.<br />Ирсэн улс намайг ер уйлуулахгүй.<br />"Чи энэ айлын ганц эр хүн нь. Тийм болохоор ээж эгч хоёроо өргөж, тэтгэж, сэтгэлийн дэм өгч байх ёстой. Чи л уйлбал энэ айл нулимсан далайд живэх болно" гэцгээж байв.<br />Цаанаасаа нэвчээд байгаа их орь дуу, их гашуун нулимсыг барьж тэвчинэ гэдэг арван гуравхантай жаалхүүд ахдаж байсан юм.<br />Оршуулганы урьд орой гэрийн хойно байгаа амбаарт орж, хуучин хөнжилд толгойгоо шургуулж байгаад байдаг бүх нулимсаа дуустал, амьсгаагаа задартал орь дуу тавин уйлж билээ би.<br />Ээж эгч хоёртоо мэдэгдэхгүй гэж тэр шүү дээ.<br />Над өөр арга олдоогүй юм<br />Гэхдээ энэ бүхэн тийм ч удаан үргэлжлээгүйээ.<br />Тэр үеэр амбаараас юм авахаар орж ирсэн хамаатны эгч намайг аргадаж болиулсныг санаж байна.<br />**********<br />Оршуулганы маргааш эгчийн минь аймхай нүд, ээжийн гунигтай, гал нь унтарсан харц намайг хатуужуулж, тул загасан мэт тулбиран гаслахы минь болиулж байлаа.<br />Намайг тэгж харанхуйн дунд тэмтчиж явахад хүргэн ах минь л түшиг тулгуур болж байсан юм.<br /><br /><i><b>Аавын найзууд</b></i><br />Аавд минь нэг их олон найз байсангүй.<br />Бүр намайг жоохон байхад нэг их том биетэй ах хааяа аавтай цуг манайхаар ирдэг байсан нь Монгол Улсын заан агсан Тулгаа гуай байж билээ.<br />Энэ хүнтэй л аав минь их удаан нөхөрлөсөн дөө.<br />Манайхыг хотод ирж суурьшсанаас хойш хүртэл манайхаар ирдэг байж билээ.<br />Олон цөөн үггүй, монгол эр хүний сонгодог жишээ болсон тэр агуу хүн одоо бас л алга.<br />***********<br />Аавын найз нөхөд дотроос хамгийн содон хүн нь нэг хэлгүй ах байсан юм.<br />Аав тэр хүнд жигтэйхэн сайн.<br />Амьдрал нь тийм ч сайнгүй л хүн байсан юм шиг.<br />Манайхаар ирэхэд нь аав тамхи тарианы мөнгө, хоол ундны мөнгө өгөхгүй гаргана гэж байхгүй.<br />Аавыг хэвтэрт орсноос хойш тэр ах л их эргэж тойрсон доо зайлуул.<br />Одоо хөдөөний нэг айлд мал маллахаар явчихсан сурагтай.<br />***********<br /> <b><i>Миний ээж</i></b><br />Миний ээж жирийн л нэг дөрвөд эмэгтэй байлаа.<br />Байлаа гэхийн учир нь ээж минь аавыг тэнгэрт хальсны дараа жил, яг нэг жилийнх нь ой дээр нас барчихсан юм.<br />Дэргэд байнга байж, намайг асарч тойлж байгаа ханиа хараад, ээжийнхээ хайр энэрлийг зүйрлэн санадаг аа би.<br />**********<br />Аав минь хааяа, суран бүсээр хувцасны гаднаас ороолгодог байсан бол, ээж маань улаан нүүрэн дундуур тас хийтэл алгадаа хаядаг байж билээ.<br />Би одоо боддог юм.<br />Аав ээж хоёр минь богино наслахаа мэдсэн юм шиг, намайг эрт ухаан суулгаж хатуужуулах гэж тэгж гар хүрдэг байсан байх.<br />Тэгээд ч би багадаа хэрийн хүний тэсвэр барагдмаар дэггүй хүү байсан л даа.<br />***********<br />Хүний дээд аав ээж хоёр минь нэгэндээ хязгааргүй их хайртай байсан хэрэг.<br />Аавыг оршуулж байхад ээж минь хэд хэдэн удаа муужирч унан сандаргаж билээ.<br />Тийм ч болохоор ээж минь аавын хойноос яарчихсан байх гэж би одоо боддог юм.<br />***********<br />Одоо би нэлээн их хатуу хөтүү зүйлсийн ард гарчихсан, бас ч гэж хэрэндээ ухаажих маягтай болчихсон, хань ижил үр хүүхдүүдтэй сахал самбайтай хөгшин хархүн болчихсон байна.<br />Тэгсэн хэрнээ тэнгэрт одсон аав эжийгээ хааяа санаад л байх.<br />Уржнангийн сар шинээр анх удаа бие дааж цагаан сараа тэмдэглэж билээ.<br />Тэр шинийн нэгний өглөө тэнгэртээ сацал сацаж, өргөл өргөж байхдаа аав ээжээ санаад уйлах дөхсөн.<br />Тэгээд гэртээ орж ирээд доорх шүлгийг бичсэн юм.<br />*************<br /><br /><h3 class="post-title entry-title" style="color: #77b842; font-family: Arial, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 1.3em; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0.5em; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; padding-top: 0px;"><i>Шинийн нэгний шүлэг</i></h3><div class="post-header-line-1" style="font-family: Arial, sans-serif; font-size: 13px; line-height: 15px;"></div><div class="post-body entry-content" style="font-family: Arial, sans-serif; font-size: 13px; line-height: 1.3em; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; padding-top: 0px;">Аавтай байлаа би<br />Алгаддаг аавтай байлаа би<br />Ааг омог, алдаа эндэгдлийг минь<br />Алгадаж дардаг аавтай байлаа би<br />Алга даа одоо<br />Амирлангуйн орноо одсон доо аав минь<br />Алгадах аавтай байхдаан<br />Аархуу байж дээ би<br />Алаг хорвоогийн үнэнийг яалтай<br />Аав минь дээ<br /><br />Ээжтэй байлаа би<br />Эгэмнээс минь татдаг ээжтэй байлаа би<br />Эндэж гэнэдэж бүдэрхэд минь<br />Эгэмнээс минь татаж босгодог ээжтэй байлаа би<br />Энд алга даа одоо<br />Энхжин тэнгэрийн орноо одсон доо ээж минь<br />Ээжтэйгээн байхдаан<br />Эрэлхүү байжээ би<br />Энэхэн хорвоогийн үнэнийг яалтай<br />Ээж минь дээ</div><div class="post-body entry-content" style="font-family: Arial, sans-serif; font-size: 13px; line-height: 1.3em; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; padding-top: 0px;">*****************</div><div class="post-body entry-content" style="font-family: Arial, sans-serif; font-size: 13px; line-height: 1.3em; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; padding-top: 0px;">Тэнгэр өршөөх болтугай.</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2507363280143272245?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com25tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-56784262108366982532011-03-14T08:18:00.000-07:002011-03-14T08:18:36.486-07:00Нэгдэлжих хөдөлгөөний эргэн тойрондХорьдугаар зууны энэ их үйл хэрэг, өөртөө таарсан адал явдлуудыг дагуулсаар байсан байдаг.<br />Тавиад оны эхээр анхны нэгдлийг яагаад ч юм баячууд байгуулсан байдаг.<br />Гэтэл зарим баячууд нь нэгдэлд орохоос аль болох хойш суун чаргууцалдаж байсан нь ч бий.<br />*********<br />"Ялалт" нэгдэл байгуулагдаад арваад жил болсны хойно 1959 онд хувьдаа олон малтай чинээлэг айлуудаас малы нь хүчээр хураан авч нийгэмчилж байв.<br />Малаа хураалгасан нэгэн өвгөн хар буун харамсахдаа боомилж үхжээ.<br />Харин Авир гэгч эр нийгэмчлэлээс нууж авч үлдсэн малаа халуун намраар нядалж, хэд хоног хуушуурдсан гэнэ.<br />Хуушуур нь сумын наадам дээр иддэгээс тэс өөр болсон аж.<br />Гурил нь түлэгдэж бөөн хар юм болсон атал, мах нь улаанаараа байх нь тэр.<br />*********<br />Нэгдлийн шинэ дарга, сумын хэсгийн төлөөлөгчтэй хамт, нэгдэлд элсээгүй айл өрхийг сэнхрүүлж, ухуулах ажлаар холын багуудад явж байлаа.<br />Тэд сайн малчин Дэлгэрэхийн хотонд иртэл гэрийн эзэн буу шийдэмтэй угтав.<br />Дарга төлөөлөгч хоёрын толгой дээгүүр хий буудаад, "Малаасаа өнчин ишиг ч та нарт өхгүй. Хүчээр авах гэвэл та хоёрын амиар солино" гэж сүрдүүлээд цаазаар авах ял сонсжээ.<br />*********<br />Сүүлд бас л хөдөө ажлаар явж байсан нэгдлийн дарга, хамаатныхаа айлд хоног тааруулав.<br />Баруун талын орон дээр унтсан нэгдлийн дарга, өглөө боссонгүй.<br />Сандран шалгавал, гэрийн гаднаас шимээсгээр туурга нэвт сүлбэж орхисон байлаа.<br />Баруун хаяагаар нэлийсэн цус урсч байсан гэдэг.<br />*********<br />Нийгэмчилсэн малаа туугаад, нэгдлийн төв орохоор гурван морьтон хөдөлжээ.<br />Шинээр нэгдлийн дарга болсон багийн дарга Дунгар, нярав Цэжин, малчин Пэрэнлий нар аж.<br />Голын өтгөн ой дундуур тавиад мод газар мал тууна гэдэг тийм ч амар байсангүй.<br />Хавчил ганганд шахагдаад модноос гарч болохгүй байлаа.<br />*********<br />Тэд арай чуу голын шугуйгаас гарч, ойн захад, дэнж дээр хоноглоцгоов.<br />Шинэдийн саран хэдийнэ шингэж, түүдэг ч унтарлаа.<br />Тууварчдаас түрүүлж ирээд отож байсан гурван хүн тэдний зүг сэмээрхэн дөхөцгөөв.<br />Гэтэгсэд гартаа, голд нь тугалга цутгаж үзүүр хэсгий нь хар төмрөөр бөгжилж хүндрүүлсэн урт урт ташуур баьцгаажээ.<br />*********<br />Үүр цайж, эртэж шувууд жиргэлдэнэ.<br />Тууварчдын хэн нь ч боссонгүй.<br />Тэд үүрд нойрсоцгоожээ.<br />Энэ үед тувагийн хил давахаар "Дааган дэл" хэмээх газраар мал туусан гурван хүн явж байв.<br />*********<br />Нэгдэл байгуулагддагаараа байгуулагджээ.<br />Хүчирхийллийн аргаар хийгдсэн энэ ажил ямартаа ч нэг талдаа гарсан байна.<br />Харин шинэ тутам нэгдлийн тоо томшгүй их малд хашаа саравч тун ч хэрэгтэй байжээ.<br />Малаа хураалгаад, хийх ажилгүй болсон нутгийнхан хашаа хорооны мод бэлдэх кампанид дайчлагдав.<br />*********<br />"Дэвсэг" гэж зах хил нь мэдэгдэхгүй хавтгай хөвч байх.<br />Нэгдлийнхэн тэр хөвчийн модыг ч ёстой нэг хиаруулж байлаа.<br />Бүр нэг улангассан юм шиг, өстэй юм шиг, дайснаа дарж байгаа юм шиг хядаж байлаа.<br />Захгүй хөвч нэг л мэдэхэд оочин цоочин модтой, ердөө нэг, шүд нь энд тэндээ хугарсан сам шиг л юм үлдсэн.<br />Энэ их сүйтгэлийн ажил ч бас чамгүй хэл ам дагуулав.<br />*********<br />Мод бэлтгэгчдийн дотор, ургаа мод унагаахыг нүгэл гэж үздэг улс ч мэр сэр байсан юм.<br />Үнэхээр ч тэдний бэлдсэн мод, нэг байтугай нэлээн хэсэг нэгдлийн малд хашаа барьж хүрэлцэхүйц байлаа.<br />Энэ ажлыг буруушаасан Жаргал гэгч залуу нэг л өдөр унагааж буй модонд даруулан нас барчихсан.<br />*********<br />Идэр Давааням хоёр нэг голын хоёр.<br />Харин тэдэнтэй гал болсон Чулуун мухар сүсэгтэй ч гэмээр залуу байлаа.<br />Чулуун мод бэлтгэлийн ажлыг бүхэлд нь буруушаах боловч мөнгө цалинд нь татагдаж иржээ.<br />Гэвч ажил хийнэ гэж байхгүй.<br />Нөгөө хоёр хамтрагчдаа ёстой нэг хар дараа болж байлаа.<br />**********<br />Идэр Давааням хоёр Чулууныг нэгмөсөн хашраахаар шийджээ.<br />Залхуу Чулуунаас урьтаж ажилдаа гарсан хоёр, хэд хэдэн ургаа модыг хөрөөдөж, унахад бэлэн болгоод орхичихов.<br />Харин Чулуун цай ундаа ууж идээд злхуутай нь аргагүй мацсаар айсуй.<br />Явсаар тэр хоёрын хөрөөдөж бэлдсэн моддын ойр ирэхэд хамгийн дээд талын моды нь Идэр хүчлэн түлхэв.<br />Идрийн түлхсан мод унахдаа доод талынхаа модыг дарж, тэр мод нь ч дараагийнхаа модыг дарна.<br />Тэг тэгсээр Чулууны хажууд байсан мод дээд модондоо дарагдан газар харуулдан унахдаа дороо Чулууныг аван унажээ.<br />Зүгээр бага зэрэг хашраая гэж бодсон бодол нь аюулт аллага болон хувирсныг хараад нөгөө хоёр арай л өмдөндөө чацга алдах дөхжээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5678426210836698253?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com21tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-12984878446010407422011-02-17T04:59:00.000-08:002011-02-17T04:59:58.366-08:00Ханьдаа<div style="text-align: left;">Сэтгэлийн минь диваажинд ганцхан цэцэг ургаж, </div><div style="text-align: left;"> Тэр нь чи</div><div style="text-align: left;">Сэрүүн сайхан хангайд нь ганцхан согоо дүүлж, </div><div style="text-align: left;"> Тэр нь чи</div><div style="text-align: left;">Зүрхний минь нууранд ангаахайтай ангир хөвнө</div><div style="text-align: left;"> Тэр нь чи</div><div style="text-align: left;">Зүүдний минь ууланд зулзагатай хэрэм эрхэлнэ</div><div style="text-align: left;"> Тэр нь чи</div><div style="text-align: left;">Алжааж сөхөрхөд минь ганцхан бүсгүй түшнэ</div><div style="text-align: left;"> Тэр нь чи</div><div style="text-align: left;">Амармагийн тэнгэр ганцхан дагина бий</div><div style="text-align: left;"> Тэр нь чи</div><div style="text-align: left;"><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-1298487844601040742?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com17tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-71165751153570557102011-02-14T09:09:00.000-08:002011-02-14T05:09:07.381-08:00Хайрын шувуухайЗүрхний минь гүнд ургасан хайрын цэцгийн үрийг<br />Зүггүй нэгэн шувуухай зуугаад нислээ энхрий минь<br />Зүрхний чинь ховдолд зуусан үрээ суулгачихаад<br />Зуун хаврын тухай жиргэн наадлаа энхрий минь<br />Зүрхэнд чинь зориулж дуугаан дуулдаг билээ би<br />Зүрхээрээн чи тосон сонсдог билээ энхрий минь<br />Идгүй шидгүй махан биеийг тэр л дуун<br />Идэрхэн жигүүртэй болгодог билээ энхрий минь<br />Бидэн хоёрыг тойрон нисдэг хайрын шувуухай<br />Хэдэн зууныг ч алжаалгүй давах жигүүртэй билээ<br /> Ай энхрий минь энхрийхэн минь дээ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7116575115357055710?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-75519049685064165632011-01-30T18:35:00.000-08:002011-01-30T23:08:40.589-08:00Хэдэн сул мөртүүдҮүрэг нуурын зэгс нь лимбэн дуугаар наадваа<br />Үдшийн цолмон одон уулан цаагуур одвоо<br />Үүлэн дундаас шагайсан шинэдийн саран жаргаваа<br />Үелзүүр холын бодол нутгийн дээс алхваа.<br />**********<br />Хөлгүй далай мэт Өвч тайгын дундах<br />Хөгшин гацуур мэт Өвгөн аавын энгэрт<br />Хэрэм наадах мэт Ач үрс нь эрхэлэхэд<br />Хэлэх үг ховордом Аз жаргал дэлгэрнэ<br />**********<br />Хал үзсэн зүрх шиг бэлбэлзэн чичирсэн<br />Хачин гунигтай намрын сүүлчийн навч<br />Хүйтэн цагийг туулаад гарчих санаатай<br />Нүцгэн мөчрөөс зүүгдэн савчих нь харагдана<br />**********<br />Сариг цагаан ингэний<br />Яриг цагаан ботго мэт<br />Хариг цагийн насаа<br />Хэрэг болгон дурсваа<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7551904968506416563?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com17tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-57715765999612876012011-01-26T01:00:00.000-08:002011-01-26T16:58:25.060-08:00Тэртээх он жилүүдийн тууж1930-аад оны дундуур энэ явдал болсон юм.<br />********<br />Дорлиг цэргийн албаа хаагаад, эрдэм номтой, буудах цавчих эрдэмд боловсорсон сайхан эр болоод иржээ.<br />Бичиг үсэгт нэвтэрхий боловсорсон тул аймгийн дотоодыг хамгаалах газарт алба хаах болжээ.<br />********<br />Энэ албанд ороод тэрбээр бяцхан хаан болжээ.<br />Бусад албан хаагчдын адил дураараа дургиж сурчээ.<br />Хүмүүсийн хувь заяагаар наадна гэж юу болохыг үзүүлээд өгч байв.<br />Загнаж зандрахаас авахуулаад, дарамтлан зовоох, эрүүдэн тамлах хүртэлх эрдэмд энд л боловсорч байлаа.<br />*********<br />Тэр үед, улс орон даяар лам нарыг хар болгох кампанит ажил ид эрчээ авч байжээ.<br />Эсэргүүцсэн хэнийг ч болов барьж хорих, буудан хороох эрх аймгийн дотоодыг хамгаалахын хэдхэн хүнд л байв.<br />Хэн дуртай нь, юу санасанаа хийж байлаа.<br />**********<br />Хөдөөгийн нэгэн хийдээс хар болоогүй үлдсэн хөгшин залуу хэдэн лам нарыг аймгийн төвд хөөж иржээ.<br />Дорлиг бусадтайгаа нийлээд энэ хэдийг ёстой нэг болгож тавьж байв.<br />Тэднийг лам болохоос татгалзсан, намын шийдвэрийг эсэргүүцсэн хэмээн ял тулгаж, эрүүдэн тамлаж гарлаа.<br />*********<br />Сүүл сүүлдээ нөгөө ял нь Саж ламын хамсаатан болж хувирав.<br />Өдөржин унд хоолгүй байцаагаад, шөнө болохоор ногоон малгайтнууд ээлжлэн жижүүрлэж байцааж байлаа.<br />Ялангуяа Дондов хэмээх хижээл ламыг бусдаас илүү тамлан зовооно.<br />*********<br />Харин Дондов ламын хамаатны дүү Тогтох гэгч залуу дотоодыг хамгаалахын шоронгийн хуяг хийдэг байжээ.<br />Авга ламынхаа тамлуулж байгааг хараад үнэхээр зүрх нь шимширч байв.<br />Тийм ч их эрх мэдэлгүй жирийн цэрэг болохоор авга ламыгаа хайцаалж дийлэхгүй байлаа.<br />Нэг өдөр шоронгийн хонгилоор туугдан сажилж яваа Дондовыг Дорлиг гэнэт зогсоож, элдвээр хараан занаж зүхэн цохиж балбаж гарав.<br />*********<br />Олон өдөр эрүүдүүлсэн Дондов дороо л өнхөрөөд өглөө.<br />Баашлав хэмээн Дорлиг ч улангасан зодно.<br />Дондов ёолж бархирах ч тэнхээгүй болжээ.<br />Тэгээд ёолсонгүй хэмээн уурсаж, Дорлиг нагааныхаа бариулаар ам руу нь цохисоор хамаг шүдий нь байхгүй болгов.<br />Тэгсээр ядарсан Дорлиг балбалтаа зогсооход, Дондов ламын чих, хамар ам, нүднээс нь цус асгарч байлаа.<br />*********<br />Хонгилд гулдайн унасан ламтанг Дорлигийн туслах нь чирч гулдарсаар камерт нь оруулж хаялаа.<br />Энэ бүхэн Тогтохын нүдний өмнө боллоо.<br />Дорлиг гарахдаа, болсон явдлыг гадагш задруулсан хүнийг эсэргүүний хамсаатан гэж үзээд өчиггүй буудна хэмээн сүрдүүлжээ.<br />Хэд хоногийн дараа Дондов ламтанг бусад лам нарын хамтаар Гашууны голд аваачин бууджээ.<br /><i> /Угаасаа энд цаазын ялыг гүйцэлдүүлдэг байж/</i><br /><i>*********</i><br />Болсон бүх явдлыг өөрийн нүдээр харсан Тогтох дотроо дотоодыг хамгаалахын энэхүү хүмүүн бусын үйлдлийг үзэн ядаж байлаа.<br />Ер нь энэ муу ёрын албанаас холдохыг хүсэж байв.<br />Шууд хаячих гэхээр цэргийн албаных нь хугацаа дуусаагүй байдаг.<br />Тэгээд нэг л өдөр албаныхаа бууг аваад оргочихов.<br />*********<br />Оргодол цэргийг эрэн сурвалжлах ажил аймаг даяар өрнөлөө.<br />Эрлийн хэсгийг мөн л Дорлиг ахалжээ.<br />Дорлиг хоёр цэрэг дагуулан Тогтохын суманд нь очив.<br />Тогтох гэрийнхээ ойр ууланд нуугдаж байлаа.<br />Зуны дулаан цаг тул даарахын зовлон үгүй.<br />Бас нөөц сум ихтэй хурдан буутай болохоор айхын зовлон байхгүй.<br />********<br />Дорлигийн бүлэг гэр орныхны нь хэрхэн түйвээж байгааг холоос ч гэсэн харж байв.<br />Тэгээд, гэр бүлийнхээ өмнөөс, хилсээр хөнөөгдсөн авга ламынхаа өмнөөс Дорлигийг алж өш хонзонгоо тайлах адын хүсэлд автав.<br />Дорлигийн гурвыг аймаг уруу буцхад нь уулын модон дотуур дагав.<br />Морьтой улсыг явганаар далаад мод газар дагана гэдэг амар ч ажил биш аж.<br />*********<br />Тэгж явсаар Гашууны голын хөндийрүү бууж ирэв.<br />Гурван морьтон голоос морио услахаар буухад нь нэгий нь буудаж унагав.<br />Хаанаас буудаж байгааг Дорлигийнхан мэдэхгүй хэсэг мэгдэв.<br />Энэ зуур Тогтох давуу байдлаа ашиглан гурван морий нь буудаж орхив.<br />Явгалж орхиод, ганц Дорлигийг л амьдаар нь барьж авахыг хүсэж байв.<br />Тэр ёсоор болж нэг цэргий нь бас л нам буудаж орхилоо.<br />*********<br />Дорлиг Тогтохыг танилаа.<br />Дондов ламын хамаатан гэдгий нь саяхнаас судалж мэдсэн байжээ.<br />Буудахдаа Тогтохоос хавьгүй илүү мэргэн байв.<br />Нэг л гэм нь сум цөөхөнтэй үлджээ.<br />Дорлиг самбаачлан буудалцсаар Тогтохын мөрийг шархдуулаад сумаа дууслаа.<br />Тээр жил цэрэгт байхад нь орос сургагч бэлэглэсэн ангийн хутгатайгаа үлджээ.<br />**********<br />Ямартай ч гар хоосон биш болохоор Тогтохыг хуурч ойртуулаад хутгалж орхьё гэж бодож байв.<br />Тогтох харин идэрхэг бадриун Дорлигийг гардан дийлэхгүйгээ мэдээд шархдуулсан нь дээр гэж бодож байлаа.<br />Дорлиг, "Тогтохоо битгий буудаарай, бууж өгье. Миний сум дуусчихлаа" хэмээн ориллоо.<br />Тэгээд хутгаа ханцуйндаа нууж, буугаа хөсөр шидээд, гар өргөн босоод ил гарч ирэв.<br />**********<br />Тогтох моддын завсраар шагайж хараад Дорлигийн өвдөгний нүдийг буудан сөхрүүллээ.<br />Буугаа бэлэн барьсаар ойртон очвол, Дорлиг цус садрах өвдөгөө тэврэн ёолон орилж байв.<br />Тэгснээ ойртон ирсэн Тогтохын цээжрүү хутгаа сурмаг гэгч нь шидлээ.<br />Арайхийн зайлж амжсан Тогтохын зүүн гарынх нь булчин хурц хутганд бага зэрэг эсгэгдэв.<br />Шүдээ зуун ойртож очоодДорлигийн нөгөө хөлийнх нь өвдгийг нэмж буудлаа.<br />*********<br />Дорлигийн ёолох дуунд хангай цуурайтаад байхаар нь өөрийнх нь хутгаар хэлий нь огтолж хаяв.<br />Өс хонзон гомдолдоо болоод юу ч хийхээс буцахгүй болжээ.<br />Тогтох өөрөөсөө биеээр том Дорлигийг суран бүсээр нь оосорлон үүрч гол уруудан алхлаа.<br />Өөрөө шархтай, тэгээд ба с биеэр том хүнийг үүрч явна гэдэг амаргүй даваа байв.<br />Явсаар байгаад, хүн цаазалдаг хонхорт орж ирлээ.<br />*********<br />Дорлигийг буулгаж хаяад жаал амьсгаагаа даран амарлаа.<br />Эгэм мөрнийх нь шарх тэсэхийн аргагүй шархиран өвдөнө.<br />Оршуулганы нүхийг шүдээ зуун цохисоор байгаад ухаж бэлэн болгоод бараг сар болсон, үнэр орж бээсэн авга ахынхаа цогцсыг гаргаж ирэв.<br />Эхлээд нүхнийхээ ёроолд Дорлигийг амьдаар нь хэвтүүлэв.<br />Тэгээд дээрээс авга ахынхаа цогцосыг байрлуулаад булж эхэллээ.<br />*********<br />Дорлигийн амнаас нь цус садарч, хоёр нүднийх нь нулимс булгийн ус мэт асгарч байлаа.<br />Тогтох үзэн ядах, өс хонзондоо болоод Дорлигийг огтхон ч өрөвдсөнгүй.<br />Амьд үхсэн хоёр хүнийг булж дуусаад, буугаа эрүүн доороосоо тулган гохы нь дарлаа.<br />Гашууны голын хөндийд буун дуу түр намжиж, голын ус юу ч болоогүй мэт мэлмэрэн урссаар.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5771576599961287601?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com14tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-40772989082964700892011-01-10T05:45:00.000-08:002011-01-10T16:02:48.324-08:00Худалч Раднаагийн яриаЖараад оны үед манай нутагт шош хочтой Раднаа гэж тоймгүй худалч өвгөн байж.<br />Хүмүүс Раднаа гэхээсээ илүү шош л гэнэ.<br />Шош хоч авсан нь ч бас учиртай.<br />Залуудаа Богд хааны цэрэгт явж шош пулемётоор мянган хар цэрэг хиаруулсан гэж яриад энэ алдрыг нутгийнхнаасаа хүртжээ.<br />Шош гуайн ярьсан зарим дэгс ярианаас та бүхэнд хүргэж байна.<br />********<br />Нэг зун хэдэн тарвага буудахаар муу цахиур буугаа үрээд Баянзүрхийн баруун хавцлаар өгсөж явлаа.<br />Гэнэт баруунаас зүүн тийш орой дээгүүр минь гэрийн чинээ цагаан юм хийсэх мэт эргэлдэн өнгөрөв.<br />Цочин зогтусаад лавлан харвал Их зүрхэний орой дээр гэрэл цацруулсан цагаан онгоц буучихлаа.<br />Хэрэгт дурлан очиж харсан чинь, дотроос нь харин манай Гагарин найз инээд алдан бууж ирээд намайг алтан гадсаар шагнаж орхиод онгоцондоо суугаад хийсэх мэт эргэлдэн ниссээр явчихлаа.<br />Тэгтэл харин тэр алтан гадсаар нь манай дүрсгүй хүүхдүүд морь аргамжсаар байгаад элэгдэж, одоо нэг төө хэрийн годгор юм л авдрын ёроолд хэвтэж байна.<br />**********<br />Далаад оны дундуур мань Шош гуай сайн тууварчин гэж сайшаагдаад хөрш Тува улсын нийслэл Кызыл хотоор аялжээ.<br />Аяллаас ирээд доорхи түүхийг ярьсан гэдэг.<br /> -Пээ тэр Кызылийн ёолох <i>/ёолк буюу шинэ жил/ </i>яасан сайхан боловоо.<br />Бүр Бережнов <i>/Бережневийг ингэж дууддаг байж/</i> дарга хүртэл морилж ирлээв шүү дээ.<br />Бид хэд ч дуу нийлүүлээд ёоолж гарлаа.<br />Манай Бережнов дарга ч бас л сайхан шуранхайтай ёолдог залуу байдаг шүү.<br />**********<br />Ах нь залуудаа аргаль угалзын бөөсөг барьж үзэж л явлаа.<br />Тээр жил Цагааншувуутын наранд хэдэн аргаль идээшилж байгаа нь дуранд харагдав.<br />Ганц аргаль хаж <i> /буудаж/</i> авдаг хэрэг гэж бодоод салхин доороос нь очоод гэтэж гарлаа.<br />Гэтээд л байлаа гэтээд л байлаа.<br />Тэгсээр байгаад бүр ойртлоо.<br />Тэгээд ер нь аль зэрэг ойрхон очиж чадахаа үзье гэж бодоод гэтэж ойртсоор л байлаа.<br />Тэг тэгсээр яг ард нь очоод бөөсөгнөөс нь бариад автал, байдаггүй шүү, тасхийтэл тийрч орхиод асга шаргиулсаар тачигнаад, арилж одлоо.<br /><i>/уул нь эрийг нь угалз, эмийг нь аргаль гэдэг/</i><br />**********<br />Бар ирвэс гэдэг амьтан ч урт сүүлтэй ч гэж жигтэйхэн, сүүлэндээ тэнхээтэй ч гэж тоймгүй хайрхан байдаг шүү.<br />Эрэгнэгийн толгодоор малын эрэлд явж байсан чинь урдхантаа бүдүүнээрээ бугуйн чинээ, урт гэгчийн эрээн юм хэвтэж байна.<br />Сониучирхан морин дээрээсээ шүүрч аваад, угзарч орхитол, юу болсныг бүү мэд.<br />Нэг мэдсэн чинь мориноосоо салчихсан, тэээр тэнд гурван хамар даваад өнхөрч очоод байв.<br />Тэгтэл тэр эрээн юм нь барсын сүүл байж л дээ.<br />Сүүлээ гурван хамар давуулж тохоод хэвтэж байсан нь тэр байж.<br />Сүүлээрээ намайг мориноос ховх татаад гурван хамар давуулж шидсэн нь тэр юм байж.<br />***********<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4077298908296470089?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-50971363252766181932011-01-03T22:37:00.000-08:002011-01-03T22:37:09.400-08:00Ах дүү хоёрБатааг хоёрхон настай байхад нь аав нь ээжээс нь салж өөр айлд хүргэн орчихсон юм.<br />Дөнгөж ой хүрч яваа охин дүүгий нь ээж нь айлд үрчлүүлэх гэж оролдсон боловч хэн ч авсангүй.<br />**********<br />Түүнээс хоёр жилийн дараа цэргээс халагдаж ирсэн нутгийн залуу ээжтэй нь ханилан суув.<br />Залууг Зоригт гэнэ.<br />Батаагийн ээж, Зоригттой суугаад бас нэгэн охин төрүүллээ.<br />Гэхдээ тэр, төрөлтийн хүндэрлээс болж нас барав.<br />**********<br />Тэдний нутагт гоо үзэсгэлэн, уран үйлээрээ алдартай Цээмаа гэх бүсгүй аав ээжтэйгээ амьдардаг байлаа.<br />Зоригт эхнэрээ нас бараад жил болсны дараа Цээмаатай гэрлэв.<br />Бурхан, гоо үзэмж, ухаан бүхнийг Цээмаад гар таталгүй хайрласан атал, харин үр хүүхэд төрүүлэх хувьгүй орхижээ.<br />**********<br />Арван хэдэн жил ханилсаны эцэст, тэд нэгэн оюутан бүсгүйн хүнтэй суугаагүй байхдаа төрүүлсэн хөвгүүнийг үрчлэн авлаа.<br />Ийм удаан хүлээсэн нь ч учиртай.<br />Нөхрийнхөө дагавар хүүхдүүдийг, гары нь ганзаганд, хөлийн дөрөөнд хүргэж, амьдарлын захад хүргэх гэж л тэгсэн юм байж.<br />**********<br />Зоригт Цээмаа хоёр амьдаралаа сүрхий ч өөд нь татжээ.<br />Бод бог нийлсэн таван зуу шахам малтай, ер хэнээс юугаараа ч дутахгүй подхийтэл амьдардаг.<br />Найр наадамд тохох, гахай гөлөмтэй мөнгөн эмээлтэй, зуух гаанстай, өвөртөө өндөр үнэтэй хөөрөгтэй.<br />**********<br />Зоригт Цээмаа хоёр дөрвөн хүүхэдээ хэний нь ч ялгахгүй ижилхэн хайрлаж энхрийлж өсгөжээ.<br />Өргөмөл хөвгүүнийг жаахан байхад бүх юм сайн сайхан байлаа.<br />Харин ах эгч нар нь амьдралын эрээн барааныг эрт таньснаас ч тэрүү, өдөр цагаар өсч буй өргөмөл дүүгээ ад үзэх болов.<br />Аав ээжийнхээ эзгүйд, жаахан хөвгүүнийг элдвээр шоглож, ямарваа хэрэгт түүнд л хамаг бурууг тохох болов.<br />Зоригт Цээмаа хоёр энэ бүхнийг эхэндээ анзаарахгүй байлаа.<br />***********<br />Нэг удаа Батаа жаахан хөвгүүнийг дагуулж ойролцоох горхиноос ус авахаар явжээ.<br />Горхины хөвөөнд очоод дүүгээ ус руу түлхэж унагаад, хамаг хувцасы нь норгож орхив.<br />Жаахан дүү нь хөлд орсон боловч хэлд удаан орсон болохоор, аав ээждээ үнэнийг хэлж чадахгүй байлаа.<br />***********<br />Жаахан хөвгүүнийг гурван настай байхад нь Батаа цэрэгт явжээ.<br />Гурван жилийн дараа халагдаа ирэхэд нь дүү нь цовоо гэгчийн жаал болчихсон байв.<br />Батааг эхнэр авч өрх толгойлоход нь аав ээж нь нилээд мал тасдан өгч, бас шинэ мотоцикл бэлэглэжээ.<br />Гэсэн хэдий ч Батаагийн сэтгэл зөөлөрсөнгүй.<br />***********<br />Хэргийн учир нь, аавынх нь олсон зөөсөн өмч хөрөнгө бүхнийг нэг муу өргөмөл хүүхэд хуваалцана гэхээс яс махны дургүй нь хүрч байв.<br />Энэ талаар хоёр охин дүүдээ ч хэлж ятгасан байжээ.<br />Тэгээд ч тэр үү, Батааг өргөмөл дүүгээ элдвээр шоглоход хоёр охин ер өмөөрч хамгаалахгүй, харин ч өөрийнхөө ахыг өөгшүүлдэг байлаа.<br />***********<br />Жаахан дүү нь уул нь Баттөр гэсэн нэртэй боловч ах эгч нар нь ер нэрээр нь дуудахгүй.<br />"Айлын хүүхэд" "Өргөмөл" "Угжаа" гэх мэтчилэн доромжлон дуудна.<br />Харин тэгэхдээ аав ээжийнхээ дэргэд ингэж хараахан зүрхлэхгүй.<br />***********<br />Баттөр сургуульд орж анги дэвшсээр дунд ангийн хөвгүүн боллоо.<br />Батаа ах нь Баттөрийг хараад зодуур даах болж гэж бодов.<br />Уул уруу түлшинд явахдаа, ялихгүй шалтгаанаар дүүгээ үсэртэл нь алгадав.<br />Ийм зодуур үзээгүй бяцхан хөвгүүний нүүр хацар нь пэмбийтэл хавдаж орхив.<br />Батаа ааваасаа айж байсан учир, энэ талаар аав ээжид алтан хошуу хүргэвэл дараа бүр ч илүү зодох болно шүү гэж дүүгээ сүрдүүлжээ.<br />***********<br />Аргамжаатай морь авч ирэхдээ удав хэмээн, хээр дагуулж аваачаад, дүүгээ халгайгаар ороолгож, бас халгай дундуур мөлхүүлж шийтгэв.<br />Баттөрийн хамаг бие нь түлэгдээд хорсож байсан боловч, ахынхаа сүрдүүлгээс айгаад, бас ахыг нь аав ээж зэмлэхээс айгаад хов хүргэсэнгүй.<br />Энэ бүхэнд Батаа жинхэнэ өөгшиж байв.<br />***********<br />Мотоцикл арчих даалгавар мартсанаас болж Баттөр ахдаа дахин шийтгүүлэв<br />Тэгэхдээ, урьд урьдынхаас ч илүү хэрцгий шийтгэжээ.<br />Мотоциклдээ сундалж, нилээн хол газар авч очоод хоёр гары нь мотоциклийн халуун яндан бариулж төмөр утсаар мушгин хүлэв.<br />Тэгээд мотоциклээ асаан хаазалж гарах нь тэр.<br />Угаасаа улайстлаа халсан янданд дүүгийнх нь гар хиншүү ханхалтал түлэгдэж, жаал хөвүүн байдгаараа чарлаж байв.<br />Азаар малын эрэлчин яваа бараанаар шийтгэлээ зогсоожээ.<br />Тэгээд гары нь эдгэртэл аав ээждээ мэдэгдэхгүй гэж оторт гарсан мал уруу явууллаа.<br />***********<br />Амьдрал бахь байдгаараа үргэлжилсээр, нэг л мэдэхэд Баттөр хөвүүн эрийн цээнд хүрч цэргийн зарлан авчээ.<br />Эр цэргийн албаа хаагаад ирэхдээ ханхар өргөн цээжтэй, булчин шөрмөс нь товойсон өсгөлүүн сайхан залуу болоод ирэв.<br />Барилдвал ч барилдчихаар, зодолдвол ч зодолдчихоор биетэй бол биетэй, бүлтэй бол бүлтэй сайхан залуу болоод ирэв.<br />Зоригт мөн л бага хүүдээ шинэ гэр тааруулж, шинэ мотоцикл авч өгчээ.<br />Энэ явдал Батаад таалагдсангүй.<br />***********<br />Батаа адуундаа явахаар болж, дүүгээ морь эмээлээд орхи гэжээ.<br />Харин дүү нь өөр ажилтай байсан тул эмээлллэж амжсангүй.<br />Үүнээс болж Батаа Баттөрийг зодохоор ухасхийсэн боловч, тэвчээр нь барагдсан дүү нь ахыгаа ганцхан цохиод газар өнхрүүлчихэв.<br />энэ явдлаас хойш Батаа Баттөрийг дийлэхгүй болсноо мэдээд дотроо их л шаналж явдаг болжээ.<br />***********<br />Батаа нутаг усандаа зартай танхай Бадарч гэгчтэй гэв гэнэт дотносох болов.<br />Тэгээд Баттөрийг Бадарчаар зодуулах, болж өгвөл цааш нь харуулах бодолтой байжээ.<br />Бадарч Баттөрийн бага эгчийнх нь нөхрийн дүү юмсанж.<br />***********<br />Тэр зун найр наадам элбэгтэй зун байжээ.<br />Баруун хойд талын хэдэн сум бүгдээрээ тэр жил ойгоо тэмдэглэжээ.<br />Нэг тийм наадам дээр, хүний морь булааж унасан Бадарч, согтуурхаж, хар хурдаар давхихдаа<br />мориныхоо хоёр талруу найган ганхаж яваад, зан мэдэхгүй мориноос ойчиж, дөрөөнөөс нь чирэгдэв.<br />Ингэж баларч явахад нь Баттөр тааралдаж амий нь аварчээ.<br />***********<br />Бадарч ухаан орсон хойноо хэн амий нь аварсныг мэдээд бүр ацан шалаанд орлоо.<br />Тэгээд бүх учрыг Баттөрд хэлээд, үүнээс хойш чамд онгирсон хэнийг ч болов над дээр дагуулаад ир гэжээ.<br />***********<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5097136325276618193?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com13tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-2378710661942614622010-12-29T16:43:00.000-08:002011-02-17T05:17:34.212-08:00ӨнөөдөрХаан их Алтайн сүлд сахиусан буув.<br />Халх ойрд хөх монголын их сүлд сахиусан буув<br />Тэгээд ажимгүй унтах гүн нойрноос сэрээв<br />Тэгээд хатан төмөр илдээн гурван голын их усанд ширээв<br />Тэгээд илд ширээсэн их усан часхийн дуун алдав<br />Тэгээд хар төмөр гав гинжийг тасар цавчив<br />Тэгээд Хаан суудлаас наран гэрэлтэв<br />Тэр бүхийд НАРАН ГЭРЭЛТ хэмээн олноо өргөв<br /><br /><br /> <i>Олноо өргөгдсөний нэгэн зуун жилийн өвлийн дунд сарын хорин дөрвөний билэгт сайн өдрөө</i><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-237871066194261462?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com10tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-75750311673198910562010-12-06T06:46:00.000-08:002010-12-06T06:58:02.355-08:00Дотнын найзБадрах гэртээ оройхон халамцуу ирэв.<br />Тэгээд Одмааг хэвтэрт ортол нь балбажээ.<br />Энэ хоёр, айл болж тусдаа гараад арван хэдэн жилийг ардаа орхижээ.<br />Гурван хөөрхөн хүүхэдтэй ч болсон.<br />**********<br />Бадрах хартай нь хартай.<br />Тэхдээ эхнэрээ ингэж зодож нүдэж байсан удаагүй.<br />Эхнэрээ ажлаасаа оройтож ирэх болгонд нь ядаргаатай байцаалтаа эхэлнэ.<br />Эр эм хоёрт өөр асуудал байхгүй.<br />***********<br />Бадрахын хардах нь ч оргүй ч биш аж.<br />Хэдэн жилийн өмнө эхнэр нь байгууллагынхантайгаа салхинд гарч хоноод ирсэн.<br />Тэгж явахдаа Одмаа бүсгүй, ажилд ороод удаагүй нэг залуутай халамцсаны харгайгаар өвөр түрийндээ орсон явдал бий нь бий.<br />Харин тэр явдлы нь Одмаагийн хамгийн дотны найз Урнаа нь мэдсэн байв.<br />***********<br />Урнаа мэдээд зогссонгүй, Бадрахад хэлж орхижээ.<br />Тэр явдлаас хойш Бадрахын Одмаад итгэх итгэл мэдэгдэхүйц буурсан юм.<br />Уул нь тэднийх бусдын л адил, жирийн л нэг айл байлаа.<br />Эхнэр нөхөр хоёул ажилтай.<br />Тийм болохоор аливаа юманд бэл дутахгүй.<br />Нэг үгээр олсондоо сэтгэл нь цадсан, аз жаргалтай хоёр байв.<br />**********<br />Гэвч сайн явдалд садаа мундахгүй гэгчээр, тэр хоёрын тэгш амьдралд атаархаж явдаг хүн байсан санж.<br />Тэр хүн нь Одмаагийн хамгийн дотнын найз Урнаа.<br />Урнаа Бадрал хоёр дээд сургуулийн ангижавууд юм.<br />Гаднаа төлөв төвшин Бадралд Урнаа татагдаж л явж цагтаа.<br />Гэхдээ энэ нь хайр сэтгэл болтлоо дэгжээгүй.<br />**********<br />Чухам үнэндээ, Одмааг бусдын өвөрлүү түлхсэн хүн бол Урнаа билээ.<br />Тэр явдлаас хойш, Урнаа, Одмааг уйлж хоноод бөлцийсэн нүдтэй ирэх тоолонд гаднаа санаа нь зовж өрөвдсөн царай гаргавч дотроо бол "ээ гялай, ээ гялай" хэмээн баясан дэвхцэж байдаг болжээ.<br />**********<br />Одмаа тэр явдалд гэмшихийн ихээр гэмшиж , харамсахын ихээр харамсаж байсан юм.<br />Бадрахад мэдэгдэхгүй өнгөрвөл дахиж хэзээ ч ийм алдаа гаргахгүй хэмээн өөртөө андгайлж байлаа.<br />Гэвч Бадрах энэ бүхнийг Урнаагаас тэр дор нь сонсжээ.<br />Яагаад ч юм тэр үед эхнэртээ итгээд ч юмуу, Бадрах хар цагаан дуугүй өнгөрөөжээ.<br />**********<br />Харин сүүл сүүлдээ хоёр хосын дундуур хорт могой шургалах нь хэрээс хэтэрч, хэргээ гүйцээжээ.<br />Худал үгийг мянга хэлэхэд үнэн болдог гэдэгчлэн, Бадрах, Урнаагийн ховонд сүүлдээ итгэх болов.<br />Урнаагийн үгэнд итгэх тусам, эхнэрийнхээ үгэнд итгэх итгэл нь алдарч байлаа.<br />Тэг тэгсээр эхнэрээ хардан дарамтлах нь ихсэж, Одмаагийн хувьд амьдрал нь там болон хувирчээ.<br />**********<br />Хэрэв Одмаагийн хазгай гишгэснийг Бадрал сонсоогүй байсан бол, бас эр эм хоёрын дундуур Урнаа хэмээх илжиг орж жороолоогүй бол энэ айл аз жаргалаар бялхсан айл байх байлаа.<br />Босгож бүтээх хэцүү, буулгаж нураах амархан билээ.<br />Өнгөц харахад, энэ айл, элэг бүтэн дутах гуцах юмгүй аз жаргалтай харагдавч, үнэн чанартаа сөнөж мөхөж байлаа.<br />**********<br />Хардалт сэрдэлтээс болж, уурандаа ганц нэг нудраад авах нь бий боловч энэ удаагийнх шиг ингэж зодож байсангүй.<br />Өдөр нь Одмаа Урнаа хоёр, даалгасан ажлы нь хэрхэн гүйцэтгэснээ тайлагнахаар захирлынхаа өрөөнд оржээ.<br />Захирал залуу, хоёр ажилтантайгаа их л эелдэг харьцаж, Урнаад бүр ч илүү санаа тавьж байгаа нь илт байв.<br /> Урнаа ч гэсэн тэнэг биш болохоор энийг ойлгож л байлаа.<br />**********<br />Ажлаа танилцуулж дуусхаар нь захирал, Урнааг явуулаад, Одмааг авч үлдэв.<br />Учир нь Урнаатай дотносоход, Одмаагаар зуучлуулах гэсэн байж.<br />Энийгээ ч хэлсэн, Одмаа ч зөвшөөрсөн.<br />Захирал ч тэр, Урнаа ч тэр аль аль нь ганц бие улсууд.<br />Тэгээд л Одмаа зөвшөөрч орхиж.<br />**********<br />Харин Урнаа захирлын өрөөнөөс гарч ирээд Бадрах уруу утасджээ.<br />"Ганц бие залуу, эхнэрий нь татаж чангаасан л байж таараа.<br />Манай эргүү ч гэсэн өөрөө дуртай байгаа биз" гэж Бадрах бодов.<br />Сонголтонд захирлаас доорд үзэгдэж Одмаад гологдож байгаадаа гол нь харлана.<br />Хэрийн эр хүн ийм доромжлолыг яаж тэвчих билээ дээ.<br />**********<br />Одмааг оройтож ирэхэд нь ээлжит байцаалт эхэллээ.<br />Байцаалт нь уламжлал ёсоор хэрүүл болон дэгжиж, хэрүүл нь зодоон болон хувирав.<br />Зодоон ч гэж дээ, эмэгтэй хүн эр хүний өөдөөс хариу барьж чадах биш.<br />Бадрах л дураараа боллоо.<br />Цохиж унагаагаад, толгой түрүүгүй өшигчин балбаж байсан.<br />**********<br />Одмаа эмнэлэгт гурав хоноод ухаан оржээ.<br />Толгой тархи, мөр цээж нь нуль хөндүүр.<br />Өчүүхэн хөдлөхөд л ухаан балартмаар өвдөнө.<br />Тархи нь доргиж, хавирга нь хугараад, цээжин бие нь тэр чигээрээ хөх няц,хаван булдруу болжээ.<br />Нүд хальтраад, харахын эцэсгүй амьд сүг хэвтэж байв.<br />***********<br />Урнаа, дотнын ганц найзаа эргэх, далиманд нь Бадрахыг жаал худлаа муулах, дотроо бахдан тавлах зорилгоор гэмтлийн эмнэлэгт очив.<br />Учраа хэлээд дотогш нь орж очлоо.<br />Одмаа нүд хальтармаар болчихсон, танигдахын аргагүй юм хэвтэж байна.<br />Орных нь дэргэд дөхөж очтол, Урнаагаа хараад мэгшин уйллаа.<br />Гомдол гутралын хар нулимс эцэс төгсгөлгүй мэт асгарна.<br />***********<br />Харин Одмааг харсан Урнаад баярлан бахдах сэтгэл огтхон ч төрсөнгүй.<br />Өнгөрсөн хугацаанд хийсэн бүхэндээ гэмшиж байлаа.<br />Харин энэ гэмшлээ найздаа ил гаргаж хэлсэнгүй.<br />Одмаагийн нүүрэнд нүүрээ наан уйлж унжив.<br />Ёстой чин үнэнээсээ цурхиран уйлж байлаа.<br />Бадрахыг ч буруутгасангүй, өөрөө өөрийгөө л хамгаас илүү хараан жигшиж байв.<br />Гэхдээ зөвхөн дотроо жигшиж байв.<br />Найздаа үнэнээ хэлэх зүрх зориг үнэндээ алга байлаа.<br />Хожим нэг нартай өдөр хэлж сэтгэлээ цайруулна бизээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7575031167319891056?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com9tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-70313860573826473352010-11-17T06:49:00.000-08:002010-11-18T06:03:09.246-08:00Арван дөрөвтЭргэлзэж, өөртөө итгэлгүй хэлсэн<br />Эхнэр минь болооч гэж гуйж зогссон<br />Эргэж ирэхгүй тэр хоромхон мөч<br />Эрдэнэ мэт тэр ховорхон мөч<br />Чиний минь цочирдох мэт харц<br />Чин үнэнээсээ догдолсон харц<br />Байраа олохгүй мэт тонгочих зүрх<br />Байж ядах мэт халшрах зүрх<br />Тэр бүхнийг би өчигдөрхөн мэт санана<br />Тэртээд одсон цагийг буцаасан мэт санана<br />Тэгээд чамайгаа харах бүр жаргана<br />Тэгээд чамтайгаа байгаадаа бүр их жаргана<br />Чиний л дэргэд<br />Чинийхээ л дэргэд би жаргалтай<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7031386057382647335?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com12tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-58768506382749886422010-11-08T04:09:00.000-08:002010-11-08T04:09:08.071-08:00Учир нь олдсон ньГанбат эхнэртэйгээ хоёул саяхан худалдаж авсан Ланд-80-аа угаахаар туулын хөвөөнд ирлээ.<br />Ийм тэрэгтэй болохыг удтал мөрөөдсөний эцэст сар гарун өмнө худалдаж авчээ.<br />Авснаасаа хойш нэг ч удаа цэвэрлэж угаахгүй байсаар өнөөдрийг хүрчээ.<br />********<br />Усны захад зогсоод хоёулаа их л идэвхтэй, бас баяр хөөртэйгээр ажилдаа орлоо.<br />Хойд талын суудлыг цэвэрлэж байсан эхнэр нь гэнэт дуу алдан гайхав.<br />Тэгээд нөхөрлүүгээ асуусан харцаар харсаар, суудлын бүрээсний завсраас эмэгтэй хүний дотоож гаргаж ирэв.<br />********<br />Ганбат бүр гайхаж орхилоо.<br />Наадах чинь яахлаараа энд байж байдаг билээ гэж хэлсэн биш асуудлыг улам хурцатгажээ.<br />Эхнэр нь хар хорын гашуун үгсийг ар араас нь угсруулан урсгана.<br />Шартай ч хүүхэн аж.<br />Хэрүүл даамжирч эхнэр нөхөр хоёрын уур дээд цэгтээ хүрлээ.<br />*********<br />Хорон үгийг тэсч чадаагүй Ганбат, эхнэрээ алгадаж орхив.<br />Эхнэр нь ч мөчөөгөө өгсөнгүй.<br />Унаад босч ирэхдээ газар хэвтэж байсан ууттай багажнаас урт гэгчийн отверк сугалж аваад, дахин цохихоор гараа далайсан Ганбатын нүд рүү нь нэвт хатгаж орхив<br />Удаж төдөлгүй цагдаа ч ирэв.<br />Мань хоёрын нэгийг нь хэсэг рүү, нөгөөг нь эмнэлэг рүү авч явлаа.<br />*********<br />Магнай гэж архичин байх.<br />Олон ч жил уусан даа хөөрхий.<br />Цагийн сайхан, насны залууд гэр бүлтэй эхнэр хүүхэдтэй, бусдын л адил хүн байлаа.<br />Архинд толгойгоо мэдүүлээд, арваад жилийн өмнө энэ бүхнээ алджээ.<br />*********<br />Үүр цүүрээр ухаан ортол, нэгэн нүцгэн хүүхнийг тэврэн гудамжинд хэвтэж байх нь тэр.<br />Цочин ухасхийж босоод эргэн тойрноо хартал, уг хүүхний хамаг хувцасыг тараан хаялсан байх агаад, хүүхэн аль хэдийн амьгүй цогцос болсон байв.<br />Болсон явдлыг санах гээд яаж ч оролдоод юу ч санаанд нь орохгүй байлаа.<br />*********<br />Тэгээд хүчингийн хэргээр олон жилийн ял эдлэх болжээ.<br />Магнай үнэн учраа хэлэн давж заалдаад ч нэмэр болсонгүй.<br />Ял эдэлж байхдаа тэр хэргийн учрыг бодоод бодоод олохгүй байлаа.<br />Тэр, хамт уудаг хэдээсээ яаж яваад тасарчихсанаа ч санахгүй байв.<br />*********<br />Идэрхүү айлын эрх ганц хүү ажээ<br />Тийм болоод ч тэрүү, бусдын дээр байх, бүхнийг захирч байх сонирхолтой.<br />Машинтай найзаа уруу татаж хүүхэн шуухантай орооцолдох нь ч бий.<br />Тэр бааранд танилцсан залуухан хүүхнийг дагуулж гарч ирээд найзаа дуудав.<br />Найз нь нэгэн компанийн захирлын машин унадаг ажээ.<br />*********<br />Идэрхүүг дуудахад найз нь Ланд 80 машинтайгаа давхиж ирлээ.<br />Тэгээд нилээн халамцсан хүүхнийг аван хотоос гарахаар шийдэв.<br />Харин бүсгүй тэгж хол явахыг хүссэнгүй.<br />Энэ нь Идэрхүүгийн уурыг хүргэжээ.<br />*********<br />Идэрхүү найзыгаа замаас гаргаж зогсоогоод, нөгөө бүсгүйг машин дотор зодов.<br />Бүсгүй айж балмагдан машинаас бууж зугатлаа.<br />Идэрхүү ч хойноос нь ухасхийж барьж аваад бүсгүйг дахин цохиж унагаав.<br />Тэгээд ухаан алдсан бүсгүйг машинд оруулж, хамаг хувцсы нь тайчаад хүчирхийлжээ.<br />Цамцаар нь хоолойг нь боосноос бүсгүй амь тавьсан байлаа.<br />*********<br />Хоёр найз хэрэг хийснээ ухаарлаа.<br />Одоо ул мөрөө яаж баллах вэ гэдэг л үлдэв.<br />Дэмий л хотын дотуур ийш тийш давхиж явсаар үүр цайлгах дөхлөө.<br />Тэгтэл урдхантай нь нэгэн согтуу эр гулдайн хэвтэж үзэгдэв.<br />Хоёул нөгөө согтууг очиж татаж чангаавал нойроо хармалсаар босож ирлээ.<br />*********<br />Согтуу эрээс архи хүүхэн сонирхох эсэхийнь асуутал, архины сургаар нүд нь сэргээд ирлээ.<br />Тэгээд машиндаа аваачиж согтуу эрийг цогцостой явалдуулав.<br />Ууж явсан архинаасаа согтуу эрд уулгаад, нэгэн байшингийн булан тойруулж, нөгөө цогцсыг тэврүүлж орхиод явчихжээ.<br />*********<br />Хошууч Мөнхөө, нөхрөө гэмтээсэн эхнэрийн хэргийг шалгаж байлаа.<br />Харин тэр дотоожны учрыг сайн магадлах хэрэгтэй болжээ.<br />Ганбат энэ талаар юу ч мэдэхгүй байв.<br />Харин машин зарсан компаний захирлыг л зааж өгчээ.<br />*********<br />Гудамжинд согтуу эр, шалдан хүүхэн хоёр хэвтэж байна гэсэн дуудлагаар жижүүрийн бүрэлдэхүүн очив.<br />Хэргийн газрын үзлэг хийхэд, нас барагчид дотоож байсангүй.<br />Хохирогчийн ар гэрийнхэн ирж цогцсыг танихдаа, бүсгүйг бүрэн хувцастай байсныг нотолжээ.<br />*********<br />Гадаад явсан хойгуур нь жолооч нь машины нь онхолдуулсныг мэдээд захирал залуу маш их уурлажээ.<br />Жолоочоо ажлаас нь халж, машинаа засч янзлуулаад, хямдхан зарж орхив.<br />Цагдаа ирж, хэсэг дээр очих ёстой болсныг дуулгахад гайхахын ихээр гайхлаа.<br />Харин жолоочоо зааж өгснөөр асуудал дуусжээ.<br />*********<br />Магнайг ялынхаа тэн хагасыг эдлээд байхад нь хэргий нь цагаатгасан байна.<br />Ганбатын эхнэр, хүнд гэмтэл учруулсан хэргээр шийтгүүлэв.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5876850638274988642?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com14tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-48612420844205961142010-11-07T20:11:00.000-08:002010-11-07T20:11:53.593-08:00Тусгай салааг үзлээХамгийн түрүүнд энэ гоё киноны зохиолыг бичсэн Амарсайхан ахдаа амжилт хүсээд баяр хүргье.<br />Киног ерөнхийд нь уйлж л үзлээ дээ.<br />*********<br />Сүлдийн аав ээж хоёрын дүр, яг миний муу эгч хүргэн ах хоёрыг минь санагдуулсан дүр болсон байна.<br />Бүх л бие сэтгэлээрээ хайр болон гэрэлтэж байдаг хүргэн ах, төрсөн эгч хоёрыгоо энэ киноноос харлаа.<br />Царай төрхийн хувьд ч төстэй санагдсан шүү.<br />Хүүгийнхээ төлөө сэтгэл нь шаналж байгаа эхийг хараад үнэхээр уярч уйллаа.<br />*********<br />Сүлд Номин хоёрыг, бас Хурц Нансал хоёрыг муудалцхад харамсч, харин эвлэрэхэд нь баярласандаа болоод бас уйлчихсан.<br />Хурцын ээж гадаа утсаар яриад уйлж байхад бас дагаад уйлчих шахсан.<br />*********<br />Дэндэвийн "Ааваа зорино" дууг сонсоод, арван хэдэн жилийн өмнө тэнгэрт одсон аавыгаа хичнээн их үгүйлж байгаагаа мэдэрлээ.<br />Сэтгэл шархирах шиг л болсон.<br />Киноны дуунуудыг сонсоход гол дүрүүд нь өөрсдөө дуулж байгаа юм шиг сэтгэгдэл төрж байна лээ.<br />Тэмүүжин, Даваадалай Эрдэнэбаяр нарын оронд ондоо хүмүүс дуунуудыг дуулсан бол ингэж донж таарахгүй ч байсан байж мэднэ.<br />*********<br />Эцэст нь хэлэхэд, блог нэрийг минь кинонд мөнхжүүлсэн Амараа ахдаа маш их баярлалаа.<br />Цааш цаашдаа улам ихийг бүтээж, сайхан сайхан уран бүтээлээр үзэгч уншигч биднийгээ баярлуулж яваарай гэж ерөөе.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4861242084420596114?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com14tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-18804354750533470382010-10-31T03:16:00.000-07:002010-10-31T03:16:54.294-07:00Лус савдагийн бэлэгМогойн чуулган гэж сонсож байснаас, үзээгүй байв.<br />Үл ялиг тоос бужигнасан бутан дунд тоо томшгүй олон могой орооцолдох мэт арзаганаж байх нь тэр.<br />Дунд нь бусдаас арай том могой толгойгоо цогнойлгон байх нь харагдана.<br />Тэр бүхнээс зэвүүрхсэнгүй, харин ч ихэд билэгшээн, хормойгоо дэвсэн мөргөжээ.<br />Олны дундаас нэгэн могой өөрийг нь чиглэн, гулсах мэт мөлхсөөр ирээд хормой дээр нь цагариглав.<br />********<br />Хичнээн удсаныг бүү мэд.<br />Нар баруун уулын толгой дээр очсон байлаа.<br />Хамаг биенийхээ чилээг гаргахаар өндийтэл өвөр дээр нь нэг жижиг чулуу байв.<br />Могойн чуулган над эрднэсээ хайрлажээ хэмээн дотроо ихэд баясаад, бүснийхээ үзүүрт өнөөх чулууг зангидаад гэрийн зүг яаравчиллаа.<br />*********<br />Гэртээ ирэхэд нэгэнт харанхуй болсон тул лусын бэлгийг маргааш задлахаар шийдэж унтжээ.<br />Өглөө босоод эхнэртээ үзүүлэхээр бүснийхээ зангилааг тайлтал өнөөх чулуу нь алга болсон байлаа.<br />Тэгээд болсон явдлыг эхнэртээ хэлжээ.<br />*********<br />Харин тэр шөнө эхнэр нь хүүхэд олжээ.<br />Айл болоод арав гаруй жил болсны эцэст хүүхэд олж.<br />Шөнө дунд зүүдэнд нь нутгийн савдаг орж ирсэн байв.<br />Буурал үсээ намируулсан тэр савдаг, удтал хүлээлгэсний эцэст нэгэн ховор эрдэнийн чулуунаас хэлтлэн өгч байх аж.<br />*********<br />Нөхөр нь ч бас тэр шөнөдөө зүүдэлжээ.<br />Нэгэн их уст гол эрэгтээ багтаж ядан үерлэнэ.<br />Гэтэл нэгэн хэрээ нисэн ирээд "Үерийн усанд хайрцаг урсаж явна. Түүнийг заавал барьж ав." гэх аж.<br />Хартал үнэхээр нэгэн гэрэл цацруулсан эрдэнэ мэт өнгөт хайрцаг алгуурхан урссаар өмнө ирээд<br />усны эргүүлэг даган нар зөв эргэв.<br />Тэр хайрцагийг барьж аваад нээтэл дотроос нь цог заль төгөлдөр нэгэн хүүхэд гарч ирээд ааваа хэмээн өмнөөс нь сарвайв.<br />*********<br />Арван сарын дараа тэд үнэхээр хүсэн хүлээсэн хүүхдээ өлгийдөн авлаа.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-1880435475053347038?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-40511118022141894832010-10-17T04:55:00.000-07:002010-10-17T05:00:13.795-07:00Охин миньАнгаахай үр минь<br />Алганд буусан очхон минь<br />Аавын бяцхан охин минь<br />Ашид мөнхийн цэцэгхэн минь<br /><br />Эрххэн үр минь<br />Эрхэс оддын элчхэн минь<br />Ээждээн заяасан эрдэнэсхэн минь<br />Эрэвгэр жаахан бялзуухай минь<br /><br />Зүггүйхэн үр минь<br />Зүүний үзүүр олж тогтсон сувдхан минь<br />Зүүдний үзүүрээс бидэндээ ирсэн гүнжхэн минь<br />Зүрхэн толтноос тасарч ургасан цэцэгхэн минь<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4051111802214189483?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com21tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-41087945869306626582010-10-12T01:09:00.000-07:002010-10-12T01:17:14.498-07:00Эмгэнэлт хувь тавиланОндаар угаасаа оонын эвэр шиг ах дүү хоёулхнаа.<br />Ондаарын дүү Ооржак гэж бүрэг ноомой, бас жаахан дотуур тамиртай хархүү байх.<br />Ооржак, багаасаа л бусадтай нөхөрлөхгүй, зожиг ганцаардмал өссөн.<br />Насанд хүрээд ч эхнэр авсангүй.<br />*********<br />Ондаарын ганц охин нь арван найман нас хүрээд үзэсгэлэн төгөлдөр бүсгүй болжээ.<br />Ёстой л морьтой хүн бууж гайхмаар, явган хүн сууж гайхмаар бүсгүй.<br />Нутгийнхаа Салчак гэгч залуутай сүй тавилцаад, хуримаа хийхэд ганцхан сар дутуу байлаа.<br />Тэр нэгэн гайт өдөр, болзоот хархүүтэйгээ уулзахаар өвөлжөөнийхөө арын модот хөтлийг давж явав.<br />*********<br />Унанги модны араар орж бие засаад босох гэтэл ард нь хөлийн чимээ гарах шиг болов.<br />Сандран эргэж харвал, аавынх нь төрсөн дүү Ооржак зогсож байх нь тэр.<br />Ооржак, бүсгүйг дуугарах завдал өгөлгүй элэг үрүү нь хүчтэй цохиод, шивэлгэрээс нь чирч замаас холдуулав.<br />Тэгээд, бүсгүйг ухаан сэхээ орохоос урьтан хамаг хувцсы нь тайлж хаялаад дураар дургижээ.<br />*********<br />Хайрт бүсгүйтэйгээ уулзахаар болзсон газраа удаан зогсож, нилээн даарсан Салчак, бүсгүйнхээ ирэх зүгрүү тосож алхлаа.<br />Гэтэл цас чахрах чимээ гарч, бүдэгхэн ёйлох сонсдов.<br />Муу совин татсан Салчак, чимээ гарсан зүг хар хурдаараа гүйсээр ирвэл...<br />Танил дасал болсон дээл бүсээр хэн болохы нь гадарлав.<br />*********<br />Салчак, уур бухимдал, гомдол гутралдаа автан юу хийж байгаагаа ч мэдсэнгүй.<br />Бүсгүй ухаан орон сэрвэл хамаг бие нь шархиран өвдөж, хөдлөх тэнхэлгүй болсон байв.<br />Хавийн газар цусан далайд умбажээ.<br />Харин дэргэд нь хутгаар сийчүүлсэн Ооржак арай чамай хөдлөхчөө аядаж, бас нэг хүн зүрхэнд нь хутга зоолттой гулдайн хэвтэнэ.<br />Тэр гулдайн хэвтэгч сүйт залуу Салчак болохыг арайхийн таниад бүсгүй дахин ухаан алдан муужирлаа.<br />*********<br />Эргэж ирэхгүй оройтсон охиноо тосохоор Ондаарын эхнэр гарч чимээ чагнаад, юу ч сонссонгүй.<br />Тэгээд нөхрөө яаруулж, охиноо тосуулахаар явууллаа.<br />Ондаар, хойд өвөлжөөг чиглэсэн жимээр харанхуй модон дундуур гуугачсаар явна.<br />Хөтөл уруудаж явтал өөдөөс нь нэг юм сүйтгэнэн айсуй.<br />*********<br />Охин нь ааваа хараад үг сүггүй цурхиран уйлж ирсэн зүгрүүгээ заалаа.<br />Даарч чичирсэн охиноо мориндоо сундлаад буцаж ирэв.<br />Хамт өвөлжиж байгаа ганц бие дүү Ооржакаасаа тусламж эрэх, төв рүү эмчид явуулахаар ортол, дүү нь хамаг бие нь цусанд будагдаад орныхоо өмнө аахилан хэвтэнэ.<br />Ямар ч найдлагагүй болсон тул өөрөө эмчид явжээ.<br />*********<br />Ондаарын охин тэр явдлаас жирэмсэн болжээ.<br />Харин харамсалтай нь ухаан самуурах өвчтэй.<br />Ондаарынх дараа жил нь сумын төв бараадаж, эмчид ойртов.<br />Охин нь үе үе ухаан санаа нь эзгүйрч, хамаг хувцасаа тайчиж хаяаад, элий балай юм ярин, инээж хөхрөн гудамжаар харайлгаж явдаг болжээ.<br />*********<br />Ооржак эмчийн тусламж аваад эдгэрчээ.<br />Хэрэг шалгахаар ирсэн байцаагчийн өөдөөс гөлөлзөн харна.<br />Тэгээд ингэж өчжээ.<br />*********<br />Ойн жимээр хөтөл уруудаж явтал хоёр хүн маргалдаж байх шиг болсон.<br />Ахынхаа охины дууг холоос танисан гэнэ.<br />Яваад очтол Салчак охиныг хүчирхийлж байсан бөгөөд, салгахаар очсон Ооржакийг учир зүггүй хутгаар сийчээд, дараа нь өөрийнхөө зүрх үрүү хутгаа шааж орхисон гэв.<br />Сумын хэсгийн төлөөлөгч тэгсгээд явсан ба, хэд хоногийн дараа ирсэн төвийн төлөөлөгч ч учрыг мэдэж чадсангүй.<br />Гол хохирогч бүсгүй ухаан самуурсан байсан бөгөөд, өөр харсан гэрч байхгүй тул хэргийг хаажээ.<br />**********<br />Сэтгэцийн өвчтэй бүсгүйгээс хүү төржээ.<br />Төрсөн хүүхэд нь өө сэвгүй өсөж ой хүрсэн боловч, хатгаа аваад өвджээ.<br />Маш өндөр халуурч байсан хүү гэнэт бүх бие нь хөхрөн татлаа.<br />Аймгийн сэхээнд сар гаруй эмчлүүлж, хатгааны хордлогоос гарч, илааршсан боловч, өндөр халуурсанаас боллод тархины саажилттай болчихов.<br />*********<br />Хэдэн жилийн дараа Ондаар эхнэртэйгээ хоёул увуу цувуу хорвоог орхилоо.<br />Ухаан самуурдаг бүсгүй, тархины саажилттай хүүхэд хоёр Ооржакийн гар дээр үлджээ.<br />Хүү арван хэдэн нас хүрсэн боловч хэлгүй, хөл мэдээгүй хэвээр.<br />Тэр ч байтугай орноосоо өөрөө ч өндийж эс чадна.<br />Хүн хоол унд өгвөл иднэ.<br />Ер хэдхэн долоо хоногтой нярай хүүхэд шиг асаргаа шаардах аж.<br />********<br />Энэ бүхнээс Ооржак үнэхээр залхаж байлаа.<br />Цөөн хэдэн малы нь авах зорилгоосоо болоод эх хүү хоёрыг гар дээрээ авсан нь одоо гай боллоо гээд тээршааж байна.<br />Өвлийн нэгэн өдөр, өвөлжөөний арын уулнаас үхэр хураалгахаар бүсгүйг явуулав.<br />Тэр хойгуур өвчтэй хүүг хоолойг нь огтлохоор авч гараад тэр ёсоор үйлдэв.<br />Хурц хутгаар хөөрхий хүүгийн хүзүүг хэрчигнүүлэн огтолж байхдаа ард ирсэн бүсгүйг анзаарсангүй.<br />*********<br />Хэд хоногийн хойно сум аймгаас цагдаагийнхан ирэхэд өвөлжөөний урд хонхор цусан дов болон хөлдөөд, Ооржак толгойгоо бяц цохиулаад, гартаа хутга барьсан чигээр наалдан хөлдөж, дэргэд нь ухаан самуурсан бүсгүй, хүзүү нь хагас хэрчигдэн толгой нь санжигнасан хүүхдийнхээ цогцсыг тэвэрсэн чигээр осгож нас барсан байлаа.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4108794586930662658?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com19tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-28728908990969903102010-09-27T20:28:00.000-07:002010-10-10T18:45:49.460-07:00Хууч яриа-1<i>/Морин жилийн хувьсгал/</i><br />Энэхүү түүхийг Увс аймгийн Сагил сумын уугуул, МУ-ын худалдааны гавьяат ажилтан Жамбалын Очир гэдэг хүн 80-аад оны сүүлчээр<i> </i>зохиолч Жигжидийн Бямбаа агсанд ярьсан байна.<br /><i>*********</i><br />1930 оны цагаан морин жил<i>.</i><br />Цагаан дэглээ уулын баруун суганд хэдэн зуун жил оршин тогтносон Төгсбуянт хэмээх хийд байх.<br />Энэ орон хийд нь Дөрвөд далай ханы хошууны гол хийд.<br />Энэ хийдийн дэргэд Төгсбуянт уулын хошууны тэнхим хэмээх шинэ цагийн сургууль байгуулагджээ.<br />Тэнхимд тус хошууны 10-15 насны хүүхэд багачууд сурдаг байлаа.<br />*********<br />Хийдийн хажууханд шинээр байгуулагдсан сумын захиргаа байдаг байв.<br />Сумын захиргаанд, сумын дарга, эвлэлийн үүрийн дарга, тэнхимийн багш, аймгийн шүүхийн дарга гээд хэдхэн албан хаагч ажиллана.<br />Тэд өдөр бүр шүүх хурал гээчийг хийх бөгөөд, тэр хурлаараа залуу лам нар, зарим нэг хэргэм багатай лам нарыг хар болгох, хар болохыг хүсээгүйгий нь аймгийн шорон уруу аваачих ажил хийдэг байжээ.<br />*********<br />Энэ бүхэнд дургүйцсэн ард олон тэр цагаан морин жилийн хавар эсэргүүцлийн бослого гаргажээ.<br />Бослого ч гэж дээ, сумын захиргааны албан хаагчдыг зодож хөөгөөд, эрх мэдлийг хуучин хошууны удирдлагад шилжүүлсэн байна.<br />*********<br />Тэнхим, сургуулийн захиргаа хоёр зэргэлдээ хоёр гэрт байдаг тул энд болсон хэдэн өдрийн үйл явдлыг тус тэнхимийн сурагч арван дөрвөн настай Очир хөвүүн нүдээр үзжээ.<br />Нэгэн өглөө хичээлдээ орох гэтэл, хар болоогүй хэдэн лам хичээлийн гэрт орж ирээд, "Хэн ч гэрээс гарч болохгүй. Танай багш шашин номд тэрсэлсэн учраас гаваг хүртээд тамгын шоронд орсон" гэв.<br />Хүүхдүүд айсандаа болоод уйлалдахад, лам нар зандраад, уйлсан хүнийг багштай чинь хамт шоронд хийнэ шүү хэмээн сүрдүүлжээ.<br />*********<br />Лам нар тэгсгээд гарцгаав.<br />Хэсэг байзнаад Очир тэргүүтэй хэдэн том хүүхэд гэрийн тотгоор хартал, хийдийн зүгээс хоёр морьтой хүн ирж яваа нь сумын дарга, эвлэлийн дарга хоёр байжээ.<br />Лам нар тэднийг тосож уулзаад, ярилцаж байснаа мориноос нь татаж унагаад зодож гарлаа.<br />Зодоон дундуур хэн нэг нь тохой хэрийн годгор хар зүйл хол шидэж орхив.<br />Үхтлээ зодуулсан хоёр даргыг лам нар чирч гулдарсаар тамгын шоронгийн зүг аваад явлаа.<br />Түүнийг харсан хэсэг хүүхэд нөгөө лам нарын авч шидсэн годгор харыг очиж үзтэл үзүүрий нь сураар боосон, тав гэзэг, цус бурзайсан хуйхтайгаа хэвтэж байх нь тэр.<br />********<br />Шүүхийн дарга эзгүй байсан болохоор зодоонд өртөлгүй үлдсэн аж.<br />Удалгүй хөгшин залуу, мяндагтай мяндаггүй хэдэн лам, цэргийн алба хаасан зарим нэг хүн, хошууны хуучин ноёд түшмэдүүд тэргүүтэй хэсэг хүн, зодуулж тамлуулсан сумын удирдлагуудыг өмнөө туусаар сумын захиргааны гадаа ирцгээлээ.<br /> Тэд, тэр хавийн бүх хүмүүсийг цуглуулж, хошууны эрх мэдэл, хуучин засаг захиргаанд шилжсэнийг зарлав.<br />*********<br />Хуучин хошуу ноён Дөрвөд далай хан нас хөгшин болсон гэж шалтаглаад эрхээ эдлэхээс татгалзав.<br />Хошуу захирагч байсан Бардуу гэдэг хүн үймээн гаргагчдыг шүүмжилж, та нар нэгэнт тогтсон төрд тэрсэллээ хэмээжээ.<br />Гэтэл бослогочид түрхрэн шуугилдаж, "Чи бидний талд байна уу? ардын намын талд байна уу? Хэрвээ бидний эсрэг байгаа бол гэр бүл, үр хүүхэд удам судраа бодоорой" хэмээн заналхийлэв.<br />Аргагүйдсэн Бардуу захирагч босогчдын талд оржээ.<br />*********<br />Ингээд хамаг эрх мэдэл босогчдын гарт орлоо.<br />Маргааш нь шүүхийн дарга аймгаас улаан цэрэг дагуулан чийчаанаар ирж яваа цуурхал тарав.<br />Гэтэл босогчид огтхон ч тоосонгүй.<br />Чийчааны тос нь царцаад шөнө явж чаддаггүй юм гэнэ лээ гэлцэв.<br />Тэднийг ирж амжихаас өмнө хийд дээр сор залах ёслол болно.<br />Сор залсан байхад, тэр муу ардын намынхан байтугай нь тэсэхгүй гэлцэв.<br />*********<br />Энэ хооронд улаан цэргүүд аль хэдийн хийдийн дээрээс өнгийх "Таван дэнхэр" хэмээх хадтай уулын орой дээр байраа эзэлчихсэн байжээ.<br />Шүүхийн дарга, энэ бүхнийг эртнээс мэдээд, ардын намын бодлогод дургүйцсэн бүхнийг цэргийн хүчээр нухчин даруулах бодолтой байв.<br />Тэгээд аймаг орж цэргийн тусламж аваад эргэж ирсэн нь энэ аж.<br />**********<br />Оройхон хэрд хийдийн хэрмэн дотор сор залах үйл ёслол эхэллээ.<br />Уг үйл явдалд оролцсон бөөн хүмүүс , хонх дамар, хэнгэрэг цангийн дуунд, гүн сүсэгтэйгээр<br />хийдийн хэрэмнээс гарч, хойд уулын энгэр чиглэн аажуухан хөвөрлөө.<br />Саваа модны үзүүрт адуу малын хувхай аман хүзүү углаж "зэвсэглэсэн" тэр босогчдыг хараад дэргэдээс нь харж байсан хүүхдүүд инээдээ барьж ядаж байв.<br />Үнэнийг хэлэхэд тэдгээр хүмүүст буу шийдэм байтугай, олигтойхон ташуур ч байсангүй.<br />*********<br />Гэнэт буун дуу тачигнаж сор залагчид унан тусан тарж гүйлдэв.<br />Хадан цохионы оройгоос улаан цэргүүд пулемётоор галласан нь тэр байж.<br />Шархадсан, буудагдсан хүмүүсийн амь тавьж буй, ёойлон чарлах дуу тэнгэрт хадан цуурайтлаа.<br />Ганцхан хормын өмнө хонх дамар, хэнгэрэг цан дүнгэнэж байсан уулын энэ хавцал, нүд ирмэх зуур там болон хувирав.<br />Сор залагсад тэр чигээрээ хавтгайртлаа хядуулж, сонирхон харж байсан зарим нэг хүүхэд хөгшид, эмс хүүхнүүд тэнэсэн тэнээгүй суманд өртөн нөгөө ертөнц үрүү тонилжээ.<br />*********<br />Шөнө дундын үед гаслаан ёолоон түр намжив.<br />Балмагдсан олон сэхээ авч, алагдсан шархадсан хамаатан саднаа эрсэн, дуудаж орилж хашгирсан хүмүүсийн дуу эхэллээ.<br />Хамаатандаа туслахаар очсон Очир хүүд энэ бүхэн аймшгийн, хар дарсан зүүд шиг л санагдаж байв.<br />Хожим Халх голын дайнд явж байхдаа ч ийм олон хүн нэг дор үхсэн байхыг олж хараагүй билээ.<br />*********<br />Очир хүү хамаатныхаа эгчтэйгээ хамт аллагын газраас нөхрий нь хайж олохоор ирэхэд хүмүүсийн цус хавийн газрыг нэлд нь намаг болгосон байлаа.<br />Арайхийж талийгаачийн цогцсыг бүс гутлаар нь таньж олтол суманд сийчүүлсэн бие нь чухамхүү шүүрэн шанага шиг л болсон байжээ.<br />*********<br />Маргааш өглөө нь сумын дарга эвлэлийн дарга, сургуулийн багш гурав суллагдаж, бослогыг дэмжсэн байх магадгүй сэжигтэй хүмүүсийг цэрэг цуухаар далайлган баривчилж эхэллээ.<br />Баривчлагдсан ардуудын гарыг төмөр утсаар гавлаад, мушгин чангалсан байв.<br />Тэднийг сумын захиргааны өмнө туун авчираад шүүхийн дарга, улаан цэргийн дарга хоёр эрүүдэн тамалж, зодож нүдэж байв.<br />Харин босогчдыг турхирсан хэмээн ял тулгаад, хуучин хошуу захирагч Бардууг хойд жалганд аваачин өчиггүй буудлаа.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2872890899096990310?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-58878121497141214712010-09-24T05:34:00.000-07:002010-09-24T06:36:20.338-07:00Ийм нэгэн үлгэр<i>/Ойрадын үлгэрээс сэдэвлэн бичив/ </i><br />Эрт урьд цагт нэгэн худалдаачин байжээ. <br />Тэр худалдаачин үзэсгэлэн төгөлдөр хоёр эхнэртэй юмсанж.<br />Хоёр эхнэр нь тус тусдаа өөр өөр гэрт амьдардаг байлаа. <br />Харин тэр худалдаачинд удам залгах үр хөвгүүн байсангүй.<br />*********<br />Худалдаачин нэгэн удаа холын аянд явах болжээ.<br />Тэгээд хайртай хоёр эхнэртээ хандаж:<br />"Би гурван жилийн дараа ирнэ. Та хоёртоо би хорвоогийн хамгийн нандин бэлэгнүүдийг авч ирдэг билээ.<br />Энэ удаа ч тийнхүү авч ирэх болно. Харин та хоёр надад юу амлах вэ" хэмээн асуулаа.<br />*********<br />Их эхнэр нь нөхөртөө цасан цагаан хурганы арьсаар зүүдэлгүй цагаан дээл хийж тавих болов.<br />Харин бага эхнэр нь алтан цээжтэй мөнгөн бөгстэй хүү төрүүлээд гурван настай болгоод хүлээж байя гэжээ.<br />*********<br />Худалдаачинг явснаас хойш хэдхэн сар болоод бага эхнэрээс нь үнэхээр алтан цээжтэй мөнгөн бөгстэй хүүхэд төрөв.<br />Их эхнэр нь харин цас адил цагаан хурганы арьсыг нэг нэгээр цуглуулж эхэлжээ.<br />Цаг хугацаа урсан одсоор.<br />*********<br />Цаг хугацаа өнгөрсөөр.<br />Нэг мэдэхэд, гурван жил болж, худалдаачин ирэхэд сар хүрэхгүй хугацаа үлдэв.<br />Бага эхнэрээс төрсөн алтан цээжтэй, мөнгөн бөгстэй хүү өсөж торнисоор өхөөрдөм хөөрхөн жаал боллоо.<br />Их эхнэрийн дээл сүүлчийн товч шилбийг хадах л үлджээ.<br />*********<br />Гэтэл их эхнэрт өөрийнх нь бэлдсэн дээл чамлалттай санагдаад, бага эхнэрт атаархах сэтгэл төрөв.<br />Тэгээд худалдаачинг ирэхээс урьтаж бага эхнэрийг хорлох арга хайж эхэллээ.<br />Тэг тэгсээр алтан цээжтэй, мөнгөн бөгстэй хүүг нь хорлож егүүтгээд, бага эхнэрийн амлалтыг бүтэхгүй болгож, улмаар хөөлгөх санаа төржээ.<br />*********<br />Энэ бодлоо гүйцэлдүүлэхээр шийдэв.<br />Нөхрийнхөө захиас бэлгийг биелүүлснийхээ баярыг тэмдэглэж цайллага хийе гэж ярьжээ. <br />Тэгээд бага эхнэрийг өөрийн гэртээ урьж цайлж дайлжээ.<br />*********<br />Их эхнэрт, сахиусандаа хадгалж явдаг нэгэн зүйл хор байдаг байлаа.<br />Уг хорыг идсэн хүн гүн нойронд автаж хагас өдрийн турш үхсэн мэт унтдаг аж.<br />Тэр хорноосоо бага эхнэрт өгөх хоол цайнд хольжээ.<br />*********<br />Хоёр эхнэр орчлонгийн хов живийг ярьж цайлсаар.<br />Үд өнгөрөхөд бага эхнэр нойр нь хүрсэн янзтай байв гэнэ.<br />Үүнийг ажсан их эхнэр, " Гэнэт нойр хүрээд эхлэх чинь юу билээ" хэмээн худлаа эвшээж байв.<br />Тэгээд худлаа суугаагаараа унтсан хүн мэт донхолзон дохиж байна.<br />*********<br />Бага эхнэр ч нойр нь хүрч суудалдаа нам унтжээ.<br />Худлаа унтсан их эхнэр тайван, бас итгэлтэйгээр босож, бага эхнэрийн гэрт орлоо.<br />Бяцхан хүү авдрынхаа өмнө хойшоо хараад тоглож байв гэнэ.<br />Тоглоомондоо болоод их эхнэрийн орж ирэхийг мэдсэнгүй.<br />*********<br />Их эхнэр хүүгийн ард сэмхэн гэтэж очив.<br />Тэгээд, энгэрийн дотроос мөнөөхөн дээл оёсон мөнгөн зүүгээ гаргаж ирлээ.<br />*********<br />Алтан цээжтэй мөнгөн бөгстэй бяцхан хөвгүүн үхэдхийн уналаа.<br />Их эхнэр хүүгийн зулайнаас мөнгөн зүүгээ оролдоод оролдоод сугалж авч чадсангүй.<br />Ингээд гэртээ очиж өөрийн суудалдаа суугаад унтагч болон нүдээ анин худлаа хурхирав.<br />*********<br />Үдийн хойно бага эхнэр нойрноос сэрэхэд ширээн дээрх хоол нь хэвээр байжээ.<br />Их эхнэр суудалдаа хурхирч байв.<br />Их эхнэрийг дуудаж сэрээлээ.<br />Бага эхнэр " Бид хоёр яасан удаан унтваа" хэмээн өгүүлээд, идэж амжаагүй аягатай хоолоо гэртээ очиж идхээр аваад харив.<br />*********<br />Хөөрхий бага эхнэр гэртээ очоод уй гашууд уналаа.<br />Хайрт хүүгийнхээ хойноос гашуудсаар хэдэн хоног хоол ч идсэнгүй, нойрсож унтсангүй.<br />Ингээд худалдаачин аянаас буцаж ирлээ.<br />********<br />Аян замын тоосоо гөвөөд, эхлээд их эхнэр дээрээ очжээ.<br />Их эхнэр амласнаа биелүүлж, цасан цагаан дээлээ гаргаж өгчээ.<br />Харин бага эхнэрийнхээ тухай их эхнэрээсээ сонслоо.<br />Амласнаа биелүүлж чадаагүйд нь хилэгнэн уурсав.<br />Тэгээд холын хол байгаа төрхөмд нь хөөж явуулахаар шийдлээ.<br />********<br />Бага эхнэр нь үүрд одсон хүүгийнхээ цогцсыг тэвэрсээр л байжээ.<br />Харин хайрт хүүгээсээ хагацахгүй хэмээн түүнийгээ үнсэж үлгэж байхдаа зулайд нь ямар нэгэн зүйл байгааг олж харлаа.<br />Оролдсоор байгаад гаргаж ирвэл цус болсон мөнгөн зүү.<br />********<br />Худалдаачин бага эхнэрээ хөөж явуулахаар гэрт нь ирлээ.<br />Уй гашууд унасан баг эхнэр нь нүд халтирмаар царай зүстэй амьтан, хүүгийн цогцсыг тэвэрч суув.<br />Үүнийг хараад өрөвдсөн худалдаачин, ямар ч болов бага эхнэрийнхээ тайлбарыг сонсохоор шийдлээ.<br />********* <br />Бага эхнэр нь, их эхнэрийг огт сэжиглэхгүй байв.<br />Болсон бүх явдлыг эр нөхөртөө хэлээд, мөнгөн зүүг гаргаж харуулав.<br />Тэгэх зуураа, их эхнэрийнхээс авч ирсэн аягатай хоол нь муудаж ногоорсон байгааг анзаарчээ.<br />Тэр хоолыг гаргаж нохойндоо өглөө.<br />Нохой нь тэр дороо мансууран унахыг худалдаачин харав.<br />*********<br />Худалдаачин гэртээ ирээд их эхнэрээ дуудууллаа.<br />Ирэхэд нь, дээл оёсон мөнгөн зүү чинь хаана байна гэж асуужээ.<br />Их эхнэрт тэр нь мэдээж байсангүй.<br />********<br />Бүх учрыг нэгд нэгэнгүй мэдсэн худалдаачин, их эхнэрээ ардаг догшин морины сүүлнээс чиргүүлж алаад, бага эхнэрээ хайрлажээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5887812149714121471?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com18tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-90281550622984795362010-09-20T22:27:00.000-07:002010-09-20T22:35:28.619-07:00НамарНавчсаа гөвсөн нүцгэн модны<br />Нарийхан мөчир салхинд савчихдаа<br />Уйтгар гунигийн яруу шүлгийг<br />Усан мананг зурчин бичнэ<br /><br />Дэгдээхийгээ дуудан ганганаж<br />Дэрсэн дундаас цойлон нисэх<br />Хоёр тогорууг өрөвдөн бодовч<br />Хойтон хавар ирэхий нь хүлээнэ<br /><br />Намрын энэ хонгор салхинаар<br />Хаврыг зөгнөн бодож байхдаа<br />Өөрийнхөө эрүүл эсэхэд<br />Өөрөө би эргэлзээгүй билээ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-9028155062298479536?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-45439141023276044052010-09-19T18:59:00.000-07:002010-09-19T18:59:46.075-07:00Нэгэн хүний амьдралАх дүүсийнхээ хэнийд нь ч очоод, гурав хоноод л хөөгддөг байв.<br />Хаа очиж тэднийх ах дүү олуулаа тулдаа л тэсэж байлаа.<br />Хөөгдөх болдог шалтгаан нь, ердөө л гурван нялх үрээс нь болдог байж.<br />*********<br />Мягмар гэх энэ залуу хүүхэд байхын л хөдөлгөөнтэй, элдэв хэрэгт өртөмтгий.<br />Хаа л зодоон цохион болно, тэнд ёс юм шиг Мягмар байж байна.<br />Сумын төвийн аль л болохгүй бүтэхгүй улстай нөхөрлөнө.<br />Ирээдүйн ханиа дагаж гэрт нь очиход, хадам аав нь охиндоо "Сумын энэ олон залуучуудаас үүнээс өөр юм олдсонгүй юу" гэж загнасан гэдэг.<br />Ирээдүйн хадмынхаа энэ үгэнд насаараа гомдож яваа.<br />**********<br />Мягмарынх аав ээжээс арван нэгүүлээ.<br />Дээрээ хоёр ах, хоёр эгчтэй.<br />Доороо хоёр охин дүү, дөрвөн эрэгтэй дүүтэй.<br />Ах дүүс нь бүгд сурлага сахилга сайтай байтал, энэ Мягмар л гэж хэцүү хүн байх.<br />Ер гэрийнхнээсээ тэр л ганцаар дээд сургууль төгсөөгүй, бусад нь бүгд гадаад дотоодын дээд сургууль дүүргэцгээгээд, мэргэжлээрээ ажиллацгааж байгаа аж.<br />**********<br />Аавынхаас тавигдаад ирэхэд нь түүнийг ах дүүс нь, ялангуяа том эгч ах хоёр нь нутаг руу авгай хүүхэд рүү нь явуулсангүй.<br />Нутагтаа очоод, нөгөө л уруу татдаг нөхөдтэйгээ нийлнэ, нөгөө л мөрийтэй тоглоом, архи дарстайгаа нөхөрлөнө гэж болгоомжилжээ.<br />Тэр нь ч оносон байв.<br />Эхнэр нь гурван нялх хүүхдээ дагуулсаар нөхөр дээрээ ирлээ.<br /> **********<br />Том нь зургаа, дундах нь дөрөв, бага нь ой гарантай гурван хүүхэд, гэр орон байхгүй таван халуун бүл, таван халуун ам айл, айл дамжин хоног төөрүүлсээр нэгэн жилийг ардаа хийв.<br />Мягмарыг "аавын" амьдрал ноолсоор номхон хонь болгосон байжээ.<br />Нөгөө айхтар догшин, ааг омогтой эрээс, залуу наснаас өөр юм үлдсэнгүй.<br />Тиймдээ ч бүхнийг тэвчин тэсэж байлаа.<br />Бага хүүхэд нь уйланхай, дунд хүү нь дүрсгүй болохоор нэг айлаас нөгөө үрүү хөөгдөн, хамхуул адил өнхөчиж байлаа.<br />**********<br />Том ахынх нь сайн найз Эрдэнэтийн ГОК-д дээгүүр алба хашдаг байжээ.<br />Тэр хүнтэй яриад Мягмарынхыг тэнд ажилд оруулжээ. <br />Амьдрал хэцүү гэдгийг яс махандаа тултал ойлгосон тэрбээр үнэхээр сэтгэл зүрхнээсээ ажиллаж байлаа.<br />Бусад хүмүүс ажлынхаа заваар архидаж наргиж цэнгэж байхад Мягмар ажлаа тараад шууд л гэртээ ирнэ.<br />Гэртээ ч гэж дээ танихгүй айлын хашаанд хөлслөн суусан жижигхээн амбаартаа ирнэ.<br />**********<br />Тэг тэгсээр ажилдаа ч дадаж, хамт олонтойгоо ч дотносч, нэг мэдэхэд хориод жилийг ардаа орхижээ.<br />Хамт олондоо нэр хүндтэй ч болов.<br />Өөрөөр хэлбэл ажил амьдрал нь тэгшрээд ирлээ.<br />**********<br />Одоо тэр, хоёр өрөө байранд том охиныхоо зээтэй хамт гурвуулаа сэтгэл амар аж төрж байна.<br />Өглөө ажилдаа иртэл бригадынх нь нөхөд баяр хүргээд бөөн юм болж байв.<br />Автобусны ФМ радиогоор баяртай мэдээ сонсжээ.<br />Монгол Улсын ерөнхийлөгч зарлиг гаргаж, тэргүүний ажилчин Мягмарыг МУ-ын гавьяат уурхайчин цолоор шагнасан байлаа.<br />**********<br />Цаг хугацаа харвасан сум шиг өнгөрөхийн хэрээр, аливаа бүхнийг эдгээн илааршуулдаг ажээ.<br />Тэртээ хориод жилийн өмнө гэр орон ч үгүй, эхнэр хүүхдээ дагуулан тэнүүчилж явсан нь саяхан мэт санагдавч, сэтгэлийн болоод биеийн шарх сорви, ойр дотных нь хүмүүсийн хэлсэн доромжилсон бүхэн мартагджээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4543914102327604405?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com13tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-61061940605493714532010-09-03T03:10:00.000-07:002010-09-03T03:10:24.288-07:00Мөрөөдлийн шүлэгГэнэ гэнэхэн ээжийгээ би ихээр санадаг<br />Гэнэн багынхаа алдааг нэг давтаад<br />Гэр тойрон зугатааж эжийдээ ороолгуулаад<br />Гэмшиж өмнө нь урвайж нэг зогсохсон<br /><br />Үе үехэн ээжийгээ би ихээр санадаг<br />Үймээнч багын зангаа нэг гаргаад<br />Үсээ засуулсангүй удлаа гэж зэмлүүлээд <br />Үүдэнд бүдчин ээждээ нэг нудчуулахсан <br /><br />Заримдаа би ээжийгээ ихээр санадаг<br />Захисан үгсий нь тээршааж өөдөөс хялалзаад<br />Захан дээрээсээ дугтчуулж зэмлүүлээд<br />Загнуулж өмнө нь гэмшиж нэг зогсохсон<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-6106194060549371453?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-69921363279124884542010-09-01T07:49:00.000-07:002010-09-01T07:49:02.770-07:00Залуу нас минь баяртайҮүлэн чөлөөний нар шиг хурцхан <br />Хүйлэн хөвчийн цагаалж шиг бяцхан<br />Ховорхон олдсон ахархан боломжийг<br />Ойворгон насандаа алдсан байжээ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-6992136327912488454?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-5549810416290924302010-08-22T20:13:00.000-07:002010-08-22T20:13:29.236-07:00Дэврүүн дуунЧаддагсан бол хөөмийлмөөр<br />Чавхдаст товшууранд бийлмээр<br />Чадал мэдэн цуурдмаар<br />Чанадын аялгуунд нь найгамаар<br /><br />Мэддэгсэн бол тууль хайлмаар<br />Мэргэдийн үгийг дамжуулмаар<br />Мэлэрч ангайтал исгэрмээр <br />Мэнэрсэн тайгыг цочоомоор<br /><br />Хөхөмдөг мананд уусмаар<br />Хөхөөн дуунд уярмаар<br />Хөвчийн цоорхойд болзмоор<br />Хөвдний үнэрт мансуурмаар<br /><br />Тийм л сайхан Алтай Хангай Тагна гурав минь<br />Ийм л сайхан Алтай Хангай Тагна гурав минь<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-554981041629092430?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com9tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-73376340606135303742010-08-08T05:58:00.000-07:002010-09-03T02:39:34.041-07:00Ёлын гурван өндөгСаяан нутагт энэ явдал болжээ.<br />Алс тэртээх Улуг хэм нутгаас ирж суусан эр эм хоёр урцтай юутайгаа галд хайлчихсан аж.<br />*********<br />Китек-Оол, Хомот хоёр хар багын үй зайгүй андууд билээ.<br />Бусдын л адил ан аваар гэр орноо тэжээдэг улс.<br />Китек-Оолд, Сылдыз өвгөний ярьсан домог хамаг юмыг орвонгоор нь эргүүлээд хаячихна гэж хэн мэдэх билээ дээ.<br />Тэр домогт ёл шувууны гурван өндөгний тухай гардаг аж.<br />Ёл үүрээ амьд амьтан хүрэхийн аргагүй ян хадны тэхий дунд засдаг гэнэ.<br />*********<br />Ёл гурван жилд ганц удаа өндөглөхдөө гурван ширхэг өндөг гаргадаг.<br />Хамгийн гол нь тэр өндөгний нэгэнд нь л амьд ангаахай байдаг.<br />Харин нөгөө хоёрынх нь нэгнээс анч нохойн гөлөг, нөгөөгөөс нь суран бугуйл <br />гардаг гэнэ.<br />Тэр гурван өндөгийг өөрийн гараар авч чадвал хорвоогийн хамгийн азтай болох бөгөөд, ан гөрөөнд үргэлж олз омогтой болдог ажээ.<br />*********<br />Китек-Оол энэ домгийг сонсоод анд Хомотдоо хэлэв.<br />Хомот тэр домогт хүүхэд адил итгэжээ.<br />Бүр үнэн гээд бодчихож гэнэ.<br />Тэгээд андыгаа удаан ятгасны эцэст Енисей мөрөн эх авдаг Тагнын хадат хавцлыг зорьжээ.<br />*********<br />Авирч гарах байтугай харахад ч зүрх алдмаар эгц хадан хананд тулж ирэв.<br />Ханан хадыг хэдэн хоног ажиглаад, харалдаа дээр нь, тэртээ тэнгэрт нэгэн том шувуу эргэлдэн нисэхийг үзлээ.<br />Тэр шувуу нэг далд орж нэг ил гарсаар гурван хоног эргэсний эцэст мод ч үгүй бут ч үгүй толин хадны тэхий дунд байгаа өчүүхэн төдий хөндлөн зураасан дээр суув.<br />*********<br />Хоёр анд ар талаар тойрч, тоолшгүй их бартаа саадыг гэтэлсээр хоёрдох өдрийнх нь үдийн хэрд ханан хадны орой дээр ирлээ.<br />Өнгийж харвал тэртээ доор, хадны оройгоос бараг хориод алдын зайд тохой хэрийн өргөнтөй бяцхан зурвас харагдах агаад, зурвасаар дүүрэн амьтны яс цайран харагдаж, тэрний дунд үүр үзэгдэнэ.<br />*********<br />Үүрэнд хүрэх арга хайж удаан бодоод, нэгнийгээ олсоор оосорлож доош буулгахаар болов.<br />Тэгээд Хомот орохоор болжээ. <br />Китек-Оолын хөлс булгийн ус мэт асгарч, Хомот агаарт хий дүүжигнэсээр аажуухан доошилно.<br />*********<br />Китек-Оолын толгойд харин шаал өөр бодол эргэлдэж байв.<br />Хомотын ан авд азтай, олз омогтой ирдэг нь Китек-Оолд таалагдахгүй байлаа.<br />Бас дээр нь Хомотын эхнэртэй хааяа далдуур уулздаг.<br />*********<br />Хомот зурвасхан хавцгайд хөлөө хүрмэгц болчихлоо хэмээн орилтол оосорлосон олс нь дэргэд нь унаад ирэв.<br />Юу болж байгааг анзаарахын сөгөөгүй байтал, аймшигт том шувууны далавчны шуугих чимээ дуулдаж, нүдий нь шүргэх шахам өнгөрсөн шувуу буцан эргэж үүрнийхээ хажууд буулаа.<br />*********<br />Нар гарахаар халууцаж, сар гарахаар даарч бээрсээр хэд хонов.<br />Цангах өлсөх ч тоймоо алдлаа.<br />Дуу нь ч гарахаа болив.<br />Дэмий л үхлээ хүлээн хэвтсээр муужирч эхлэв.<br />*********<br />Нүүрэн дээр нь ус дуслах шиг болоход сэхээ орон нүдээ нээвэл дээр нь шөнийн бүүдгэр тэнгэр харлаж, цээжин дээр нь суусан махчин шувууны оч адил хоёр ёлтгор нүд заналтайгаар ширтэж байх нь тэр.<br />Эцсийн хүчээ шавхан өнөө шувууны багалзуураас зүүгдэв.<br />Тэгээд зуурчихаж.<br />*********<br />Цочин ниссэн шувуу огцом өндөрт гарснаа салахгүй зүүгдэн гонжийх ачаагаа даалгүй аажим уруудсаар хавцлын ёроолоор урсах ширүүн уст голын эрэгт газардлаа.<br />Китек-Оол шувууны багалзуураас тас зуурсаар ухаан алджээ.<br />Ус цацах шиг болоход ухаан орвол харанхуй тэнгэрээс ширүүн бороо цутгаж байв.<br />********* <br />Шувуу нэгэнт үхжээ.<br />Зуурсан гараа арайхийн салгаж, дээрээс дарах үхсэн шувууг түлхэн зайлуулахад нүд нь эрээлжилж, золтой л дахиад ухаан алдчихсангүй.<br />Гэдрэгээ харан хэвтсэн чигээр борооны усыг шунахайран залгилна.<br />Тэг тэгсээр дотор нь арай онгойж, босож чадахтайгаа боллоо.<br />**********<br />Хомот өөрийг нь хэрхэн ганганы ирмэгрүү түлхэн унагасан тухай, эхнэртэй нь далдуур уулзаад байгаад мэдсэн тухай, ёлын үүрнээс олдсон эрдэнэсээ ганцаар эзэмшихээр болсон тухай, бас хэрхэн заналхийлж, анхны цаснаар эхнэрээ алахаар ирнэ гэж амласан тухай, өөрөө хэрхэн амьд гарч эхнэрий нь аврахаар нааш зүтгэсэн тухай ярихад отог омгийн дотроос ганцхан хүн итгэсэнгүй.<br />Тэр нь лав Хомотын эхнэр биш.<br />**********<br />Саяан нутагт энэ явдал болжээ.<br />Алс тэртээх Улуг хэм нутгаас ирж суусан эр эм хоёр урцтай юутайгаа галд хайлчихсан аж.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7337634060613530374?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com10tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-42095416451218616032010-08-01T18:02:00.000-07:002010-08-01T18:02:55.690-07:00Урагдсан зүрхАрван зууны тэртээ<br />Амбагай хаан цовдлуулахад<br />Аюулхай цээжин дотроо <br />Алаг зүрх минь урагдав<br /><br />Чин гүрний шоронд<br />Чингүнжав жанжныг буруутгаж<br />Зоосны нүхээр зулгаахад<br />Зүрх минь дахиад урагдав<br /><br />Мангадын нутагт цаазлуулж<br />Маршалууд тэнд хилсдэхэд<br />Өс хонзондоо шаналаад<br />Өр зүрх минь урагдав.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4209541645121861603?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-67216832137674369032010-07-28T06:46:00.000-07:002010-07-28T07:17:23.342-07:00Хатан Туулын хөвөөнд...Наргиж даргиж, ууж идэхээс илүү найз нөхдийн минь ухаалаг зөвлөгөө үнэтэй байлаа.<br />Тэднийхээ хэлсэн онч мэргэн үгнүүдээс энэ удаа тэмдэглэн үлдээлээ.<br />*********<br />Хэнтэй ч болов, эелдэг харьц.<br />Хэний ч бай, хийсэн муухай үйл, хэлсэн муу үгийг эргэж битгий ухаж төнхөж бай.<br />Хогийн тантангаас хог л гарна.<br />Хэн нэгний тухай бодож дурсахдаа аль болох хийсэн сайн үйлс, тус дэмийг нь бага гэлтгүй санан дурсаж бай.<br />Эрдэнэсийн авдарнаас эрдэнэс л гардаг.<br />*********<br />Чи өөрийгөө зовлонгийн туйлаар зовж явна гэж бодож байвал эндүүрч байна анд минь<br />Хорвоод хамгийн зовлонтой амьтан бол, маш их хөрөнгө мөнгөтэй хүн юм.<br />Бид энэ дэлхийд ирэхдээ нүцгэн ирдэг.<br />Харин буцахдаа юу ч авч явж чадахгүй, нүцгэн хэвээр л буцдаг.<br />Ийм болохоор өөрийн хэрэгцээнээс илүү эд мөнгө хураах гэж өөрийгөө зовоосны хэрэггүй.<br />Аз жаргалын утга учир ганцхан мөнгө, эд хөрөнгөнд байдаг юм биш.<br />Гэр бүлийн халуун дулаан уур амьсгал гэдэг чиний аз жаргалын тэн хагас юм.<br />Нөгөө тэн хагас нь элдвийн асуудлаар өөрийгөө зовоохгүй байх явдал.<br />**********<br />Чиний энэ хорвоод амьд байгаа чинь хангалтгүй.<br />Амьд яваагийн, амьдарч байгаагийн утга учир нь хүн хүний дэмэнд, загас усны орчинд гэдэг цэцэн үг юм.<br />Тэхлээр өөрийн чадах бүхнээр бусдад тус хүргэж, амьдарч байгаагаа нотол. <br />Амьд яваагаа, амьдарч байгаагаа бусдад нотлохын тулд заавал эрхтэн бүтэн байх албагүй.<br />Харин сэтгэл зүрх чинь бүтэн, цэвэр ариун байхад л хангалттай.<br />********** <br />Цэвэр сэтгэлтэй хүн хэзээ ч бусармаг үйл хийж чадахгүй.<br />Сэтгэл зүрх нь буртаглагдсан хүн шударга сайн үйл хийх нь ховор.<br />Ядуу зүдүү нэг хүнд ч болов, ганц аяга ус ч гэлээ өг.<br />Энэ бол тодорхой хэмжээний буян болно.<br />Буянг дусал дуслаар, чимх чимхээр хураа.<br />**********<br />Уур уцаараа аль болох барьж бай.<br />Бусдад муу үг хэлэхээс ямагт татгалз.<br />Хүүгийнх нь үхлийн тухай ээжид хэлэх гэж бүү яар.<br />Чиний зөв байсан ч хэнтэй ч бүү мэтгэлц.<br />Ингэвэл чамайг хүмүүс хараах биш, ерөөх болно.<br />Бусдын хараалыг биш ерөөлийг хураахыг хичээ.<br />*********<br />Христийн номлолд:<br />"Тэнгэрийн шувууд хүртэл хөлс цалин авахгүйгээр хоолоо олж иддэг" гэж сургадаг гэсэн.<br />Гэхдээ тэр шувууд өвдөл цөвдөлхөн олж идэхийн тулд асар их тэсвэр тэвчээр, хүч зориг гаргаж байдаг юм шүү.<br />Баялагийг бүтээж буй нэгэн, чиний идэж байгаагаас бага хоол идэж байх вий.<br />******** <br />Бид бүгд хэн нэгний хүзүүн дээр сууж байдаг.<br />Ийм болохоор аль болох хөнгөн байхыг хичээ.<br />Аливаа асуудалд хэн нэгнийг буруутгах гэж бүү яар.<br />Харин өөрийнхөө тухай сайн гэгч нь эргэцүүлэн бод.<br />********<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-6721683213767436903?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com10tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-45765987839094581602010-07-10T19:46:00.000-07:002010-07-10T19:46:20.588-07:007 сарын 11Өнөөдөр ээжийгээ баярлуулсан өдөр<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4576598783909458160?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com9tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-20198523081141115972010-07-08T23:52:00.000-07:002010-07-09T01:13:35.265-07:00Ээждээ ирсэн ньЭ-э-э-э-э-ж-э-э-э-э-э-э-э-э.... ээж минь эээ<br />Тэрээр ингэж цахиртсан хоолойгоор бахардан хашгирлаа.<br />*******<br />Мөн ч их цастай өвөл болж билээ.<br />Хүйтэн гэдэг ч тоймгүй.<br />Сумын төвийнхөн хөдөөнийхөнтэйгээ хамтдаа зутарч байв.<br />Арван сарын дундуур анхны цас ороод, байн байн нэмсээр ес эхэлж байхад Их нууруудын хотгорыг бүхэлд нь хөдөлгөөнгүй дарж авлаа.<br />********<br />Тэр үед мөрийтэй тоглох хориотой байсан аж.<br />Сумын төв дээр нууцаар мөрийтэй хөзөрддөг хэсэг залуус байх.<br />Тэдний дотор цэргээс халагдсан, шоронгоос тавигдсан, сургууль соёлоос хөөгдсөн нь ч бий.<br />Заримдаа өгөө аваанаасаа болж хоорондоо хааяа муудалцана.<br />********<br />Нэг удаа, багшийн сургуулиас хөөгдөж очсон Ням, цэргээс халагдаж ирээд ажил төрөлгүй байгаа Дорлиг хоёр муудалцлаа.<br />Дорлиг гэзэг ороосноос болж тэд хоорондоо зодолдов.<br />Шөнө дунд гарсан хэрүүл шуугианаар хэсгийн төлөөлөгч ирж нөгөө тоглоомчдыг барьчихлаа.<br />Маргааш өглөө тэднийг сараар баривчилж албадан ажил хийлгэхээр аймаг уруу илгээв.<br />*********<br />Аймгийн төвийн аюулаас хамгаалах <i> /онцгой байдлын/ </i> фондод өвс пресслэх хөлгүй их ажил өрнөж, түүнд баривчлагдсан хэдийг ажиллууллаа.<br />Сумаас ирсэн дөрвөн тоглоомчин хамтдаа нэг трактор дээр ажиллах болов.<br />Тохиолдлоор Ням Дорлиг хоёр хаман боогчийн өмнөөс нь өвс чихэж өгөх, нөгөө хоёр нь гарч ирсэн боодолтой өвсийг тосож аваад хураах ажилд тавигджээ.<br />********<br />Угаасаа асуудалтай байсан хоёр залуу, өмнөх маргаанаа мартаж чадалгүй дахин зөрөлдөв.<br />Ноцолдож байгаад Дорлиг нь дээлийнхээ хормойгоор эргэлдэх буланд орооцолдож хаман боогч уруу хамагдан орчихов.<br />Ойр хавийн газар цусанд будагдлаа.<br />Тракторчин ч тэр дор нь ажлаа зогсоогоод бууж ирвэл талийгаачийн цогцосноос тэр гэхийн тэмдэггүй сэг үлдсэн байв.<br />Удаж төдөлгүй цагдаагийнхан ч ирж Нямыг гавлаж аваад явлаа.<br />********<br />Тэр цагаас хойш Ням ээжийнхээ барааг харсангүй.<br />Ээжтэйгээ хоёулханаа амьдардаг тэрбээр хүүхэд байхын л хэрэг төвөгт орооцолдомтгой байжээ.<br />Арваа төгсөөд багш болохоор дээд сургуульд орсон боловч хүүхэд цагийн томоогүй зангаасаа болоод сургуулиасаа хөөгдсөн билээ.<br />Аавгүй хүүхдийн толгой том гэдэг энэ аж.<br />********<br />Хүний амь насыг санаатай бүрэлгэсэн хэргээр дээд хэмжээ сонсгосон боловч, ёстой л бурхан тэнгэрийн ивээлээр амь өршөөгдөж, хорин таван жилийг торны цаана өнгөрөөх боллоо.<br />Угаасаа хөгшин хонины насгүй болсон ээж нь хүүгийнхээ гарч ирэхийг үзэх эсэх нь эргэлзээтэй.<br />Эхний хэдэн жил нь ч Ням нэг их тоосонгүй.<br />Суллагдахаасаа жилийн өмнөөс муу ээжийгээ санахын ихээр санадаг боллоо.<br />*******<br />Бараг шөнө болгон ээжийгээ зүүдлээд, хар дарж, цочин сэрнэ.<br />Тэгээд хугацаа дуусаж суллагдлаа.<br />Түүнийг шинэ нийгэм, шинэ орчин, ер шинэ бүхэн тосож авав.<br />За тэр нь ч яахав, хамгийн гол нь ээж нь байхгүй болсныг тэр мэдэхгүй байлаа.<br />*******<br />Төр түүнийг уугуул аймагт нь хүргэж өгчээ.<br />Тэр хамгийн түрүүн сумандаа очиж ээжтэйгэ л уулзах гэж яарч байв<br />Тэгээд ч аймгийн төвд таних хүн нэг ч байхгүй.<br />Замын унаа, хөлсний унаа хольж хонуут өнжүүт явсаар хоёр зуугаад мод газрыг ардаа орхиж төрсөн сумынхаа барааг харлаа.<br />Замдаа нэг хоноход хар даран зүүдэлж, ээжийгээ дуудан хашгирч байв.<br />Учры нь мэдэхгүй хүмүүс түүнийг шоолон инээнэ.<br />*******<br />Төрсөн, өссөн хашаандаа ирлээ.<br />Хөөрхий ээжинх нь жижигхэн бор гэр алга.<br />Хашаагаар дүүрэн лууль шарилж ургаад, салж унасан банзнуудынх нь хоосон зай сэгийнэ.<br />*******<br />Ид дунд насны хүдэр эр балмагдах мэт хачин царайлан зогсохыг дэргэдүүр өнгөрөх хүүхэд хараад хэрэгт дурлан очжээ.<br />Тэр хүүхдийг дагаж гэрт нь очоод, аав ээжээс нь хамаг учрыг мэдлээ.<br />*******<br />Хөөрхий эх нь амин голоо тасран тасартал хүүгээ хүлээсэн байжээ.<br />Гурван жилийн өмнө өөд болсон эмгэнийг нутгийн хэдэн хүн хөдөөлүүлсэн аж.<br />*******<br />Оршуулганд оролцсон хөгшчүүлээр ээжийнхээ газрыг заалгаж аваад, нийтийн оршуулгын газар луу тэр дороо алхлаа.<br />Бараг эдгэрчихсэн газарт даруухан хөшөө нь л үлджээ.<br />********<br />Э-э-э-э-э-ж-э-э-э-э-э-э-э-э.... ээж минь эээ<br />Тэрээр ингэж цахиртсан хоолойгоор бахардан хашгирлаа.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2019852308114111597?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-90434301306467798192010-06-30T08:42:00.000-07:002010-06-30T08:58:33.872-07:00Түндэв өвгөний яриаБаяны адуучинд дураараа сэлгээд унах унаа байхгүй.<br />Ээжтэйгээ хоёулхнаа тарчигхан амьдарч байгаадаа сэтгэл гутарна.<br />Энэ байдлаасаа гарах арга эргэцүүлсээр удлаа.<br />Эцэст нь шилийн сайн эрийн замаар орж амьдарлаа өөд татах аргыг сонгов.<br />**********<br />Гэвч хийж сураагүй ажил хэцүү.<br />Хулгай хийж адуу хөөхийг заалгахаар нутгийн алдартай сайн эрийг эрж сурсаар олж очлоо.<br />Гэрт орвол, жигтэйхэн том биетэй эр цааш хараад хэвтэх нь идэр шар хэвтэж буй мэт сүртэй.<br />Гэрийн эзэгтэйтэй мэнд мэдэлцээд суутал, унтаж байсан том биет эргэж хараад мэндлэв.<br />Цай цүү болсны дараа ирсэн хэргээ дуулгавал,нөгөө эр сонссон шинжгүй.<br />**********<br />Орой хонь хотлов.<br />-Тарган иргийн мах идэж чадах уу?<br />-Идэж үзээгүйээ. Тэхдээ соёолон шарын хаа, гуя хоёрыг идчихэж дөнгөдөг.<br />-Гадаах хониноос томоос нь барьж төхөөр. Аль зэрэг идэхий чинь шалгана.<br />-За<br />-Сүүж, шаанты нь үлдээгээд бусды нь чанахад бэлдээрэй<br />-За<br />**********<br />Өглөө болжээ.<br />Идэр <i>/нөгөө сайн эр/</i> унтсаар.<br />Бага үдийн алдад дөнгөж өндийсөн Идэр амаа байдгаар нь дорвойлгож байгаад, сайртай хар гараараа нүдээ нухлангаа, "Намрын дунд сарын хуучдаар хүрээд ир. Харин олигтой унаатай ирж үзээрэй дээ" хэмээгээд ондоо юу ч хэлэлгүй морь харахаар гарлаа.<br />*********<br />Хоног хугацаа өнгөрч, болзсон өдрөө очвол, унаж очсон морий нь голонгуй харснаа:<br />-Наадхынхаа эмээлийг аваад тавьж явуул. Цаад модон дотор чинь хоёр морь бий. Авч ирээд хоёуланг нь эмээллээд уячих гэв.<br />Цатгалан могой багтамгүй ширэнгийг арайхийн гэтэлж, шугуйд орвол шавхартал уяж сойсон хоёр бүгээн морь байлаа.<br />*********<br />Өдөр нь тарган ирэг төхөөрч хооллож ундлаад, сар цухуйхын алдад хоёул мордов.<br />Өдөр унтаж, шөнө явсаар долоо хоноход дүүрэн айлтай хөндийн эхэнд ирж, захдуу байх нэгэн гэрийн гадаа буулаа.<br />Гэрийн эзэд гийчдийг хөл алдан угтаж, дайлж цайлна.<br />Аанай л шөнө болоход Идэр ганцаараа мордоод явчихав.<br />Сураг ч үгүй чимээ ч үгүй хоёр хоноод гэнэт нэгэн шөнө давхин ирлээ.<br />**********<br />-За нөгөөдөр л хөдөлнө дөө хоёулаа.<br />Тэгээд хоёр хоног унтаад бас л шөнөөр гарч давхилаа.<br />Мөн л шөнө явж, өдөр унтсаар хоёр хоног давхиад, хоёрдох хоногийнхоо үүрээр нэгэн хавцалд орж ирлээ. <br />Хаагуур яваад хаана ирснээ ер мэдэх юм алга.<br />**********<br />Хавцал өгсөөд, нилээд их, барагцаалбал зуу орчим адуу хөөсөн дөрвөн морьтон гарч ирлээ.<br />Дөнгөж ирүүтээ, Идэртэй морин дээрээс хөөргөөр тамхилаад буцаж давхин алга болцгоов.<br />Нөгөө адууг хоёул элбэн хөөсөөр, нар мандахын өмнө нэгэн богино амны эхэнд ирвэл чулуун хашаа байх аж.<br />Тэндээ адуугаа хашиж өнжөөд шөнө болоход хөдөлцгөөлөө.<br />***********<br />Долоо хоног давхихад амарч өнжих газар бүхэн алба юм шиг чулуун хашаатай байсан агаад, том хавтгай хадаар хаалга хийсэн байна.<br />Онцлог нь хашаанууд орсон хаалгаараа буцаж гарахгүй, чигээрээ цааш нь гардаг хойд хаалгатай аж.<br />Долоо дахь өдрөө ирсэн газар нь нилээн их зайтай агуй байлаа.<br />Агуйн таазнаас ус дусалж, аягын чинээ хонхорхойд тогтох бөгөөд, амсараараа хальж дүүрдэггүймөртлөө, шанагаар утгаад авахад дундрахгүй нь сонин.<br />***********<br />Шөнөдөө адуугаа хөөсөөр үүр тэмдэгрэхийн үед, уулын бэлд иртэл бас дөрвөн морьтон угтан авч аанай л морин дээрээс тамхилаад, "захиас чинь гэрт чинь хүргэгдсэн" хэмээгээд өнөө их адууг хөөн арилав.<br />Тэндээ унтаж өнжөөд шөнөжин ергүүлсээр Идэрийнд ирлээ.<br />Хоёр хоног амарч аваад Идэр шугуйгаас унагатай гүү хөтөлж ирээд, " Энэ гүүг тэр янгиагаар эмээллэ. Унагы нь зэлнээс татаад уячих" гэлээ.<br />**********<br />Хэлсэн ёсоор хийгээд гэрт орвол дунд зэргийн хоёр барваатай* зүйл түнтийгээд байж байв.<br />Тэр том зүйл энэ гэрийн хаанаас нь гараад ирснийг бүү мэд.<br />Идэр хэлэв:<br />-За дүү хүү чи энэ жаал зугаа юмаар амьдарлаа өөд нь татаарай.<br />Дахиж ийм ажилд оролцоод хэрэггүй. <br />Чиний дийлэх тоглоом арай биш байна.<br />Хоёулаа нэг нэгээр нь аваад гаръя.<br />***********<br />Хоёр барвааг Идэр сэвхийтэл өргөн гүүний нуруун дээгүүр тохоод:<br />-Чи энийг өргөж буулгаж чадахгүй.<br />Очоод холбоос суры нь огтлоод унагачих.<br />Харин гүүгээ нааш авч ирэх гэсний хэрэггүй.<br />Зүгээр л тавиад явуулчих.<br />Энд байгаа унагандаа ирж л таараа.<br />**********<br />Гэртээ ирээд барвааг задалтал дотроос нь хүний хэрэглэж болох бүхий л хогшил гарах нь гайхалтай.<br />Хөөрөг гаанс, торго дурдан, алт мөнгөн эдлэл.., дутуу юм ер алга.<br />Ойр дотныхондоо нарийн нандин олзноосоо хишиг хүртээлээ.<br />Хэд хоног хэл сураггүй алга болсныг нь хавь ойрынхон баахан гайхаж эрэл сурал болжээ<br /><br /><br /><i>*Барваа гэдэг нь ямааны арьсыг зүйж хийсэн шуудай мэт сав. Нэг барвааг 4-5 ямааны арьсаар үйлдэх ба бүр 8 ямааны арьсаар хийсэн нь ч бий аж. </i><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-9043430130646779819?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com10tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-36127383380012076892010-06-17T05:40:00.000-07:002010-06-17T05:40:05.441-07:00Шаштир<i>/Үргэлжлэл/</i><br />Маадыр-Оол үлдсэн цөөхөн малаа нутгийн айлд орхиод шилийн сайн эр болох замыг хөөхөөр шийджээ.<br />Хааяа бүр Ховдын хойд сумдаас хэсэг бусгаар нь адуу хөөж, Тагна давуулаад, буцахдаа бас л танил сайн эрсийнхээ дамжуулсан хэдийг туун буцна.<br />Хамгийн хэцүү нь орос цэргийн хараанд өртөхгүй хил давах явдал байв.<br />Заримдаа хилийн харуулын сиймхийг харж хилийн цаана айлд бүгэх хэрэг ч гарна.<br />**********<br />Ингэж явахдаа зам мөрөө засуулах гэж Саяан нутгийн алдартай бөөгийнд очлоо.<br />Зайран өвгөн, Маадыр-Оолд хулгай хийхээ зогсоохгүй бол ойрын хугацаанд маш хэцүү зовлонд унах болно гэж сануулжээ.<br />Итгэж биширсэн Маадыр-Оол тэндээ үлдэж энгийн номхоноор амьдрах гэтэл өвгөн зайран бас л зөвшөөрсөнгүй.<br />Зайран өөрөө КГБ-ийн хараа хяналтанд байсан ажээ.<br />***********<br />Маадыр-Оол ахархан хугацаанд зайран өвгөний ганц охинд сэтгэл алдарсан.<br />Харин зайран өвгөн тэднийг орос газраас холдож, хилийн цаана, монгол нутагт амьдрах хэрэгтэй гэж зөвлөжээ.<br />Үр хүүхдийнхээ алсын замыг нь нэвт харсан ч юм билүү.<br />Маадыр-Оол, эхнэр Саяанагаа дагуулсаар монгол газар ирж нутагласан түүх ийм болой.<br />***********<br />Хүүхэд гаралгүй олон жил болсны эцэст ганц хүүтэй болж, түүндээ Тавхи-Оол буюу монголоор Тавхай гэсэн сонин нэр өгсөн билээ.<br />***********<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-3612738338001207689?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com13tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-47972286173646883232010-06-16T06:15:00.000-07:002010-06-16T06:15:32.959-07:00ШаштирТэр цагт тува, монгол, соёот бүгдээр холилдон аж төрдөг байсан билээ.<br />Бүгд өөр өөрийн хэл соёлтой боловч нэгэн уул, нэгэн нуурыг тойрон, нэгэн голыг өгсөн уруудан эвтэй найртай аж төрцгөөж байв.<br />********** <br />Тогмидынх дөрвөд айл.<br />Хөрш нь харин Апык гэгч тува айл билээ.<br />Тогмидынд хүүхэд тогтдоггүй байжээ.<br />Лам ч, бөө ч, тэр ч бүү хэл хасаг молла ч арга чарга хийж дийлэхгүй байв.<br />Олон ч хүүхэд нь энджээ.<br />Ердөө ой өнгөрөө л эндчихдэг гэмтэй болов.<br />********** <br />Апык хөршийнхөө энэ зовлонг мэддэг болов ч тус хийж эс чадна.<br />Аргаа барахдаа хий дэмий л дунд хүү Маадыр-Оолыгоо хөршийндөө туслуулахаар хааяа явуулна.<br />Тогмид эхнэртэйгээ энэ хүүд сайн гэж жигтэйхэн.<br />Тэг тэгсээр хэдэн жилийн нүүр үзэхэд Маадыр-Оол Тогмидынд дасаж, нэг өвөл бүр тэднийд өвөлжжээ.<br />Хавар гэртээ харих гэтэл монгол орос хоёр гүрэн хилээ тогтоогоод заагласан нь энэ хоёр хөршийн бууцны дундуур хиллэж таарчээ.<br />**********<br />Хүүхдээ авах гэж хил дээр ирсэн Апык хилийн орос цэрэгт баригдаад сураггүй болох нь тэр.<br />Апыкийн эхнэр олон малтай, бүл чадал муутай нь эрхээр нөхрийнхөө араас явж эс чадна.<br />Зусланд гарах цагаар урьд малын хулгайч байсан нэгэн настай хүнээр хүүхдээ авахуулахаар болжээ.<br />**********<br />Тогмидынхыг Нарийн салаа хэмээх газар зусаж байтал эртний танил сайн эр нэг шөнө ирэв.<br />Маадыр-Оолыг сундалсан хоёр хүн Тагнын баруун салаанд зусаж байсан Апыкийн эхнэрийнд ирсэн нь Тогмид, Маадыр-Оол, малын хулгайч эр гурав ажээ.<br />**********<br />Хэдэн хоног хэлэлцсэний эцэст хөршүүд учраа ололцож, Маадыр -Оол, Тогмидын хүүхэд болов.<br />Эрийн цээнд хүрсэн Маадыр-Оол цэргийн албанд мордож гурван жил алба хаагаад буцаж ирлээ.<br />**********<br />Тэр зун урьд хожид тохиож байгаагүй усан бороотой зун болжээ. <br />Тогмид эхнэртэйгээ малынхаа хойноос хөөцөлдөж явсаар, нуурын давалгаанд хамагдаж орсон хэдэн хонийг гаргаж ирэх гэж яваад хоёул эндэв.<br />Ингээд нэгэн айлын гал голомт хэний ч буруугүйгээр харлаж орхилоо.<br /> <i> /Үргэлжлэл бий/</i><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4797228617364688323?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-19473650511964267902010-06-11T06:06:00.000-07:002010-06-13T08:15:33.384-07:00Миний монгол<div class="post-body"><a href="http://draft.blogger.com/goog_697695128">Есөн эрүү давсан Ард Аюуш шиг монгол</a><br /><a href="http://tatar.blog.banjig.net/post.php?post_id=245432#comments">Есөн хөлт цагаан туг шиг монгол</a><br />Үхрийн ширний дайтай газар шиг монгол<br />Үзүүр тохой үлдсэн сур шиг монгол<br />Хэцүү То вангийн цэцэн билэг шиг монгол<br />Хэтэрхий өндөр Майдар шиг амарлингуй монгол<br />Амарсанаагийн ухаарал шиг шиг монгол<br />Ану хатны эрэмгий зориг шиг монгол<br />Хиагтад түмэн хужааг хөөсөн дөрвөн зуун морьтон шиг монгол<br />Хиаруулж өөрснийгөө дараа нь буудсан цөвүүн цаг шиг монгол<br />Богд Жавзандамбаас урвасан Хатанбаатар шиг монгол<br />Босоогоор нөхцөж ялсан Манлай ван шиг монгол</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-1947365051196426790?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-18891607386343743512010-06-10T03:13:00.000-07:002010-06-10T03:25:02.424-07:00Залуудаа сонсож явсан сонин хачин ярианууд /хоёр/<i>/</i><i>Гэрийн бугийн тухай /</i><br />Чунчук-Оолынх нилээд чинээлэг айл.<br />Харин харамч хахираараа нутаг голдоо алдартай.<br />Тэднийх хэд хэдэн зарц барлагаар малаа маллуулж, хэдэн ядарсан эмэгтэйгээр гэр орныхоо ажлыг хийлгэнэ.<br />Харин тэднийхээ хөлс харамжий нь байнга багадуулна.<br />Шивэгчдийнх нэг, ганц бие бүсгүй өлссөндөө болоод, тэдний шуудайтай хуучин аарцнаас өчүүхэн төдийг хумсалж орхижээ.<br /> Гэрийн эзэд үүнийг олж мэдээд, дэлбэртлээ уурлаж, хөөрхий зарц бүсгүйг нэвширтэл зодоод, өвөлжөөний арын хадтай энгэрт аваачиж, том чулуугаар даруулж алахаар чирэв.<br />Энэ үед ухаан орсон зарц бүсгүй эздээсээ өршөөл эрэн, сүүлчийн хүчээ шавхан энэлэн орилж эхэллээ.<br />Гэвч харгис хэрцгий Чунчук-Оол, хөдөлж ч чадахгүй болсон зарц бүсгүйг өчүүхэн ч өрөвдөн энэрсэнгүй.<br />Бүсгүйг итгэлт зарц нараараа чирүүлж аваачаад, том гэгчийн гонзгойвтор үхэр чулуугаар ууцан дээгүүр нь даруулж орхиод харив.<br />Гэртээ ирээд бусад зарц нараа цуглуулж, хэрэв бүсгүйг сулласан, эсвэл хоол унд өгсөн хүн байвал оронд нь чулуугаар даруулж алах болно хэмээн сүрдүүлжээ.<br />Тэр үдшээс хойш гурав хоногийн турш хөөрхий бүсгүйн энэлэнт дуун сонсогдсоор байсан боловч хэн ч түүнийг сулласангүй, хэн ч түүнд балга ус өгсөнгүй.<br />Гурав хоногийн дараа Чунчук-Оолын хот айл өвөлжөөнөөсөө хаваржаа уруугаа нүүхээр өглөө эртлэн ачаалж эхлэв.<br />Харин нөгөө зовлонт бүсгүйн дуу сонсогдохоо больсон байлаа.<br />Очиж үзвэл хэдийнэ амь тавьжээ.<br />Тэр цагаас эхлэн Чунчук-Оолын гэрт хоол унд байлгадаггүй үл үзэгдэх далдын хүч бий болсон бөгөөд, нэгэн шөнө Чунчук-Оол орондоо нас барсан байв.<br />Өнөөх зарц бүсгүйн сүнс эздийнхээ хоол унданд хоргодсон ба, дургүйгээ хүрвэл гэрийн эзнийг шөнө нь үхүүлчихдэг зуршилтай болжээ.<br />Чунчук-Оолын удам хэдэн үеээрээ энэ гэрийн бугтай хамт амьдарч байгаа юм.<br />Гэрийн буг нь идээнийхээ дээжийг өгөхгүй бол гэрийн эздээс хэн нэгий нь шөнөдөө үхүүлдэг болжээ.<br />***********<br />Шимекма ажилсаг, бас авхаалжтай сэргэлэн бүсгүй билээ.<br />Нас бид хүрээд өөрийн хайрт хүнтэйгээ суув.<br />Харин хадам болох айл нь гэрийн бугтай юмсанж.<br />Гэрийн буг нь хадам аавынх нь гэрт ханын толгойноос өлгөсөн эсгий уутанд байдаг байлаа.<br />Хадам ээж нь Шимекма-д гэрийн бугийнхаа талаар хэлж өгөөд, идээ умдаа болгоныхоо дээжийг заавал тусгай аяганд нь хийж тавьж байхыг чандлан захижээ.<br />Шимекма ч хадмынхаа хэлснийг ягштал биелүүлж, цай чанах, хоол хийх, тогоо нэрэх болгондоо дээжийг нь гэрийн бугт зориулж аяганд хийж тавьдаг байв.<br />Гэрийн буг ч хүнд үзэгдэхгүйгээр нөгөө дээжий нь ууж идээд эсгий уутандаа орчихдог байлаа.<br />Эдний гэрийн буг нь хилэгнэхээрээ эздийнхээ малыг хиаруулж хаядаг зуршилтай юмсанж.<br />Шимекма өвөг дээдсээсээ гэрийн бугийн хор хөнөөлийг сонсож өссөн болохоор, хадмынхаа бугийг устгаж үгүй хийх ухаан сийлэв.<br />Бэр болсныхоо хойтон зун хадмынхаа гэрт тогоо нэрж байлаа.<br />Тогоо нэрээд, шинэхэн халуун архины охийг гэрийн бугийн аяганд хийж тавих ба тэр тоолон буг гарч ирж уусаар байжээ.<br />Тогоогоо нэрж дуусаад хартал өнөөх гэрийн буг тусгай аяганыхаа дэргэд согтоод, уутандаа ч орж чадалгүй уначихсан унтаж байв.<br />Тэр нь тохойн чинээхэн биетэй, үзэшгүй муухай царайтай хүн гэхэд хүн биш, булай муухай юм байлаа.<br />Шимекма гэнэт бодсоноо хэрэгжүүлэхээр шийдэж, өнөө бугийг шүүрэн авч буцламхай халуун цагаа уруу хийж орхив.<br />Тэр орой хүртэл энэ тухай хадмынхандаа хэлсэнгүй.<br />Үдэш нөхөртэйгээ хоёул аарцаа шүүхээр уутандаа цагаагаа уудалж дуустал савны ёроолоос хүний сүүжний яс гарчээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-1889160738634374351?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com14tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-51371965538285689102010-06-05T21:41:00.000-07:002010-06-05T21:44:31.191-07:00Аймхай хүн <i> /Монгол Улсын баатар Бэгзийн Гиваанд зориулав/</i><br /><br />Хайртай бүхнээсээ урвахаас айдаг байсан юм тэр<br />Харь дайсанд бууж өхөөс үхсэн нь дээр гэж боддог байсан юм тэр<br />Өрлөг ээжийнхээ өмнө буруутахаас айдаг байсан юм тэр<br />Өргөсөн тангарагаасаа няцахаас айдаг байсан юм тэр<br />Өрөөсөн гартай болсон ч нуувчинд хоргодохоос айдаг байсан юм тэр<br />Өөдгүй үйл хийгээд амьд үлдэхээс айдаг басан юм тэр<br />Өнгөлзөгч дайсныг амьд үлдээхээс айдаг байсан юм тэр<br />Өөрийн нөхдөө хаяхаас айдаг байсан юм тэр<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5137196553828568910?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-49566175396896270552010-06-03T20:24:00.000-07:002010-06-06T06:32:25.041-07:00Залуудаа сонсож явсан сонин хачин ярианууд /нэг/Хүүхэд байхдаа мөн ч хэрэгт дуртай жаал байж дээ би.<br />Нөгөө өрөөний онгорхой хаалгаар томчуулын хуучлахыг зөндөө сонсдог байж билээ.<br />Тэр үед сонссон сонин хачнаасаа хуваалцахаар шийдлээ.<br />**********<br />Манай нутагт 50-60-аад оны үед нэг их марзан өвгөн байж гэнэ.<br />Нэрий нь мартчиж, Балдан гээд нэрлэчье.<br />Балдан гуайн хаваржааны буурин дээр залгаа сумын айл дураараа ирээд хашаа хороогоо бариад явчиж гэнэ.<br />Тэгээд сум багийнх нь дарга нарт хэлтэл тоогоогүй юм байх.<br />Тэхлээр нь мань Балдан гуай нөгөө барьсан хашааных нь хажууд газар ухаж цайны хунз өрөөсөн өнцгий нь цухуйлган булаад, хайрцагны завсраар сарлагийн сүүл бага зэрэг цухуйлгаж, эмэгтэй хүний хөндөгдсөн, хуучин оршуулганы булш маягтай болгоод орхичиж гэнэ.<br />Тэгтэл хэд хоногийн дараа нөгөө хашаагаа барьсан эзэд нь буулгаж аваад ум хумгүй явчихсан байсан гэнээ. Бодвол сэжиглэсэн байх.<br />***********<br />Тэр үед нэгдэл малчиддаа уналгын морь, ачилгын тэмээ олгодог байж л дээ.<br />Хүмүүс заримдаа бусдын тэмээг эзэнд нь хэлэхгүйгээр ачилганд хэрэглэж, эцээж тураагаад хаядаг байсан гэнэ.<br />Балдан гуай тиймэрхүү хүмүүсээс тэмээгээ хамгаалахдаа бөх, чихнээс нь хөсрий хохимой толгой зүүгээд явуулчихдаг байна.<br />Ийм тэмээнд хүмүүс сэжиглээд ойртдоггүй, бас сураг ажиг нь байнга сонсогдож, хаана байгаа нь мэдэгдэж, эрэл сурал болохгүй хоёр сайн талтай гэнэ.<br />***********<br />Ирвэстэй хэмээх газар хүрэхэд хэцүү уулын мухар.<br />50-иад оны үед Дарам гэдэг хүн энэ газар нэгэн хадны доогуур гялалзсан шар зүйл харжээ.<br />Арайхийж мацсаар дэргэд нь очиж үзвэл шингэвтэр алт байж гэнэ.<br />Тэгээд захаас нь татаж үзвэл зуурсан гурил шиг сунаж байж.<br />Ташуурандаа ороож эвхсээр байтал тасралтгүй хөвөрч бүдүүрсээр нэг литрийн бидон шиг болох мөртлөө огт тасрахгүй байж гэнэ.<br />Тэгэхлээр нь буцааж орхичоод, өртөө хэрийн хол байсан гэрээсээ хүрз жоотуу аваад гурав хоногийн дараа очтол нөгөө хадны доор шар эрээн могой цагариглаад байж байсан гэдэг.<br />***********<br />Увс нуурын араар битүү модтой Шивэр гэж газар байдаг.<br />Дэнзэн эндээс гэртээ харихаар сумын төв рүү мориор оройхон гарчээ.<br />Цагаан гэгээ тасрахын алдад ойн захад гарч иртэл өмнө нь багашаархан гэр горхины захад харагдаж гэнэ.<br />Бууж цай уугаад мордох санаатай морио шонгоос уяад гэрт ортол халуу дүүгээд цай чанаж байх бололтой гэнэ.<br />Гэрийн хүмүүстэй мэндэлж дуусаад арагшаа эргэж араг налаад эргэж хартал эргэн тойрон юу ч байхгүй, ганцаараа тушаатай мориныхоо өмнө сууж байсан аж.<br />***********<br />Чойжоо гэж толгой холбож ярьдаг өвгөн 60-аад оны дундуур нутаг сольж, хотод нүүж иржээ.<br />Автобусны урд хаалгаар дайрч орж ирсэн Чойжоо гуайг кондуктор загнаж, урд хаалгаар орж ирчихээд мөнгөө төлөхгүй санаатай. Даналздаг дөрвөд вэ энэ тэр болоо л явчиж.<br />Тэгтэл Чойжоо гуай хэдэрлэж:<br />Төв хороонд Цэдэнбал даналзаж<br />Төв цэнгэлдэхэд Баянмөнх даналзаж<br />Төв театрт Түмэндэмбэрэл даналзаж байхад<br />Төв замын түрэмгий улаанд /автобусыг хэлсэн бололтой. зох./<br />Би даналзахад яадаг юм гэсэн гэдэг.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4956617539689627055?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-48921461888369691302010-06-01T22:04:00.000-07:002010-06-01T22:04:47.328-07:00Ээжийгээ бодохуйХонгорхон бага насандаа<br />Хормойноос нь чирэгдэж өслөө дөө<br />Холоо одсон ээжий минь<br />Тэндээсээ хүүгээ санав уу даа<br /><br />Алдрай бяцхан байхаасаа<br />Аашлуулж аргадуулж өслөө дөө<br />Аргалд явчихсан ээжий минь<br />Тэндээсээ хүүгээ ерөөв үү дээ<br /><br />Энхэр жаахан байхаасаа<br />Энгэрээс нь зүүгдэж өслөө дөө<br />Эгнэгт одсон ээжий минь<br />Тэндээсээ хүүгээ ерөөв үү дээ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4892146188836969130?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-85682372951456835922010-05-25T04:36:00.000-07:002010-05-25T04:45:37.145-07:00Тайгын дуун /хоёр/Чандага шиг цагаан царайтай<br />Чандаганых шиг хархан нүдтэй<br />Чандаган цамцтай торомгор бүсгүй<br />Чандага адил оволзтол түгшээд<br />Чадалт гөрөөчинг шохоорхон ширтэнэ<br /><br />Чадалтайд нь очдог омгийн заншлаар<br />Чандаган цээжээ түүнд өгчээ<br />Чандаган зүрхээ дотроо чагнаад<br />Чандаган өлгийтэй бяцхан үртэйгээ<br />Чармайн хүлээсээр өчнөөн уджээ<br /><br />Чандага харагдамгүй цастайд явсан <br />Чадалт гөрөөчний хүйтэн цогцос<br />Чамархайндаа балтны сорвитой<br />Чарган дээр ирж явааг<br />Чандага шиг бүсгүй хэрхэн мэдэх вэ<br />Чарлаант учирлыг яахин зөгнөх вэ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-8568237295145683592?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-5446652560372438802010-05-24T02:46:00.000-07:002010-05-24T02:46:46.585-07:00Тайгын дуун /нэг/Хөөмий мэт хөх тайгыг<br />Хөөмий мэт хөхөмдөг манан<br />Хөөмийлөх мэт ороогоод<br />Хөөмий мэт ангалын ёроолоор<br />Хөөмий мэт усан үсчээд<br />Хөөмий мэт энэ хөвчид<br />Хөөмий цууртай бий бийлээд<br />Хөөмий мэт хөмөн гуталтай <br />Хөөмий мэт гөрөөчин хархүү<br />Хөөмий мэт үндсэн сөөхийндөө<br />Хөөмий мэт дүнсээ нэрээд<br />Хөөмий мэт тойрон бийлэх<br />Хөөрхөн охидыг алмайран ширтэнэ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-544665256037243880?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-73411814590310294402010-05-10T04:59:00.000-07:002010-05-11T06:43:34.561-07:00Монкейгийн уралдаанд зориулав.Амьдралд битгий бууж өгч өвдөг сөхрөөрэй залуусаа. <br />Миний амьдрал нэг хэсэг асуудал, бэрхшээлээр дүүрэн байсан юм. <br />1993 онд хайрт эмээ маань тэнгэрт харвав. <br />1994 онд аав маань бурхны орноо одлоо. <br />1995 онд ээж маань аргалд явчихсан. <br />1996 онд газар дээрх ганц эгч маань хүнд өвчинд ороогдоод, бүхэл бүтэн таван жилийн турш эмнэлэг домнологоор яваад арай хийж нэг юм хөл дээрээ боссон. <br />Яг тэр жил би хоё хөлгүй болсон юм.<br />Эгч бидэн хоёр оонын эвэр шиг хоёулхнаа улс. <br />Эгчийгээ хүнд өвчтэй байхад сургууль ном над утгагүй санагдаад, араваа дөнгөж төгсөнгүүт, эгчдээ хэлэлгүй ажил хийж бага ч болов амьдралд нь нэмэр болох гэж барилгын ажилчин болов. <br />Хоёр жил харвасан сум мэт өнгөрч, эгч маань ч халамжит хань, сайн хамт олныхоо буянаар хөл дээрээ бослоо. <br />Эгчийг эмнэлэгээс гарсны маргааш би барилга дээр ажиллаж байгаад, осол болж хөлөө хүнд юманд даруулаад, хоёр хөлгүй болсон. <br />Харин эгч хүргэн ах найз охин /миний эхнэр/ гурав миний төлөө сайн ч явсан. <br />Гурван удаа хагалгаанд орж хөлөө тайруулаад хоёр гуятайгаа үлдсэнээс хойш найман жилийг ардаа орхижээ. <br />Над энэ бүх бэрхшээлийн өмнө сөхрөх эрх байгаагүй. <br />Яагаад гэвэл ямарч хамаатан садангүй үлдэх эгч маань байна, бас хайртай эхнэр минь байна, голомт сахих нуган үр минь байна. <br />Энэ бүхнийгээ орхиод бэрхшээлд бууж өгч өвдөг сөхрөх эрх надаа байгаагүйээ.<br />Хэдэн жилийн өмнө эгч хүргэн ах хоёр ятгасаар ШУТИС-д эчнээгээр суралцаж төгслөө. Мэргэжил эзэмшиж ажил эрхлэх гэсэндээ бус, бусад хүмүүсд амьд байгаагаа, амьдрах итгэл дүүрэн багаагаа харуулах л гэж тэр юмаа. <br />Энэ бүхнийг бичиж байгаагийн учир нь, бусад хүмүүс, тэр дундаа залуус, бэрхшээлийн өмнө битгий сөхрөөсэй гэсэндээ билээ. <br />Та ядуу байж болно, баян ч байж болно.<br />Хамгийн гол нь өгөөмөр байгаарай. <br />Та өвчтэй ч байж болно, асуудалтай ч байж болно.<br />Гол нь тэвчээртэй байгаарай. <br />Та ууртай ч байж болно, эсвэл уурладаггүй ч байж болно. <br />Болж л өгвөл уучламтгай байгаарай. <br />Та эмзэг ч байж болно, хэрсүү ч байж болно. <br />Гол нь ухаалаг байгаарай.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7341181459031029440?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com15tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-27808598023758473602010-04-30T22:00:00.000-07:002010-04-30T22:00:45.619-07:00Хэдэн шүлэг миньХэдэн шүлэг минь<br />Хэлхээтэй үгс минь<br />Шавхаж мушгимаар<br />Шал нойтон<br />Шараа болмоор<br />Шалдан нүцгэн<br />Шанагаар цохиулах<br />Шалтаг болмоор<br />"Шар хаданд" очих<br />Томилолт болмоор<br />Хуурай, нойтон<br />Худлаа, үнэн<br />Ус шиг<br />Сувс шиг<br />Хэдэн шүлэг минь<br />Хэлхээтэй үгс минь<br />Уур бармаар<br />Уцаарлаж тээршээмээр<br />Усы нь шавхмаар<br />Ураад хаямаар<br />Өрөөлөөс нуумаар<br />Өөрөөсөө ичмээр<br />Хэдэн шүлэг минь<br />Хэлхээтэй үгс минь<br />Хэзээ хаана<br />Хэрхэн яаж<br />Хэл нь чангарч<br />Хөлд орно доо<br />Хөөрхий дөө...<br />Ширэн нүүртэй эзнийхээ<br />Ширээний нүдийг эзэгнээд<br />Шийдсэн царайлаад хэвтэж л байхаас<br />Шидэл... гэж...<br />Хэдэн шүлэг минь<br />Хэлхээтэй үгс минь...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2780859802375847360?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com7tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-7264328384305204682010-04-29T20:22:00.000-07:002010-10-18T17:26:29.401-07:00Хайрын дуунХатан Сэлбийн жавар нь болбол хө<br />Хайруу өвлөөр чангарч байна хө<br />Хайртай хонгорын минь ааш нь болбол хө<br />Халуун зүрхийг чангаана л даа хө<br /><br />Жирмэн Сэлбийн жаврыг нь болбол хө<br />Жишүүлдэсхийгээд сөрнө л дөө хө<br />Жинхэнэ амраг чамайгаа л болбол хө<br />Жиндүүлчих вий гэж зовно л доо хө<br /><br />Урсгал Сэлбийн жавар нь болбол хө<br />Уруул хацрыг хайраад л байна даа хө<br />Урьхан хонгорын хайр нь болбол хө<br />Уужаа нэвт дулаацуулна даа хө<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-726432838430520468?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-44872880856295463522010-04-28T03:14:00.000-07:002010-04-28T03:18:57.663-07:00ЭмээМиний эмээ Саяана гэж удган эмгэн байсан юм.<br />Хэдэн нас хүрснийг нь, бас хэзээ төрснийг нь би сайн мэддэггүй.<br />Нүүрээрээ дүүрэн үрчлээтэй тува эмгэн.<br />Аавыг өөд болохын урьд жил гэнэт бие барчихаж билээ.<br />Бие сайтай, хөнгөн шингэн эмээ байсан даа хөөрхий.<br />************<br />Жаахан байхдаа хэнгэрэгний дохиур нь гэх үстэй годгор юмнаас нь үхтлээ айдагсан.<br />Айх хэрэггүйээ, энэ чинь ид шидтэй дохиур байгаа юм, ханиад гриппийг ганцхан дохиод эдгээдэг юм, гэж ээж хэлснээс хойш тэрэнд нь бүр одоо хүртэл итгэсээр байдаг юм.<br />Манайхны хэн нэг нь халуурч бүлээрвэл эмээ тэр дохиураараа домноход үнэхээр л гайгүй болчих шиг санагддагсан.<br />************<br />Эгч бидэн хоёрыг өөрийнхөө натигай онгонд ойртуулна гэж байхгүй.<br />Саваагүйтээд нэг хэсэг тамхи татдаг байв.<br />Тэрнийг минь эмээ мэдчээд, ааваас нууж хааяа янжуур ширхэгээр өгнө.<br />*************<br />Онгоноо хааяа залахдаа ойлгохын эцэсгүй хэлээр, /бодвол тува хэл байсан байх/ толгой сүүл холбож, сөөнгөтөн шүлэглэх нь одоо ч санаанд илхэн байна.<br />Тэр үед нь үнэхээр л ерэн есөн атаа тэнгэр буугаад ирэх шиг санагдаж, нэг тийм гэхийн тэмдэггүй сонин орчин бий болдог байж билээ.<br />Эмээгийн дуу хоолой эрс өөрчлөгдөж, эршүүд бас бурханлиг, цаанаа л нэг ариун тансаг болдогсон.<br />*************<br />Цагаан сараар эгч бидэн хоёрт "цэлбэн" хэмээх тосонд чанасан бин бэлэглэдэг байлаа.<br />Одоо болтол, эгч бидэн тэр ёсы нь хаяхгүй гэж цагаан сарын битүүнд хүний тоогоор цэлбэн хийж тавьдаг.<br />Хийж тавих болгондоо эмээгээ байж тэсэхийн аргагүй ихээр санан дурсдаг даа.<br />*************<br />Яагаад ч юм эмээ маань үйл үртэсэнд баахан тааруухан.<br />Оёх шидэх юмыг ээж эгч хоёр л амжуулдаг байв.<br />Үйл үртэсгүй ээжтэй болоод ч тэр юм уу, аав маань харин яг л эмэгтэй хүн шиг оёж шиднэ.<br />Бодвол эмээ маань ухаантай хүн болохоороо өөрийнхөө амжуулж чадахгүй юмыг ганц хүүдээ сургасан ч юм билүү.<br />*************<br />Одоо бодоод байхад ганц хүүгийнхээ /тэр нь манай аав/ хойно орохгүй гэсэндээ өөрийнхөө шүтдэг тэнгэр шүтээндээ өөрийгөө даатгаж, ааваас урьтаж тэнгэрийн орондоо одсон ч юм шиг.<br />Эх хүн хүүхдийнхээ ард үлдэх шиг амьдын там хаана байх билээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4487288085629546352?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com16tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-82229638111247114832010-04-26T18:27:00.000-07:002010-04-26T18:37:59.763-07:00Хөглөгөр их АлтайХанагар Алтайн ууландаа<br />Хаврын наран ээлээ дээ<br />Харцаараа сургасан аавыгаа<br />Санан санан дууллаа даа<br /><br />Хөглөгөр Алтайн ууландаа<br />Хөхөөн дуу уянгаллаа<br />Хөгшин буурал ээжийгээ<br />Санан санан дууллаа даа<br /><br />Холын Алтайн ууландаа<br />Хонхон цэцэг ганхлаа даа<br />Хоёр буурлаа санахаараа<br />Хоолойгоо эгштэл дууллаа даа<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-8222963811124711483?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com13tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-59565322567195537402010-04-20T00:06:00.000-07:002010-04-20T00:06:10.828-07:00ХайрТэр угаасаа ядарсан амьтан<br />Нарантуулын цайны газруудаар эргэлдэж байгаад, хүмүүсийн анхаарал сулрангуут тавагтай хоолы нь туучихдаг болоод уджээ.<br />Энэ ажилдаа бүр мэргэшч орхиж.<br />Хааяадаа цагдаад баригдана.<br />Цагдаа түүнийг харин нэг болгож тавина даа.<br />Мөрөн дээрээс нь чирч гулдарч ирээд өвдөг тахим уруу нь өшиглөж, унаад өгвөл маяглаж баашиллаа гээд элэг бөөр эрүү шанаа уруу нь элдэв ёсорхолгүйгээр цохиж балбаж өшигчиж өшигчөөд, аахилж ядартлаа энэ зодуураа үргэлжлүүлнэ.<br />Бүдүүн цагдаад баригдвал аз таарлаа л гэсэн үг.<br />Яагаад гэвэл бүдүүн эр амархан аахилдаг.<br />Ялангуяа огцом таргалж байгаа бол бүр сайн.<br />************<br />Нэгэн зовлонт эх аврал эрэхээр лам дээр ирлээ.<br />Хүүхэд нь эдгэшгүй өвчнөөр өвдөөд хэдэн сарын нүүр үзжээ.<br />Эмнэлэгээр мөнгөө дуустал яваад "эмчилгээгүй" гэсэн хариу сонсов.<br />Эцсийн эцэст хүүхдийнхээ зовлонг бага ч болов нимгэлэхээр лам бараадсан нь энэ.<br />Ламд эх хүүхэд хоёрын зовлон огтхон ч падгүй.<br />Өргөл барьц нь гайгүй бол, хэн ирж юугаа ярих нь ердөө ч санаа зовох зүйл биш.<br />Ингээд тэр зовлонт хүмүүнд хүйтэн хөндий царайлж байгаад хэдэн үг хэлнэ.<br />Юу гэвэл: "төдөн сая төгрөг өгөөд хүүхдээ өвчнөөс салгавал салга, өөрөө л мэд" гэжээ. <br />************<br />Энэ бол өнөө цагийн хайр ажээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5956532256719553740?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-14814100147232651692010-03-22T19:38:00.000-07:002010-03-22T19:38:40.801-07:00Нутгийн дуунТэсийн голын унага нь<br />Тэлмэн жороо явдалтай<br />Тэргэл сар шиг бүсгүй нь<br />Тэнгэр баясам ааштай<br /><br />Увс нутгийн унага нь<br />Усан тэлмэн жороотой<br />Уран голшиг бүсгүй нь<br />Усхал ялдам ааштай<br /><br />Хотгойд газрын унага нь<br />Хонин жороо явдалтай<br />Холын од шиг бүсгүй нь<br />Хонгор ялдам ааштай<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-1481410014723265169?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com20tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-48344081000038255472010-03-16T01:29:00.000-07:002010-03-20T05:22:50.996-07:00Ахмад дайчны өчилАрд үлдсэн бүхнийхээ төлөө дайтав би<br />Авгай хүүхэд аав ээжээ бодон бодон дайтав би<br />Ах ламынхаа зааж өгсөн зүрхэн тарнийг<br />Амандаа уншин уншин дайтав би<br />Аадар бороо шиг цутгах сумнаас <br />Айхын завгүй давшин давшин дайтав би<br />Анд нөхөр минь эрсдэн унахад<br />Аварч амжилгүй хараан зүхэн дайтав би<br />Эх орноон хайрлан харамлан дайтав би<br />Эхнэр хүүхдээн бодон бодон дайтав би<br />Ээжийнхээ хэлж өгсөн мэгзэмийг <br />Шившин шившин дайтав би<br />Энгэрээн хожим цоолуулъя гэж<br />Бодохын завгүй дайтав би<br />Эр хүн гэдгээн мартан<br />Уйлан унжин дайтав би<br />Эцэс сүүлд нь өөрөө өрөөл татуу болов би<br />Энд тэндээ шархны сорвитой<br />Эцэнхий хатингар өвгөн болов би<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4834408100003825547?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com17tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-43108865205802066522010-03-15T07:15:00.000-07:002010-06-17T06:28:25.343-07:00Модны гэлэнМодны гэлэнгийн нэрийг хэн ч мэдэхгүй, бүгд л "МОДНЫ ГЭЛЭН" л гэлцэнэ.<br />Хэзээ, хаана хэнийх гэгч айлд мэндэлснийг нь бүр ч мэдэхгүй.<br />**********<br />Базар зуслан дээрээс хэдэн тэмээгээ говь уруу алдаад, араас нь эрэл сурал болсоор Сагилийн голын модонд зусаж буй Модны гэлэнгийнд иржээ.<br />Зуны ид халуунд голын ялаа хэдгэнэ манан татсан мэт бужигнаж, чихэнд чийртэй дүнгэнэнэ.<br />Ялаархан тэчьяадах морио модны мөчирөөс уяад, гэрт орвол Модны гэлэн гэрийн хоймор дээш харан хэвтэх агаад, гэрийн дотор сэрүү татаад, ганц ч батгана үл харагдах нь гайхмаар.<br />**********<br />Базарыг гэрийн эзэн өөд нь сууж тухлахыг уриад домботой халуун цайнаас хийж барив.<br />Энэ халуунд яасан ч халуун цай вэ дээ гэж бодож амжтал аягатай цай нь аандаа зэлгээхэн болох нь мэдрэгдэж айх гайхах зэрэгцүүлэв.<br />Тэмээгээ алдсанаа хэлбэл, Модны гэлэн, тэмээдий нь зүс зүсээр нь, тэхдээ одоо яг хаана, хаашаа харж байгааг нь хүртэл, яг харж байгаа мэт хэлж өгөөд, тэмээгээ аваад заавал эргэж ирэхийг хүслээ.<br />**********<br />Сагилийн голын модноос гараад хоёр саахалт хэр явтал тэмээд нь яг л Модны гэлэнгийн хэлсэнээр байж байх нь тэр.<br />Хэдгэнэд хазуулаад улаан эрээн болсон хэдэн тэмээгээ туусаар голын мод уруу арайхийн орж Модны гэлэнгийнд ирвэл, гэлэн бээр уугиулсан хомоол барьсаар гарч ирээд тэмээ болгоны өмнө нэжгээд хомоол тавьбал, байж ядаж байсан унаа тэмээ нь ялаархаж тэчьяадахаан болиод тайван хивэх нь үлгэр домог л гэлтэй.<br />**********<br />Модны гэлэн Базарыг гэрт орохыг уриад, өөрөө гаднаас хонины хөлдүү гуя оруулж ирээд хоол хийж, унаа тэмээгээ амрааж хоноод өглөө эрт яв гэж ятгалаа.<br />Базарт гэрийн эзний хэлснээс зөрөх зүрх байсанүй.<br />Гэртээ байгаа юм шиг тухалж хоносон Базар өглөө эртлэн босож зуслан гарахаар Улаан давааг чиглэн хөдөлжээ.<br />********** <br />Давааны бэлд иртэл, хавцлын ёроолоор урсах жижигхэн горхи цусаар урсаж байх нь тэр.<br />Өнгөрсөн шөнө энэ замаар улаан цагаан хоёр орос хөөцөлдөж өнгөрсөн бөгөөд, улаан нь цагааныгаа ихэд дийлээд, эсэргүүцэл үзүүлсэн болгоныг хиартал хядсан нь тэр ажээ.<br />Даваа өгсөх тутам хүний цогцос тааралдах нь олширч, үхээрийн өмхий самхай үнэрээс унаа мал үргээд, арайхийн давааны оройд гарлаа.<br />Базар ийнхүү Модны гэлэнгийн ачаар дайн, дээрмийн хөлөөс амь мэнд гарсан байжээ.<br />**********<br />Ховдын Ногоон хувилгаан Сагилийн голын эрэгт тарьсан тариагаа хурааж авахаар албат шавь нартайгаа намар оройхон Улаан хотгорт ирээд хэд хонов.<br />Нэгэн өглөө тэрхүү буудаллагсад дээр нөхөөстэй дээлтэй хатингар морьтой царай муутай нэгэн хүн ирж, уяан дээр буутал, хувилгаан сандарч тэвдэн гарч ирээд, гүйх шахам очиж хормойноос нь адис авлаа.<br />Ховдын их Ногоон хувилгаанд хормойноосоо адис өгсөн тэр гуйранч царайт бол мөнөөх алдарт Модны гэлэн байжээ.<br />**********<br />Хувилгаан багший нь өмнөө сөхрүүлж хормойгоороо адисласанд гайхаж эгдүүцсэн Ногоон хувилгааны шавь нар тэрхүү гуйрамчийг чадаж, эрдмий нь сорихоор шийдлээ.<br />Гуйрамч царайтыг хувилгааны гэрт орж саатах зуур, хувилгааны шавь нар нөгөөх эрийн ташуурыг авч гэрийн дээвэр завсар нууж орхив.<br />**********<br />Ирсэн гийчин явахаар болж Ногоон хувилгаанаар сугадуулж мордон хотны зах орчим очсоноо ганцхан ухасхийгээд хөх чоно болон хувирч жирсхийн алга болов.<br />Энэхүү үзэгдлийг харсан хувилгааны шавь нар нуусан ташуураа үзтэл, тэр газар нь цагирагласан могой байх нь тэр.<br />**********<br />Модны гэлэн ирсэн хүнийг гуйж, голын шугуйгаас нэгэн хус тайруулж, холтос мөчрий нь цэвэрлүүлээд гэрийнхээ ард хаяснаас хойш даруй гурван жил болжээ.<br />**********<br />Улаангомын газар албан хэргээр ирсэн Жалханз хутагтад мөргөж адис авахаар, Боршоон ловон лам жууз тэргээр шавь дагуулуудаа дагуулсаар, зам зуур Сагилийн голын адаг, Үзүүрийн гарамаар өнгөрч явтал жуузных нь өрөөсөн гуя хугарч гэнэ.<br />Болсон явдалд ихэд сэжиглэсэн ловон, ойролцоо байх Модны гэлэнгээс учрыг асуулгахаар элч илгээв.<br /> Модны гэлэн ирсэн элч нарыг дайлж цайлаад, гурван жилийн өмнө бэлдсэн нөгөө хусаа өгч явуулжээ.<br />***********<br />Муу санаатны хатгах үг До яамны төлөөлөгчийн сонорт хүрчээ.<br />Модны гэлэнг барьж шийтгэхээр бүхэл бүтэн баг цэрэг аймгийн төвөөс дүн өвлөөр гарлаа.<br />Сагилийн голыг адгаас нь эхэлж самнасан ногоон малгайтнууд Модны гэлэнгийн гэрт ирвэл, гэрийн дотор амьд амьтан байсан шинж өчүүхэн ч байхгүй байлаа.<br />Эргэн тойрныг ажиглан нэгжиж байсан цэргүүд, ойрмогхон гарч явсан бололтой морьны мөр олов.<br />Мөрийг дагаж явсаар ойн чөлөөнд гарч ирвэл уг морины мөр чонын мөр болон хувирсан байлаа.<br />Эргэн тойрон ямар ч мөр улбаа байхгүй байх агаад, өнөөх чонын мөр тэнгэрт гарсан мэт алга болжээ.<br />***********<br />Модны гэлэнг хаашаа одсон, хаана байгааг хэн ч хараагүй, хэн ч мэдэхгүй болов.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4310886520580206652?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-12159326447643190472010-03-09T07:20:00.000-08:002010-03-09T07:20:56.529-08:00Хүүхдийн яриаШоргоолжийг шууд жоом иднэ<br />Жоомыг шууд голио иднэ<br />Голиог шууд зурам иднэ<br />Зурмыг шууд тарвага иднэ<br />Тарвагыг шууд чоно иднэ<br />Чоныг шууд ирвэс иднэ<br />Ирвэсийг шууд арслан иднэ<br />Арсланг шууд мангас иднэ<br />Мангасыг шууд динозавр иднэ<br />Динозаврыг шууд хүн иднэ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-1215932644764319047?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-87326284366684251012010-03-07T17:11:00.000-08:002010-03-20T05:25:47.315-07:00Зуны шөнийн болзооСартай шөнө, хэдэн бүгээн үүл толгодын дээр тогтноод<br />Сан бэйсийн аргамаг шон дээр шилгээхэд<br />Санхьюу гөлөм, жиижүү дөрөөтэй хэдэнтээ харшихад<br />Сар сувдан даруулга нэгэнтээ гялсхийгээд<br />Санчиг санчигаан илбэж, сормуус хөмсөг шүргэлцээд<br />Санааны үзүүрийн үгс намуухнаар хөврөөд<br />Салахыг мартсан хос зүрх бие биесээ тэврээд<br />Холын оддын мишээл, цагаан гэгээнд уусаад<br />Хомоол үгүй шон дээр саарал морь тургилваа<br />Арван хэдхэн насандаа хайрын харцанд ээрэгдээд<br />Ангир цээжээ тэврүүлж бусдын хайрыг мэдэрсэн<br />Алиахан хонгор бүсгүй, Сэндэр охиныг аялсаар<br />Амраг жаахан хархүүг энхрий нүдээр үдвээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-8732628436668425101?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com10tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-54488733381741416352010-03-03T09:18:00.000-08:002010-03-03T09:21:33.997-08:00Нүдгүй Ээвек<div style="font-family: inherit;">************ </div><div style="font-family: inherit;">Ногоон малгайтууд сохор хүнийг хүртэл буудаж байв.</div><div style="font-family: inherit;">************</div><div style="font-family: inherit;">Түүнийг Ээвек гэнэ. </div><div style="font-family: inherit;">Тэр төрөхдөө л нүдгүй төржээ.</div><div style="font-family: inherit;"> Нутгийнхан нь түүнд "Нүдгүй Ээвек" гэдэг хоч өгчээ</div><span style="font-size:small;">*********</span><br /><span style="font-size:small;">Хэзээ яаж сурсаныг бүү мэд, ямартаа ч тэр буддын хөлгөн судруудыг уншиж сурчээ.</span><br /><span style="font-size:small;">Сахил санваар байгаагүй боловч айл, айлд уригдан очиж, засал ном айлдах болжээ.</span><br /><span style="font-size:small;">Түүгээр ч үл барам ихэл, хуур хөгжмүүдийг хүн хүнээс илүү эзэмшээд</span>, олон цугларсан газар хөгжимдөж, нутгийнхнаа хөгжөөнө.<br />Корло хэмээх үндэсний тоглоомыг бусдаас гаргуун сураад хүмүүстэй тоглохдоо маш их булхайцна<br />*********<br />Далдыг харах ховорхон увьдастай тул эрэлчинд төдийгүй зовлонт хүмүүст тус болох нь их ажээ.<br />Хүүхэд уйлагнасан ч Ээвек, хүн өвдсөн ч Ээвек, эх төрсөн ч Ээвек, мал алдсан ч Ээвек, жасаа хурсан ч Ээвек.<br />Ээвекгүй асуудал байхгүй болов.<br />Жасаа хурж байхдаа урдаа хөлгөн судар тавиад, эгээ л харж байгаа юм шиг унших ба, хажуугийн ламдаа: "За яг эндээс цааш унш" хэмээн номын үсгэн дээр хуруугаараа зааж өгдөг ажээ.<br />**********<br />Ээвект, айлд уригдахдаа унадаг номхон хээр морь байх агаад, түүнийгээ "Газарч хээр" хэмээн өргөмжилнэ.<br />Хээр морь Ээвекийг ямар ч хол газраас гэртээ авч ирдэг бөгөөд, гэрийн гадаа ирэн иртлээ хаашаа ч үл хазайх аж.<br />Аргагүй л газарч нэрэндээ тохирсон унаа байв<br />**********<br />Тэр нутагт, хол ойрдоо цуутай нэгэн хулгайч байдаг байлаа.<br />Тэрээр Ээвекийн газарч хээрийг өөрийн болгох арга сүвэгчилсээр уджээ.<br />Хулуун авч болох боловч Ээвекийн эрдэм чадлаас битүүхэн айгаад зүрхэлж эс чадна.<br />Гэвч шуналын гал сүүмэлзээстэй.<br />**********<br />Хулгайчийн тэсвэр барагдаж, нэгэн шөнө газарч хээрийнчөдрийг авч суллаж үзэв.<br />Ямар ч өөрчлөлт, гэм хор мэдэгдсэнгүй.<br />Газарч хээрийн чөдрийг хоёрдох удаагаа авч туршиж үзэв.<br />Мөн л хэвийн байсаарӨөрчлөлт эс гарахад эрэмшсэн хулгайч гуравдах шөнө морийг авахаар очоод, чөдрөнд хүртэл, хамаг биеээр нь цахилгаан цахих мэт болж, баруун гар нь морины хойд хөлд, зүүн гар нь урд хөлд нь наалдан пад.<br />**********<br />Өглөө өрхөө татахаар гарсан Ээвекийн эхнэр орь дуу тавьсаар орж ирэх нь тэр.<br />Учир нь шөнөжингөө чөдөртэй морь алдлан дагаж хоносон том биетэй хүнийг хараад цочирдсон ажээ.<br />Ухаан орж учрыг гадарласан эхнэр нь "Хүнийг амьдаар нь тамлаад яасан нүгэлтэй амьтан бэ" хэмээн Ээвекийг зүхэн загнав.<br />Ээвек өөдөөс нь тайвнаар инээмсэглэж: "наад тулганы захаас атга үнс аваад үлээгээд цацчих цаадах руугаа" хэмээн өчлөө.<br />***********<br />Амандаа хутга хөндлөн зуусан хүдэр эр андгай тавьсаар орж ирэн Ээвекийн өмнө сөгдөв.<br />Тэр цагаас уг хулгайч, Ээвекийн юманд гар хүрэхээ больсон ажээ.<br />***********<br />Ээвек дал гарсан хойноо өөрийнхөө хэрхэн төгсөх талаар урьдчилан хэлж байжээ.<br />Цагаан морин жилийн лам нарын бослогын дараа ногоон малгайт нар нутгийн лам ноёдыг хаман буудахад "Нүдгүй Ээвек" хамрагдаж амин тус газраа тухайн цэргүүдэд буудагдан нас баржээ.<br />************<br />Ногоон малгайтууд сохор хүнийг хүртэл буудаж байлаа.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5448873338174141635?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-56334631743958352212010-02-26T00:59:00.000-08:002010-02-27T19:34:42.403-08:00Хэдэн нөхөддөөАлгаан дэлгээд угтдаг<br />Анд нөхөд минь<br />Арвайн тал шиг сэтгэлтэй<br />Найзууд минь<br />Алдалж тэврээд тосдог<br />Ахан дүүс минь<br />Андын халуун итгэлтэй<br />Н<span style="font-family: arial;">өхө</span>д минь<br />Та нар минь намайг<br />Хүн болгодог<br />Та нар минь намайг<br />Амьд байлгадаг<br />Аав минь ч юм шиг<br />Ээж минь ч юм шиг<br />Анд нөхөдгүй бол<br />Би хэнсэн билээ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5633463174395835221?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-9973749814178383392010-02-11T21:46:00.000-08:002010-02-11T21:46:16.366-08:00Шинийн нэгний шүлэгАавтай байлаа би<br />Алгаддаг аавтай байлаа би<br />Ааг омог, алдаа эндэгдлийг минь<br />Алгадаж дардаг аавтай байлаа би<br />Алга даа одоо<br />Амирлангуйн орноо одсон доо аав минь <br />Алгадах аавтай байхдаан<br />Аархуу байж дээ би<br />Алаг хорвоогийн үнэнийг яалтай <br />Аав минь дээ<br /><br />Ээжтэй байлаа би<br />Эгэмнээс минь татдаг ээжтэй байлаа би<br />Эндэж гэнэдэж бүдэрхэд минь<br />Эгэмнээс минь татаж босгодог ээжтэй байлаа би<br />Энд алга даа одоо<br />Энхжин тэнгэрийн орноо одсон доо ээж минь<br />Ээжтэйгээн байхдаан<br />Эрэлхүү байжээ би<br />Энэхэн хорвоогийн үнэнийг яалтай<br />Ээж минь дээ<br /> <br />2009-2-25 09,20 Улаанбаатар<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-997374981417838339?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-20437232377522326642010-02-10T05:40:00.000-08:002010-02-10T05:44:01.415-08:00Миний тумбашЦаасан тагтаа минь салхинаа хийсвэй<br />Модон туулай минь дэгдэхээ мартавай<br />Уулын мичний минь ухаан самуурвай<br />Тугал заан минь тураалд орвай.<br />*** <br />Ай хөөрхий миний эвтэй дөрвөн амьтан...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2043723237752232664?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com10tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-55967249074349612952010-02-01T21:09:00.000-08:002010-02-01T21:22:24.434-08:00Салж хагацаж болохгүй<span style="font-family: arial;">Та хоёрын сүнсийг бурхан тэнгэр нэгэн биед илгээсэн юм.<br />Харин та хоёрын сүнс газарт ирэхдээ нэг нь нөгөөгөө зөв олохын тулд эрэгтэй нь эр зоригийн биенд, эмэгтэй нь гоо үзэсгэлэнгийн биенд шингэжээ.<br />Ингэснээр та хоёр бие биенээ зөвөөр олсон бөгөөд, улмаар хоорондоо нэгдэж, нэгэн бие болсон билээ.<br />Энэ нэгэн биеийг чинь бурхан багш аравнайлан адисласан юм.<br />Салж хагацах нь бурханы аравнайлсан нэгэн биеийг хувааж буй хэрэг билээ.<br />Хуваагдсан биесүүд дэмий тэнэж одох ба эргэж зөв замдаа орох хүртэл хүчир зовлонг үзсээр ертөнцийн мөнх бусад шингэх болой.<br />Иймд та минь эл хагацахуйн зовлонгоос ангид оршигтун.<br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5596724907434961295?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-56489499556528946322010-02-01T15:41:00.000-08:002010-02-01T15:53:57.593-08:00Зуун зууны турш...<span style="font-family: arial;">Зуун зууны турш алалдан тэмцэлдсээр<br />Зуун зууны турш авралцан тэтгэлцсээр<br /></span><span style="font-family: arial;">Зуун зууны турш үзэн ядалцсаар<br /></span><span style="font-family: arial;">Зуун зууны турш үхэн дурлалцсаар<br /></span><span style="font-family: arial;">Зуун зууны турш хуримлан найралсаар<br /></span><span style="font-family: arial;">Зуун зууны турш хууран мэхэлсээр<br /></span><span style="font-family: arial;">Зуун зууны турш </span><span style="font-family: arial;"> мэргэдийг нулимсаар</span><br /><span style="font-family: arial;">Зуун зууны турш </span><span style="font-family: arial;">мэдэн будилсаар</span><br /><span style="font-family: arial;">Зуун зууны турш цэргээ зассаар<br /></span><span style="font-family: arial;">Зуун зууны турш цэцдээ буудсаар<br /></span><span style="font-family: arial;">Зуун зууны турш алалдан тэмцэлдсээр<br /></span><span style="font-family: arial;">Зуун зууны турш авралцан тэтгэлцсээр</span><span style="font-family: arial;"><br />Зуун зууны турш </span><br /><span style="font-family: arial;">Зуун зууны турш ....</span><br /><span style="font-family: arial;"><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5648949955652894632?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-15704869618769686012010-01-27T02:21:00.000-08:002010-01-27T02:37:53.368-08:00Чи минь ээ<span style="font-family: arial;">Сайвар жороо урсгалтай </span><br /><span style="font-family: arial;">Сагилийн цэнхэр гол минь ээ</span><br /><span style="font-family: arial;">Сайны ерөөлөөр учирсан </span><br /><span style="font-family: arial;">Бүсгүй хонгор чи минь ээ<br /><br /></span>Зүрхэн тольтоос холдоогүй<br />Зүүдэн дундаас салаагүй<br />Бүсгүй хонгор чи минь ээ <br /> чи минь ээ<br /><br />Харгиа халгиа урсгалтай<br />Харигийн цэнхэр гол минь ээ<br />Хайрын тавилангаар учирсан<br />Бүсгүй хонгор чи минь ээ<br /><br />Зүрхэн тольтоос холдоогүй<br />Зүүдэн дундаас салаагүй<br />Бүсгүй хонгор чи минь ээ <br /> чи минь ээ<br /><br />Боргио долгио урсгалтай<br />Боршоон цэнхэр гол минь ээ<br />Борхон зүрхний амрагхан<br />Бүсгүй хонгор чи минь ээ<br /><br />Зүрхэн тольтоос холдоогүй<br />Зүүдэн дундаас салаагүй<br />Бүсгүй хонгор чи минь ээ <br /> чи минь ээ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-1570486961876968601?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-74336118840320015902010-01-20T05:19:00.000-08:002010-01-20T05:49:48.825-08:00Хөөрхий<span style="font-family:arial;">Эргэн эргэн санагдах<br />Эрэгнэгийн уулс минь хөөрхий<br />Ээжийг минь орлоод үлдсэн<br />Хонгорхон эгч минь хөөрхий<br /><br />Бодол бодлын дундаа<br />Богзгийн уулс минь хөөрхий<br />Борхон амьдарлын минь түшиг<br />Хонгорхон эгч минь хөөрхий<br /><br />Үелзүүр холоос санагдах<br />Үүрэг нуур минь хөөрхий<br />Үүрч дүүрч өсгөсөн<br />Хонгорхон эгч минь хөөрхий<br /><br />Нутаг зүгийн уулс нь<br />Нулимстай зүүдэнд хөөрхий<br />Нуур шиг сэтгэлээн дэлгээд<br />Настай эгч минь хөөрхий<br /><br /><br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7433611884032001590?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com10tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-75838443699330000012010-01-17T16:21:00.001-08:002010-01-20T00:36:18.807-08:00Мөргөлийн дуун<span style="font-family:arial;">Сансрын салхи билүүдсэн<br />Арван гурван Алтай мину<br />Салгахын орноо одсон<br />Аавын минь заяагч сахиулсан мину<br /><br />Хөврөн хөврөн нүүдэллэх<br />Хөвөн цагаан үүлс мину<br />Хөхөөрөөн даллаад хурайлдаг<br />Ээжийн минь заяагч сахиулсан мину<br /><br />Түрхрэн түрхрэн шаагидаг<br />Түргэн урсгалт угаасан* мину<br />Түмэн дөрвөдийн мишээл<br />Турьхан хонгорын минь сахиулсан мину<br /><br />Буурал сахлаа намируулсан<br />Нутгийн цагаан савдаг мину<br />Буруу энгэртээр** эрхэлсэн<br />Нуган үрийн минь сахиулсан мину<br /><br />Мөргөж байна таньдаа би<br />Мөрөн дээр минь оршигтун<br />Буруу бүхнээс хамгаалагтун<br />Бусдыг энэрч сургагтун<br /><br /><br />*Угаасан ус, төрсөн газар гэсэн утга<br />**Буруу энгэртэй баривч өмсгөж энхрий хүүхдээ муу зүгийн эздээс хамгаалдаг ёс тувачуудад бий.<br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7583844369933000001?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-65222804413874162282010-01-12T04:38:00.000-08:002010-10-18T17:24:37.923-07:00Хань минь<span style="font-family: arial;"><span style="font-family: arial;">Өр зүрхний ганцхан хайр минь, өрөөсөн тал минь<br />Хань минь, ижил минь, хайраар зурсан эрхэм зураг минь<br />Тэнгэрлэг, эрхэмсэг, өнгөлөг царайлаг минь<br />Тэсвэр тэвчээрийн үлгэр жишээ минь<br /><br /></span></span><span style="font-family: arial;"><span style="font-family: arial;">Өөрийгөө мартаж хайрласан хайр минь<br />Өөрөөсөө харамлаж хайрласан хайр минь<br />Өнийн зүүдээр дамжин ирсэн хань минь<br />Өрхний минь оосрыг насаараа даллах ижил минь<br /><br /></span></span><span style="font-family: arial;"><span style="font-family: arial;">Хичнээн жил чамайгаа хайрлав даа<br />Хичнээн жил чамайгаа зовоов доо<br />Хичнээн жил чамайгаа жаргаав даа<br />Хичнээн жил бидэн хоёр цагийн шалгалтыг давав даа<br /><br /><br /></span></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-6522280441387416228?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com14tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-86600632853848136082010-01-08T04:30:00.000-08:002010-01-15T19:58:47.469-08:00Анчин болсон түүх<span style="font-family:arial;"> Аюур өвгөн он гараад ерэн насны босгыг алхлаа.<br />Идэр залуудаа тэр нутаг усандаа нэртэй анчин байсан юм.<br />**************<br />Арван гуравны жил орохынхоо урьд өвөл аавынхаа цахиур буугаар буудаж сурчээ.<br />Хэрэм үнэгийг гаргаахаа болив.<br />Хулгана сарын дундуур, идэр есийн хүйтэн тачигнасан нэгэн өдөр, мал бэлчээрт гарсны дараа аавынхаа урт хар бууг хөндөлсүүлэн үүрээд, "Хөх эрэг"-ийг чиглэн шогшуулав.<br />Хөх эрэг гэдэг нь Үүрэг нуур луу түрж орсон гучаад алд орчим өндөр хадан цохио билээ.<br />***************<br />Цохионы орой дээр мацуулсаар гарч ирэхэд нар уулын толгойд очиж, мөсөн нуурын мандал, жаргах нарны туяанд гялтганан, хэмжээ хярхаггүй том болор адил үзэсгэлэнтэй харагдана.<br />Оройн жавар эхэлж, хүн морины амьсгал, мөсөн аялгуу дуулах мэт цангинан царгина.<br />Ер юм бүхэн, нуурын мөсөн мандлаас авахуулаад, цасан нөмрөгт хадан цохио, цохионы ар шилээр урсах жижигхэн голын уур цан савсуулсан харз, харзны эргийн цөөн хэдэн гацуур цөм мөсөн болор аялгуу дуулах мэт сонихон сэрэл мэдрэмж төрүүлнэ.<br />***************<br />Гэтэл цохионы өврөөр, нуурын мөсөн мандал дээгүүр арван хэдэн чоно гарч ирэв.<br />Чононууд цувран явах бөгөөд, хамгийн урьд өлөгчин нь бололтой, жавхайсан нарийхан биетэй чоно жарваганан шогшино.<br />Түүний араас, биеэр арай том чоно даган сайварлаж араас нь бусад нь цувран дагажээ.<br />Цуварч яваа чононууд, Аюурын нүдэнд ачаатай тэмээн цуваа шиг сүртэй харагдана.<br />****************<br />Аюур, гэнэт ангийн хорхой нь гозолзож, буудахаар шийдэв.<br />Цэнэглэж зэхсэн цахиур буугаа шийрлэж, хамгийн өмнө яваа өлөгчин чоныг хараалаад, дал хавсран хаж* орхив.<br />Ард нь яваа чононууд балмагдах мэт хоромхон зог туссанаа унаад өгсөн өлөгчинлүүгээ нэгэн зэрэг ухасхийн дайрч, тасар татан хаях нь тэр.<br />Тэгээд буун дуу гарсан цохионы зүг хар хурдаараа давхилдав.<br />Өлөгчингүй болж, бараг галзуурсан сүрэг чоно цохионы оройд бээцийн суугаа Аюурт өш хорслоо тайлахаар айсуй.<br />*****************<br />Айсуй чононуудаас сүнсээ хальтал айсан Аюур, яах учраа олохоо болиод, муу цахиур буугаа цэнэглэхээр дэмий л дарь, хорголжоо цувуулан хийгээд сүмбэдэх гэж оролдож байв.<br />Айснаасаа болоод хамаг бие нь салганан чичирч, түрүүчийн чоно ойртож ирээд, амьсгаа нь хүртэл сонсогдох шиг санагдлаа.<br />Хашгирах гэвч дуу нь үл гарна.<br />*****************<br />Буугаа сүмбэдэх гэж салгалан чичирч байхад нь, бууных нь бөгсөнд данхны чинээ чулуу цохигдон, таг таг гэж дуугарч байгааг анзаарлаа.<br />Нөгөө чулууг буугаараа түлхээд үзтэл, муухан хөдөлж байв.<br />Тэгэнгүүт хүчлэн түлхэж, дөхөж ирсэн түрүүчийн чононы өөдөөс, хадан цохионы уруу нөгөө чулууг өнхрүүлж орхив.<br />*****************<br />Өндөр дээрээс өнхөрсөн чулуу улам хурдаа аван ойж буусаар уруудахад, улангассан чононууд чулууны хойноос хөөцөлдөж, бүгд буцан харайлгацгаав.<br />Тэр хойгуур, Аюур буугаа ч авах сөгөөгүй морь луугаа унан тусан гүйж хүрээд, үсрэн мордож, гэрийн зүг галзуурсан юм шиг давхиуллаа.<br />*****************<br />Хэд хоногийн дараа, айдас хүйдсээ арай гарсан хойноо, Аюур нөгөө газраа ирж хаяж орхисон буугаа авах гэтэл, чононууд хондогы нь юу ч үгүй болтол химлэж хаяаад, энд тэндээ цусан толботой, царил мэт урт хар гол төмрийг нь л үлдээсэн байжээ.<br /><br /><br /><br />*-<span style="font-style: italic;">Буудах гэсэн ойрд үг.</span><br /><br /><br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-8660063285384813608?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com19tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-73816560537418642732010-01-02T04:27:00.000-08:002010-01-04T03:31:02.117-08:00Өдрийн тэмдэглэлээс...<span style="font-family:arial;">Тэтгэврийн мөнгөө авах санаатай тэргэнцэр дээрээ эвхийгээд сууж байхад минь нэгэн бүдүүн хүүхэн дугаарын урдуур дайрч ороод тэнд байсан өрөөл татуу хэдийг амьд амьтан байна ч гэж тоолгүй /<span style="font-style: italic; color: rgb(0, 0, 0);">уг нь хэн нэгний тэтгэврийг авах санаатай л явах шиг болно лээ</span>/ кассын бүсгүйг загнаж байгаад мөнгө тоолж аваад гарч одов.<br />*****************<br />Нилээн хүлээсний эцэст тэндээс гарч явахдаа довжооны шатнаас буух гэж мунгинаж байтал 19-20 орчим насны давжаахан залуу ирж туслаад нэгэн удаагийн зовлонгоос салгав.<span style="color: rgb(51, 102, 255);"> <span style="color: rgb(0, 0, 0);">/</span></span><span style="font-style: italic; color: rgb(0, 0, 0);"> Манай нийслэлийн албан газрууд тэргэнцэртэй болон, хараагүй хүмүүст зориулсан замтай болчихвол мөн ч олон хүн ерөөнө дөө тэднийг.</span><span style="color: rgb(0, 0, 0);">/</span><br />****************<br />Гэртээ харих санаатай мунгинаж байхад нилээн яаруу яваа болов уу гэмээр бүсгүй тэргэнцрийн хүйтэн төмөр бариулнаас халшралгүй түрсээр зам хөндлөн гаргаж өгөв.<br />****************<br />Байраа чиглэн гэлдэрч явах замдаа амарч байтал миний үеийн халамцуу залуу ирж, нийгмийн шаар шавхруугаар минь дуудаж агсрав.<br />Түүнийхээр бол Улаанбаатар, цаашлаад Монгол улсад байгаа хөгжлийн бэрхшээлтэн нэртэй хоолны савнуудыг бүгдий нь устгачихвал л эх орон хөгжих юм байна.<br />***************<br />Сайн муу нийлж сав дүүрдэг гэдэг ч, хорвоо дэлхий дээр сайн нь муугаасаа хавьгүй илүү байх ёстой гэж итгэж бодож найдаж явдаг юм. Хорвоогийн тоос хөдөлгөж явахад минь бага ч атугай тус хүргэсэн хүмүүсийг ерөөж залбирч явдаг, харин нүүр лүү минь нулимж, бага зүйл дээр ч дээрэнгүй , эсвэл өрөвдсөн харцаар ширтэх хүмүүст хэзээ ч гомдож өширхөж явсангүй. Гомдлоо гээд ч яах вэ дээ. Бусдын буруу зөвийг шүүх эрх мэдэлтэй ч биш дээ.<br /><br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7381656053741864273?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com17tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-86113097712841847812009-12-26T17:08:00.000-08:002010-05-18T23:40:24.874-07:00Алт<span style="font-family:arial;">Тевер-Оолын амьдрал уг нь их тайван байсан юм.<br />Эхнэрий нь Анжима гэнэ.<br />Урьд улсынх байгаад хожим хувийнх болсон нэгэн компанид насаараа ажиллаж буй.<br />Хүүхдүүд нь том болцгоочихсон. Том нь хүнтэй суугаад хүүхэд гаргачихсан.<br />Хоёрдох охин нь сургуулиа дүүргээд хувийн нэгэн байгууллагад ажилд ороод, бас найз залуутай болчихсон,<br />Бага хүү нь аравдугаар анги.<br />***************<br />Тевер-Оолд нэг асуудал тулгарав.<br />Тулгарав ч гэж дээ өөрөө бий болгочсон.<br />Асуудлаа шийдэх гээд байраа барьцаалаад зээл авчихсан нь төлж барахын аргагүй өр болон босч ирэв.<br />***************<br />Уул нь тэр амьдарлаа өөрчилж, бусдын адил чинээлэг амьдарахыг хүсчээ.<br />Хүслээ биелүүлэхийн тулд алтны наймаа хийхээр шийдэж, бөөн мөнгө аваад Заамарыг зорьжээ.<br />**************<br />Хүсэхэд хясдаг орчлон хойно, төлөвлөсөн бүхэн санаснаар болсонгүй.<br />Хуучин наймаачдад гадуурхагдах, шийдсэн дээрэмчдэд эд зүйлсээ булаагдах, согтуу хөлчүү нинжа нарт дээрэлхүүлэх гэхчилэн элдвийн хатуужил үзсээр олсон алт ч үгүй, мөнгө төгрөг ч үгүй гар хоосон болов.<br />Харин өөртэйгээ адил хоосорсон нэг нинжатай найз болж, хоёул нийлэн өөрсдөө алт ухахаар болжээ.<br />***************<br />Жилийн нүүр үзэхэд, Тевер-Оолын байр банкны мэдэлд очиж, Анжима хүүхдүүдтэйгээ гудамжинд гарлаа.<br />Арван жилийн найз хүүхэн нь Анжиматай санамсаргүй тааралдаж, Таван буудалд байдаг өөрийнхөө хашаа байшинд манаачаар буулгаж туслажээ.<br />***************<br />Тевер-Оол нөгөө нинжатайгаа хамтарч, хүмүүсийн хаясан, эвдэлж амжаагүй нүхэнд орж алт хайдаг байв.<br />Олсон жаахан алт нь заримдаа хоногийн хоолонд ч хүрч дийлэхгүй байв.<br />Хоосон хонохгүйн тулд нөгөө хамтрагчтайгаа хоёул дэлгүүр түцнээс хоолны материал зээлдэг байлаа.<br />**************<br />Нэгэн өдөр хоёр найз аанай хүмүүсийн хаясан нүхэнд оржээ.<br />Найз нь нүхний ёроолыг ухаж, Тевер-Оол гадна нь гаргасан шороогоо татаж байлаа.<br />Гэтэл найз нь хонины шагайн чинээ алт олоод Тевер-Оолд хэлэхгүй өмдөндөө нуужээ.<br />**************<br />Найз нь олсон алтаа Тевер-Оолд мэдэгдэхгүйгээр авч зугатах аргаа боловсруулж байхад, Тевер-Оол хоногийн хоолоо яаж олох тухай, алт яаж олох тухай л бодож байв.<br />**************<br />Найз нь санамсаргүйгээр олсон алтаа унагачихав.<br />Үүнийг харсан Тевер-Оол анхандаа нүдэндээ итгэсэнгүй.<br />Сэхээ аваад юу болж буйг ойлгож ядаж байхад нь найз нь том гэгчийн чулуу аваад түүнлүү дайрлаа.<br />***************<br />Тевер-Оолыг нүхний ёроолд ухаангүй хэвтэж байхад нь эргүүлийн цагдаа азаар олжээ.<br />Бүтэн гурван жил газар ухаад, Тевер-Оол байр орон ч үгүй, найз ч үгүй, олсон алт мөнгө ч үгүй болсон байв.<br />**************<br />Анжима айлын хашаанд, хүүхдүүдээ хадамд гаргахы нь гаргаад, эхнэртэй болгохы нь болгоод зовохдоо зовоод, жаргахдаа жаргаад бор борог амьдралдаа гэдэс ходоод дундуур ч гэлээ сэтгэл цатгалан амьдарсаар...<br />Авааль нөхөр Тевер-Оол нь газрын гаваар орсон мэт сураг ч үгүй чимээ ч үгүй гурван жилийг ардаа орхив.<br />***************<br />Нэг өдөр таньдаг хүмүүсээсээ сурагласаар өөрсдийг нь олж ирсэн Тевер-Оолыг эхнэр хүүхдүүд нь сэтгэл шимшрэн хүлээж авлаа.<br />Тэд эр нөхрөө, эцгээ үүрд уучлав.<br />Хорвоод хамгийн үнэтэй алт эрдэнэс бол гэр бүл үр хүүхэд ажээ.<br />Тевер-Оол алт хайж хол явах шаардлага байгаагүй юмсанж.<br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-8611309771284184781?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com15tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-84050688084117370562009-12-22T21:52:00.000-08:002009-12-22T22:29:48.486-08:00Реквием<div style="text-align: right;"><div style="text-align: left;"><span style="font-family:arial;">Харааны үзүүрт мэлтэлзэх </span><span style="font-family:arial;">Увс нуураа сэрээсээр </span><span style="font-family:arial;"><br />Санааны холын нутгаас</span><span style="font-family:arial;"> усны шувууд нь ирлээ дээ </span><span style="font-family:arial;"><br />Борооноос урьтаад явчихсан </span><span style="font-family:arial;">аргалчин ижийгээ санаад аа </span><br /><span style="font-family:arial;">Хөдөөний бор хүү чинь </span><span style="font-family:arial;">аргаа бараад уйллаа даа </span><br /><br /><span style="font-family:arial;">Хүдэнт Тагнын уулс нь ээ</span><span style="font-family:arial;"> хүний нутгийн хангай даа </span><br /><span style="font-family:arial;">Будант цагийн аясыг ээ</span><span style="font-family:arial;"> миний аав л дагав уу даа</span><span style="font-family:arial;"><br />Модот өндрийн цасыг ээ </span><span style="font-family:arial;">арван тавантаа хайлахад даа </span><br /><span style="font-family:arial;">Хадат нутгийн овоондоо </span><span style="font-family:arial;">аавыгаа санаад уйллаа даа </span><br /><br /><span style="font-family:arial;">Хоосонд одсон буурлуудаа </span><span style="font-family:arial;">үе үехэн санахад аа </span><br /><span style="font-family:arial;">Цаасанд бичсэн бодлуудаа </span><span style="font-family:arial;">хааяа нэгхэн сөхөөд өө </span><br /><span style="font-family:arial;">Дуусан дундардаггүй нулимсаа </span><span style="font-family:arial;">байя л гэж арчаад аа </span><br /><span style="font-family:arial;">Дуулим орчлонгийн үнэнтэй </span><span style="font-family:arial;">заавал эвлэрэх тавилантай</span><br /></div><span style="font-family:arial;"></span></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-8405068808411737056?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com10tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-21152421669822581932009-12-22T16:52:00.000-08:002009-12-23T02:23:23.464-08:00Аз жаргалын тухай хэдэн үг<span style="font-family:arial;">Бусдад аз жаргал бэлэглээд өөрөө аз жаргалтай болдог хүмүүс байдаг.<br />Бусдын аз жаргалыг бусниулж үгүй хийчхээд өөрөө аз жаргалтай болдог хүмүүс байна<br />Шагналаар өвчилж, бүхий л амьдарлаа шагналд зориулж, авахгүй бол гомдон гонсойж, авчихвал аз жаргалтай болдог хүмүүс байна.<br />Шагналыг зөвхөн бусдад өгч өөрөө аз жаргалтай болдог хүмүүс ч байна.<br />Бусдад халуун дулаан, сэтгэл сэргээх үг ганцыг болов ч хэлчихээд өөрөө аз жаргалтай болдог хүмүүс байна.<br />Бусдад мөс шиг үг хэлж гомдоогоод, тэрнээсээ аз жаргалтай болдог хүмүүс байна.<br />Бусдын аз жаргалаар бахархаж, өөрөө аз жаргалтай болдог хүмүүс байна.<br />Бусдын аз жаргалд атаархаж, хорсол гомдлоо тайлж </span><span style="font-family:arial;">аз жаргалтай болдог хүмүүс байна.<br />Мөнгийг амьдарлынхаа утга учир болгоод, тэрнээс таашаал авч </span><span style="font-family:arial;">аз жаргалтай болдог хүмүүс байна.</span><br /><span style="font-family:arial;">Мөнгөний үнэ цэнийг уландаа гишгэж</span>, <span style="font-family:arial;">өөртөө сохор зоос ч үлдээлгүй үрээд</span> <span style="font-family:arial;">аз жаргалтай болдог хүмүүс байна.</span><br /><span style="font-family:arial;"><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2115242166982258193?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com12tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-380284538410162362009-12-20T15:33:00.000-08:002010-02-21T04:08:21.792-08:00Хайрын тухай<span style="font-family: arial;">Би есөн өрлөг шиг эр зоригтой биш, гэвч надад тэднийх шиг хайр бий.</span><br /><span style="font-family: arial;"> Би Гитлер шиг харгис биш, гэлээ ч над түүний Ева Браунд дурласан шиг дурлал бий. </span><br /><span style="font-family: arial;">Би Есенин шиг шүлэгч биш, гэхдээ над түүнийх шиг хайр бий.</span><br /><span style="font-family: arial;"> Би та нар шиг эрүүл саруул биш, гэвч яг та нар шиг хайрладаг.</span><br /><span style="font-family: arial;"> Би та нар шиг эрдэм мэдлэгтэй биш, гэхдээ яг та нар шиг дурладаг. </span><br /><span style="font-family: arial;">Би бусад эрчүүд шиг царайлаг биш, гэвч тэдэнтэй адилхан сэтгэл зүрхтэй. </span><br /><span style="font-family: arial;">Би Шварцнеггер шиг бие хаатай биш, яг Квазимодо шиг төрхтэй.</span><br /><span style="font-family: arial;"> Гэвч яг тэдэн шиг хайрлаж дурладаг. </span><br /><span style="font-family: arial;">Би Ромьео шиг оргилуун, цэл залуу биш, гэхдээ л тэр Жульеттад дурласан шиг би эхнэртээ дурласан.</span><br /><span style="font-family: arial;"> Буддын гэгээрэл, Аллахын зөн билэг, Христийн хүч чадал надад байхгүйээ.</span><br /><span style="font-family: arial;"> Гэвч тэднийх шиг энэрэн нигүүлсэх </span><span style="font-family: arial;">гал халуун зүрх сэтгэл надад бий.<br />Хайртдаа гал халуун дурлалаар дурлаж, харин бусдыг бурханы агуу энэрэлээр хайрлах болой.<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-38028453841016236?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-89947524751497065382009-12-17T02:33:00.000-08:002009-12-17T03:00:44.766-08:00Асуулт...<span style="font-family: arial;">Дуучин өөртөө зориулж дуулдаг уу? <br />Эсвэл өрөөлд зориулж дуулдаг уу?<br />Ятгах гэж дуулдаг уу? Янаглах гэж дуулдаг уу?<br />Яруу эгшигээр илбэдэх гэж дуулдаг уу?<br /> **************<br />Бид яах гэж амьдарч байна вэ?<br />Бидний амьдарлын зорилго, шавьжныхаас юугаараа ялгаатай вэ?<br />Хэн нэгэн үрүү гар далайхад, бидний амьдралын утга өөрчлөгдөх үү?<br />Там хаана оршдог вэ? Диваажин хаана байдаг вэ?<br /> **************<br /></span><span style="font-family: arial;">Асуултыг яах гэж асуудаг вэ?</span><br /><span style="font-family: arial;">Асуулт дуусвал амьдрал ямар болох вэ?<br />Хариулт юуны тулд байдаг вэ?<br />Хариулт ихэдвэл хүмүүс юу болох вэ?<br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-8994752475149706538?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com13tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-28615888173817702312009-12-10T20:45:00.000-08:002010-06-17T06:00:43.605-07:00Өөрөө...<span style="font-family:arial;">Өөрөөс минь өөр өстөн дайсан гэж үгүй.<br />Өөрөөс минь өөр өмөг түшиг ч бас үгүй</span><br /><span style="font-family:arial;">Өөрийгөө бүхнээс илүү үзэн ядаж, бас бүхнээс илүү хайрлаж,<br />Өөрийгөө үгүй хийх гэж оролдож, бас<br />Өр зүрхнээсээ өрөвдөн өмгөөлдөг</span>.<br /><span style="font-family:arial;">Өөрийгөө олох гэж<br />Өчнөөн жил бэдэрч, олсон хойноо<br />Өөрийнхөө нүүр лүү нулимж,<br />Өөртэйгээ тэрсэлдэж,<br />Өөрийгөө эрхлүүлж,<br />Өөрөөрөө бахархаж,<br />Өөрөөсөө ичиж,<br />Өөлж гоочилж, <span style="font-family:arial;"><br />Өөртөө зусардаж,<br />Өр лүү нь өшиглөж,<br />Өөрийнхөө эсрэг<br />Өөртэйгээ далдуур хуйвалдаж,<br />Өөрөөсөө нууж,<br />Өөрийгөө муулж,<br />Өчнөөн тарчилж,<br />Өмөлзөн уйлаад,<br />Өөрийгөө мэдмэгц<br />Өөрөө шоолж,<br />Өөрөөрөө дутаад,<br />Өөр хэнийг ч биш<br />Өөрөө өөрийгөө,<br />Өөртэйгээ,<br />Өөрөөрөө,<br />Өөрийнхөө<br />Өөриймсөг дайсан.<br /></span></span><span style="font-family:arial;">Өөрөөс минь өөр өстөн дайсан гэж үгүй.<br />Өөрөөс минь өөр өмөг түшиг ч бас үгүй</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2861588817381770231?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-20831985646097439382009-12-08T18:34:00.000-08:002010-06-17T05:49:06.819-07:00Нэгэн зураг<span style="font-family:arial;">Хашааны сүүдэрт, бодын чинээ биетэй, дөрвөн нүдтэй, хөгшин халтар нохой нарнаас зугатан очоод залхууран хэвтжээ.<br />Хажууд нь дөнгөж хөлд орж буй бололтой жаал гутлын хонхоо тожигнуулан очоод, араа шүд нь ярзайсан сүртэй ам руу нь эгдүүтэй жижигхэн гараа оруулж шүлс унжралдсан урт хэлий нь атгаад гаргаад ирэв.<br />Бүдүүн халтар хаа очиж хүүхдэд гэмгүй амьтан бололтой.<br />Мөнөөх жаалын ах нь бололтой гурав орчим насны, нилээн том гамбир барьсан хацар сайртай, хамар нустай жаахан хүү дүүгийнхээ араас очоод нохойны хэлийг дүүгээсээ тавиулж, барьж байсан гамбираа халтар нохойн ам руу чихэв.<br />Хүүхдэд ноолуулж залхсан бүдүүн халтар, толгойгоо зайлуулаад, хүүгийн өгсөн гамбирийг авсангүй.<br />Жаал хүү ч нохойны шүлс болсон гамбираа жишим ч үгүй идэж байна.<br />Энэ үед хашааны хаалгаар хажуу айлынх нь авгай орж ирээд хоёр жаал, нохойтой эрхэлж байгааг харан уулга алдав.<br />Гэтэл бүдүүн халтар, хэрийн хүний цөс хальтал архиран босож ирээд өнөө авгай руу дайрлаа.<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2083198564609743938?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com9tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-72508045249288202082009-11-30T19:48:00.000-08:002011-02-18T02:46:43.159-08:00Хүү чамдааӨвөг дээдсээс өвлөж ирсэн<br /> гал голомтын минь эзэн,<br /> нуган үр чамдаа захиж хэлэх үг байна.<br />Өөдтэй дүн авдаггүй сурагч байлаа гэж зэмлэхгүйээ аав нь,<br /> өөдгүй шаар л битгий болоорой доо үр минь.<br />Ном эрдмийг сурсангүй г<br /> аав нь хүүгээ зэмлэхгүй ээ,<br /> номхон даруугий нь сураарай даа хүү минь.<br />Өөрөөсөө дорд хүнийг<br /> ихэмсгээр битгий хараарай,<br /> өндөр дээд хүнийг зусардаж битгий гүйгээрэй үр минь<br />Хүмүүс чамайг магтвал<br /> омогшиж битгий хөөрөөрэй,<br /> хүлцэнгүй даруугаар өөрөөсөө өөг нь эрээрэй хүү минь<br />Хүмүүс чамайг муулбал<br /> шаралхаж битгий гомдоорой,<br /> хүмүүн төрөлхтөний уг чанар нь тийм билээ үр минь<br />Эцэст нь хэлэхэд ээжийгээ хайрладагийн адилаар,<br /> бусдыг ч бас энэрч яваарай хүү минь<br />Асуултын тэмдэг шиг тахир төрхтэй аав нь,<br /> анхаарлын тэмдэг шиг тэгшхэн сэтгэлтэй явлаа<br />Болж өгвөл аавынхаа сэтгэлийг дуурайгаарай үр минь<br /> болохгүй бол битгий эсэргүүц, өөрийнхөөрөө яв даа хүү минь<br />Өнгөрсөн үе рүүгээ битгий нулимаарай,<br /> чамд ч бас өтөл нас хэмээх ирээдүй бий шүү үр минь<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7250804524928820208?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com12tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-79020479624190607712009-11-23T02:42:00.000-08:002009-11-23T03:46:25.510-08:00Хэнд ч анзаарагдаагүй хүний тухай.Арваад жилийн өмнө Маадырма эмгэн бурханы ороноо одов.<br /> ************<br />Хайртай хүнтэйгээ хамт амьдрах гэж хүний санаанд оромгүй их зовлонг туулжээ.<br />Хайртай залууг нь Куулар гэнэ.<br />Чинээлэг айлын эрх хүүд сэтгэлтэй болчихож.<br />Гэтэл аав ээж нь тарчиг ядуу, олон хүүхэдтэй.<br />Ядуу хүний хүүхэдтэй, хүүгээ гэрлүүлэхийг хүсээгүй цаадуул нь нутгийн баяныхаас бэр буулгажээ.<br />Маадырма хувь тавилантайгаа хурдан эвлэрч чадсангүй.<br />Хайртай залуугаа мөрөөдсөөр байлаа.<br /> *************<br />Куулар баян айлын дагавар хүүхэдтэй хүүхэнтэй суугаад нэмж хоёр охинтой болжээ.<br />Эхнэр нь бага охиноо хүндрэлтэй төрүүлээд, тэрнээсээ болж нас барав.<br /> ************<br />Куулар малын хулгайн хэрэгээр олон жилийн ял авч шоронд оров.<br />Гэрт нь гурван өнчин хүүхэд үлдлээ. Том нь гурван настай, бага нь манцуйтай.<br />Маадырма олны хэл амнаас төвөгшөөлгүй өнчин хүүхдүүдийг өөр дээрээ авав.<br />Яагаад гэвэл тэр хүүхдүүд, хайртай хүнийх нь хүүхдүүд билээ.<br /> ***********<br />Кууларыг ирэх хүртэл арван жилийн турш хүүхдүүдийг өөриймсгөөр өсгөжээ.<br /> Кууларыг ирэхэд хүүхдүүд нь танихгүй байжээ.<br />Энэ арван жилд Маадырма өрөөлийн хүүхдүүдийг өсгөх гэж амссан зовлон тоймгүй.<br />Гэрт орж эм, гадаа гарч эр болж явав.<br />Ааштай мориноос унаж эрэмдэг боллоо.<br />Элэг бөөр нь эмээлийн бүүргэнд цохигдоод, аймгийн эмнэлэгт хоёр сар гаруй хэвтсэн.<br />Тэр хэзээ ч хүүхэд гаргаж чадахгүй болжээ.<br />************<br />Куулар шоронгоос ирээд хүүхдүүдээ авахдаа аргагүйн эрхэнд Маадырмаг эхнэрээ болгож авлаа.<br />Тэр хоёр хэдэн жил амьдарсан боловч дундаас нь хүүхэд гарсангүй.<br />Үүнд гутарсан Маадырмаг нөхөр нь үргэлж дарамтлан зовоож, заримдаа архи ууж ирээд зодож жанчих болжээ. Учир нь тэрээр шоронд маш их эвдэрч, ёс суртахуун гэхээр юмгүй болсон байна.<br />Гэвч Маадырма нөхөр хүүхдүүдээ уучилсаар, хайрласаар.<br />*************<br />Тэр өөрөө хүүхэд төрүүлж чадахгүй учир өрөөлөөс хүүхэд үрчилж, өөрийн гэсэн хүүхэдтэй болохыг хүсээд, нөхрөө цуцалтгүй ятган зөвшөөрүүлж чаджээ.<br />Тэгээд гэртээ хүүхэд гаргасан нэгэн хүүхнээс хөвгүүний нь өргөж авлаа.<br />*************<br />Куулар насны эрхээр, өвчний хүндээс болж ертөнцийн мөнх бусыг үзүүллээ.<br />Насанд хүрсэн хүүхдүүд нь ч тус тусын амьдарлыг зохиохоор эцгийн гэрийг хэдий нь орхиод, Маадырма өргөмөл ганцтайгаа үлджээ.<br />**************<br />Өргөмөл ганц хүүгээ тостой гараар барилгүй, тоостой газар тавилгүй эрхлүүлэн өсгөжээ.<br />Хүү нь өсөж, эрийн цээнд хүрээд олны хараал идсэн овилгогүй, хүмүүжилгүй хүн болжээ.<br />Бүр хөгшин настай ээжийдээ гар хүрсэн удаа ч бий.<br />Байсгээл хэл ам таталж, цагдаагийн хаалга татна. энэ тоолонгоор үрээ хайрласан эх нь сэргийлэхийн үүд сахина.<br />*************<br />Насан туршдаа бүгдийг хайрласаар, бүхнийг уучилсаар амьдарч ирсэн Маадырма эмгэнийг хэн ч анхаардаггүй байсан бөгөөд, насан өөд болоход нь ч хүн анзаарсангүй.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7902047962419060771?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com15tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-28389207779590258352009-11-13T05:14:00.000-08:002009-11-13T05:34:15.408-08:00Алуурчны ээжХажууд Хөхий хан налайж байхад нэг муу өвөлжөөнөөс болж ийм ч юм хийх гэж дээ...<br />Бүхэл бүтэн айл өрхийн тавын таван хүнийг...<br />Хэзээ хийсэн үйлийн үр болоод би ингэж зовох ёстой юм бол доо...<br />Миний зовох ч яах вэ, муу хүү минь тэр хэцүү нэртэд яаж зовж байгаа болдоо...<br />Тэр муухай төмөр, гарын яаж идэж байгаа бол...<br />Ээжийнхээ цайг үгүйлж л байгаа даа хөөрхий муу хүү минь...<br />Айлын хоол идэж чаддаггүй хүү минь, тэр хатуу газрын хоол унданд дасаж чадахгүй л байгаа байх даа...<br />Тэр газар үсий нь авчихдаг юм гэсэн, Чихнийх нь ард үс үлдээчих вий дээ хөөрхийс...<br />Баастай бурхан минь... Үр минь...Ийм л үйлийн үртэй, богино настай байсийм байж дээ...<br />Ингэж өөрийгөө ч зовоож, өрөөлийг ч зовоох байсан юм бол, юунд наддаа заяасан үр юм бол доо...Хөөрхий минь... Өрцнөөс тасарсан үр минь...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2838920777959025835?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-79874659236449149322009-11-10T04:51:00.000-08:002010-06-17T06:08:59.762-07:00Тахир дутуу хүн<div style="text-align: left;"><div style="text-align: left;">Түүнд хөл байхгүй.<br />Хөхөө өвлөөр гудамжинд тасарч унаад хөлдөөсөн.<br />Бөөлжисөндөө хутгалдаад хэвтэж байхад нь хэн ч түүнийг тоогоогүй орхисон.<br />Үнэндээ бол сэжиглээд ойртоогүй.<br />Эргүүлийн цагдаа ч түүнийг хараагүй. харахыг ч хүсээгүй.<br />Хөлдөөсөн хөлий нь эмнэлэг эвтэйхэн тайраад өгсөн.<br />Түүнд өрөөсөн нүд байхгүй.<br />Архины найзуудтайгаа зодолдоод тэс цохиулсан.<br />Бүлтрээд гарчихсан нүдий нь хэн ч буцааж оруулж дийлээгүй.<br />Цуг байсан согтуучууд нь алганы хонхорхойгоороо ээлжлэн дарсаар, тэр гэхийн тэмдэггүй халтайсан юм болсон.<br />Нүд ингээд гарзандаа гарав.<br />Түүнийг харсан болгон ад үздэг.<br />Хамаатан садангууд нь хүртэл тээршаана.<br />Яагаад гэвэл түүнээс олон сар жилээр угаагаагүй хир хулмас, согтуудаа нойтогносон шинхэг, өмхий самхай бүхэн үнэртдэг.<br />Тийм болохоор өөрөө ч хүмүүстэй дотносохоос зайлсхийнэ.<br />Тэргэнцэр дээрээ эвхийгээд сууж байгаа түүнийг зам хөндлөн гаргаад өгөх хүн ч эс олдоно.<br />Хэдийгээр тэр харагдах өнгөндөө үзэшгүй муухай ч гэлээ, өмнөх алдаануудаа хожимдсон ч гэсэн ухаарч чадсан эрүүл сэтгэлтэй аж.<br />Тахир дутуу хүн гэдэг бол тахир дутуу сэтгэлтэн билээ.</div><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7987465923644914932?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com20tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-74506423516870276352009-11-03T05:51:00.000-08:002010-06-17T06:10:30.517-07:00Хэрээ... улбаалаад нүд...Хон хэрээг хүн бүхэн үзэн яддаг.<br />Яагаад гэвэл тэр хар зүстэй, яагаад гэвэл тэр гуагалдаг.<br />Хамгийн гол нь тэр үхсэн амьтны нүдийг ухдаг.<br />Тэр нүд ухахгүй гээд өөр яахым бэ?<br />Хушуу нь зөвхөн нүд ухахад л зориулагдсан ч юм билүү.<br />Ингэж амьдарахыг өөрөө хүссэн ч юм уу үгүй ч юм уу?<br />Бидэнд таалагдах гэж зүсээ хувиргаж цагаанаар будах ёстой юм болуу? <br />Түүнд бурхан зөвхөн гуагалах эрдмийг өгөөд, жиргэх, донгодох эрдмийг хармалсан ч юм билүү.<br />Бид хонины мах иддэг.<br />Хонь өвс иддэг.<br />Хэрээ харин нүд иддэг.<br />Бид ярьдаг, дуулдаг.<br />Хонь майлдаг, тургилдаг.<br />Хэрээ харин гуагалдаг.<br />****************<br />Нүдгүй боллоо гээд сохордоггүй аж.<br />Нүдгүй болсон ч сэтгэлээрээ хорвоог харсаар байдаг аж.<br />Нүд зөвхөн харагдах өнгө болохоос мөн чанар биш аж.<br />Сэтгэл амьд байхад нүд хэзээ ч сохордоггүй аж.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-7450642351687027635?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com13tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-39596048883287122852009-10-26T18:16:00.000-07:002009-10-26T18:40:41.803-07:00Эгч бидэн хоёрӨмнөх ярианаас хэдэн жилийн дараа энэ яриа болж билээ<br />Эгч:<br />-Өвтгөж нухаж байна уу миний дүү<br />Би:<br />-Үгүй... Тэхдээ би энүүгээр яах юм бэ?<br />Эгч /Хэсэг дуугүй байснаа/:<br />-Өөр яахав дээ миний дүү.... Эгч нь удахгүй тэргэнцэр олж өгнөө дүүдээ. Нээрээ нөгөө телевизийн Золжаргал гуай хүүхдүүдэд тэргэнцэртэй болоход нь зуучилж өгдөг гэсэн. Эгч нь яриад үзэх үү?<br />Би:<br />-/ууртайгаар/Тэр хогоор яады. Тэгээд ч намайг хэн түрээд явж байх юм? Энийг ч гэсэн тайлж хаячаад орондоо л хэвтэж байя.<br />Эгч:<br />-Битий ингэж ярь л даа миний дүү.... ... Эгч нь дүүгээ ямар ч аргаар хамаагүй баярлуунаа. Миний дүү битий уйдаарай. Хичээлээ сайн хийгээрэй. Миний дүү ухаантай шүү. /духан дээр удаан гэгч нь үнсэв/<br />Би:<br />-/уцаарлан түлхэж/: Засссс. цаашаа болоо. <br />Эгч:<br />-Холбоонд бүртгүүлэх үү миний дүү. Удирдагчтай нь эгч нь яриад үзэх үү?<br />Би:<br />-Үгүйээ үгүй. Нэртэйгээр нь асрамжийн газар аваачаад өгчөөч. Тэрэнд орвол үхсэн нь дээр.<br />Эгч:<br />-Яасан муу ёртой юм ярьдаг юм? Дүүгээ үхчихвэл эгч нь яаж хорвоог амьд туулах юм бэ? /мэгшүүлэн уйлав/<br /><br /> /үргэлжлэл бий/<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-3959604888328712285?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com24tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-47080775400645975262009-10-22T06:55:00.000-07:002009-10-22T07:12:58.521-07:00Эгч бидэн хоёрын харилцан яриаОлооооооооон жилийн өмнө энэ яриа болсы:<br /> Эгч: <br /> -Чи үүрэгдэж явахдаа гэзэгнээс битий татаарай за<br /> -Морь унасан хүнчинь жолоо цулбуураа барьж явдаг биз дээ<br /> -Эгчийнх нь үс өвдөөд байш дээ<br /> -Үс яаж өвддий?<br /> -Яг чиний хөл өвддөг шиг<br /> -......<br /> -Эгээн дүү чинь ухаантай сайн дүү. Хойтон дүүдээ зөндөөөө их чихэр ацарч өгнөө за<br /> -......<br /> -Харин миний дүү эгээгийнхээ үснээс битий дахиж татаарай за<br /> -За.... Би одоо өөрөө явж үзмээр байнаа. Таны үс яаж өвддөгийг хөлөөрөө туршаад мэдий<br /> -Хэрэггүй миний дүү. Хөлнийх нь өвчин сэдэрвэл аав ээж хоёр зовно шүү дээ<br /> -Зааза. Тэгээд яаж таны өвдхийг мэдхийм бэ? Зовж үзсэн хүн л өрөөлийн золонг мэддэг гэж ээж хэлээ биз дээ.<br /> -Тэнэгхэн дүү минь дээ /нулимс цийлэгнүүлэв/<br /><br /> /үргэлжлэл бий/<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4708077540064597526?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com22tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-16848029671833608962009-10-16T01:51:00.000-07:002009-10-16T04:39:43.221-07:00Хачирхалтай түүхХохь тайж Эрболод гэгч өндөр насыг зооглосон өвгөн, өөрийн ганц хүүдээ, хэдэн үе дамжин хадгалагдаж ирсэн дэлэм хэрийн урттай илдийг, авдрынхаа араас гарган хүндэтгэлтэйгээр өргөн гардууллаа. Хатанбаатарын энэ малчин "цэрэгт" энэ илднээс өөр үзээд өгье ч зэвсэг байхгүй. Энэ илд эрх чөлөөний төлөөх тулаанд эзнийхээ амийг олон удаа аварсан гэвч, Сангийн хэрмийг давах шөнийн тулаанд эрхгүй эндэж, эзэн залуу тэнгэрийн орноо харван оджээ.<br /> **************<br />Ганзоригийн өвөг дээдэс нь 19-р зууны эхээр Мүгдэнд ирж суурьшсан, эцгийн талаасаа жинхэнэ манж, эхийн талаасаа өвөрлөгч монгол хүмүүс байсан агаад, хожим тэдний үр хүүхдүүд нь Шар мөрний хавьд ирж тариалан эрхлэх болов. Цэвэр манж цусны эхнэртэй болсон ууган хүү нь хожим цэрэгт дайчлагдаж, тэндээсээ Сүй Шүчжаны цэрэгт багталцан ар монголд хөл тавьжээ. Дугар мэйрэн, жанжин Чойрын орчимд гамин цэргийн үлдэгдлийг нэг мөсөн бут цохихдоо амьд үлдсэн, хүүхдээрээ шахуу гаминг оргуулан алдчихжээ. Оргодол гамин, нутгийн зүг биш, зам мөрөө буруулан баруун хойд зүгийг чиглэн одсон бөгөөд, яван явсаар Туул голын мөсөнд тулан зогсжээ.<br /> **************<br />Аранжин олсон мэсээ гэртээ авч ирээд хэсэгтээ мартсан байв. Тохиолдлоор, хэсэг нөхөдтэйгээ элдвийг хүүрнэн суухдаа, монгол дарханы ширээж, хатаасан хутгаар манжийн амбаны эрдэнэсийн авдарны цүүг тас цавчиж орхиод, үнэтэй цайтай бүхнийг нь хаман одсон шилийн сайн эрийн тухай домог сонсоод, нөгөө олдмол мэснийхээ чансааг шалгаж үзэх адын бодол толгойд нь харван оржээ. Тэгээд гарааждаа хадгалаад хэдэн жил болсон мөнөөх мэсийг гарган ирж хуруу хэрийн бүдүүн төмрийг засварын ширээн дээр дамнуулан тавиад ширүүхэн шиг ширвэн цохивол, төмрийн үзүүр хэсгээс дөрвөн хуруу хэрийн өөдөс тасран газар унаж хангир жингэр дуугаарлаа. Харин илдний ир яагаач үгүй байв.<br /> ***************<br />Шинэ хаан Цэвээнравдангийн хувьд, үхсэн буурын толгойноос амьд ат айдгийн үлгэрээр, Галдан эргэн хүчирхэгжээд, цэрэглэн ирж хамаг амьтныг талдаа татаад, эхнэр хатад, эмс охид, гэлгүйгээр хүйс тэмтрэн хядах вий гэхээс халширч, үүд сэвхийсэн ч цочиж, адуу янцгаасан ч давхийж байлаа. Түүний явуулсан заншлаачид, Галдангийн их цэргийн үлдсэн хүч хааны өргөөг чиглэн айсуйг дуулгахад, нуруугаар нь арван аалз тэмтчих мэт санагдан, бүх биенийх нь хүйтэн хөлс чийхран гараад, тэрхүү ирэгчдийг угтуулан цохихоор хамаг цэргээ тосуулан илгээвэй.<br /> ***************<br />Аранжинд, гарын дүйтэй найз нь ангийн хутга хийж өгчээ. Мэс хүнд бэлэглэдэггүй заншлаар, гар цайлгах төдий хөлс аваад, өөртөө ч мөн яг адилхан хутга хийж авчээ. Тэр хутгануудыг мөнөөхөн илдийг хувааж хийсэн ажээ.<br /> **************<br />Эрболд гуай хүүгээ Хатанбаатарын цэрэгт үдэхийн өмнөх үдэш нэгэн домгийг хүүрнэж, настай хүнээс гарамгүй эрдүү хоолойгоор "Хан харангуй" туулийг хайлж өгчээ. Тэрхүү домогт өгүүлсэнээр, Энэ хатан илдний ирийг гэмтээвэл, агуу дайчин эрийн сүнс дошгирон босож, илдээ шүүрэн бариад, замдаа таарсан бүхнийг хүйс тэмтрэн хядах тангарагтай ажээ. Гэхдээ хэрвээ, монгол хүмүүн гэмтээвээс монголоо хядах, манж цустан гэмтээвээс манж хүн бүхэн тэрхүү илдний ирэнд эрсдэн унах хараал шившлэг шингэсэн гэжээ.<br /> **************<br />Их хааныхаа захьсанаар, шинэ хаандаа туслах өмөг цэрэг нь болохоор аялан яваа мянгаад эр, Алтайг даван Зүүнгарын нутагт орж ирээд гэртээ ирсэн мэт сэтгэл тайвшран, сэрэмж алдан назгайрчээ. Энэ эрсийн дунд, баг цэргийн захирагч нэгэн дөрвөд эр тайван унтаж үл чадан, эргэн хөрвөсөөр байв. түүнд нэг л муу ёрын зөн совин мэдрэгдээд байлаа. Ингэх шалтгаан ч бас байсан нь, цаг үеийн байдал ч бус, аавынх нь идэр залуудаа хэрэглэж явсан, Хүнхээ Заяачийн шившлэгтэй илд нь хуйнаасаа хуруу хэртэй сугарчихаад байсанд л учир нь байжээ.<br /> ***************<br />Эцэг эхээс өгсөн нэр нь Мянцоо, нангиад нэрээрээ Ми Рэпин гэгдэх нэгэн хүн Туул голын савд аж төрөн сууж, хадлан хадах ажлаар амьдралаа тэжээж эхлээд, хол нутгийн нэгэн бүсгүйг гэргий болгон аваад, нэрээ Мятав болгон өөрчилжээ. Өнөр өтгөн ам бүлтэй өрхийн тэргүүн болж, нутгийн ах дүүст морины тах, хазаарын амгай зуузайнаас авахуулаад, тэрэг чарга засах, данх тогоо гагнах зэргээр тусалсаар Мятав дархан гэгдэх болж, гарын ур чадвар нь ч, амьжиргаа нь ч дээшилжээ. Өдгөө түүнийг оргодол гамин гэхэд хэн ч үнэмшихээргүй болсон байна.<br /> ***************<br />Хэдэн өдрийн аянд ядарсан бүлэг цэрэг нойрондоо дийлдэн унтсан боловч, өнөө дөрвөд залуу нэг л муу совин татаад, нойр нь хулжаад байв. Гэнэт бараг дэргэд шахам "Хоржийлоо" гэх хорон дуу хадаж, мориноосоо бууж явгалсан хар мянган цэрэг нөмрөн ирлээ.<br /> ***************<br />Батбилэгийн аав нь Баянхошуунд хүүхэд насаа үдсэн Санги гэгч хужаагийн эрлийз юм. Хужаа ч гэж дээ нарийн яривал манж гаралтай өвөрлөгч эр байлаа. Сангийн аав Сайван хашаандаа дүүрэн ногоо тарьдаг, намар болохоор түүнийгээ зах дээр аваачиж зараад подхийсэн мөнгө олчихдог, ээж нь "аваарын цагаан" хэмээн алдаршсан саравчтай малгайг дуурайлган оёж зараад бас өөрийгөө мөнгөтэй болгочихдог овсгоотой авгай байжээ.<br /> **************<br />Мятав дархан дунд ачдаа өөрийн сурсан дархны эрдмээ өвлүүлжээ. Ач хүү нь өвөг эцгээ дуурайн, ойр зуурын юм хийсэнгүй, хутга мэс урлах талаараа хэнийг ч дагуулахааргүй дархан болжээ. Цөөн хэдхэн найзтай, тэдний нэг нь Аранжин хэмээх хаягдал төмрийн ченж залуу аж. Тэр хоёр зан аашаар ч, үзэл бодлоор ч адил төстэй зүйл ихтэй.<br /> **************<br />Туул ахынхаа хутгыг хараад цочив. Бүх биеэр нь цахилгаан гүйдэл гүйх мэт болж, хамаг бие нь дагжин чичирлээ. Тэр шөнөдөө, шөнөжингөө хар даран зүүдэлж тарчилжээ. Нэг бол гартаа илд барьсан эрэгтэй хүн болчихсон, нэгэн хар хүчний цэрэгтэй байлдаж, тааралдсан болгоноо тасар цавчиж байна гэж, эсвэл ойрдын алдарт Ану хатан болчихсон сууж байна гэж, эс бөгөөс, өвөөгийнх нь ярьдаг байсан, өөрийнх нь өвөг дээдэс болох цөс ихт дөрвөд тайж болчихсон, хошуудын ноёдын цэрэгтэй алалцаж, тэдний хүчинд автан толгойгоо алдаж байна гэж зүүдэлсээр өглөө болгов.<br /> ***************<br />Нэг мэдэхэд тэр нөхрийнхөө машиныг уначихсан, Ээж мод руу салдаг замын дэргэд зогсож байв. Машиных нь урд хамар сөхөөстэй. Тэгтэл Дарханы чигээс нэгэн машин ирж явлаа. Тэрнээс хойш юу болсныг огт мэдсэнгүй. Өмнөө зогсоо, бага зэрэг хятаджуу царайтай, дорсгойдуу шүдтэй, эрүүндээ тачирхан сахалтай залуугийн хүүхдээрээ шахуу нүдэнд айн ширвээдэх байдал тодорч, хавирга өвчүү нь хурц мэсний ирэнд огтлогдон, пүррр... хийхэд сэхээ орлоо.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-1684802967183360896?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-18095645076065471712009-10-14T23:32:00.000-07:002009-10-15T00:15:13.370-07:00Үнэмшинэ үү байна уу өөрснөө мэдГар нь өөрт нь огтхон ч захирагдахгүй байв. Өмнөө байгаа тачирхан сахалтай залуухан жолооч эрийн гайхсан, айсан, найдвар тасарсан царайг хараад, юу хийснээ мэдэрч ухаан орон цочлоо. Гэвч бүх зүйл нэгэнт болоод өнгөрсөн байлаа.<br /> ***********<br />Манжийн түрэмгийлэгчдийн сүүлчийн цайз болох Ховд хотоос манж хятадуудыг хөөн гаргаж, баруун монголчуудад эрх чөлөөг олгох их тулаанд бэлтгэж, цэрэг эрсийг дайчлан босгох их үйлсийг олноо өргөгдсөн Богд Жавзандамба хаан, өөрийн итгэлт жанжинууд болох, Хатанбаатар Магсаржав, Манлай баатар Дамдинсүрэн нараар гүйцэтгүүлэх лүндэн буулгажээ.<br /> ***********<br />Улаанбаатараас, Дархан хотоор дайран Сэлэнгэ аймгийн төв орох их замаар япон жижиг тэрэг нисэх мэт хурдлан явлаа. Жолооч нь 25, эсвэл 30 орчим насны, эрүүндээ тачирхан сахалтай залуу. Замын хажууд урд хамарыг нь сөхсөн машин, дэргэд нь гар өргөн зогсох залуухан бүсгүйг хараад, өнгөрсхийн зогслоо. Бүсгүй машинтай нь зэрэгцэн ирээд, ялдамхан, бас түрэмгийдүү ч гэмээр өнгөөр тусламж хүслээ. Залуу эр ч ганцаараа явааг хэлэх үү, залуухан бүсгүйн хүсэлтийг дор нь зөвшөөрч, машинаасаа буулаа.<br /> ***********<br />Ёстой хачирхалтай.<br /> Элсний захаас гялтайн цухуйх төмөрлөг зүйлийг шүүрэн татвал хуйтай илд гарч ирэх нь тэр. Илдний ир мөр огтхон ч муудаагүй, бага зэрэг зэвний хүрэн бор түрхэцтэй харагдана. Аранжин өдий болтол жинхэнэ иртмэс барьж үзэх байтугай, нүдээрээ хараагүй байсан юм. хүүхэд байхдаа хайрцагны модоор, хүүхдийн гараар болхидуухан "урласан" сэлмээр л "байлдаж" явсан "ахмад дайчин"<br /> ***********<br />Зуун модны тулаанд манжийн их цэрэгт хиартлаа цохиулсан Ойрдын Галданбошигт хаан их цэргийнхээ үлдэгдлийг аван, алтайг чиглэн хөдөллөө. Тэрээр итгэлт хэдхэн нөхдөө дэргэдээ үлдээгээд, ар хударгаар нь хаан ширээг нь эзлэн авсан ач дүүдээ туслуулахаар цэргийнхээ үлдсэн хэсгийг илгээжээ. өнгөрсөн хэдхэн өдрийн дотор тэрбээр салан тусгаарлах, нэгдэн нийлэх хоёрын ач тус, хор холбогдлыг яс махандаа тултал ойлгосон ажээ.<br /> ***********<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-1809564507606547171?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-41505350371526047292009-10-07T22:40:00.000-07:002009-10-07T22:53:16.842-07:00Улаанбаатар минь хөөрхийУгаарын үнэр ханхалсан<br />Улаанбаатарт өссөн би<br />Утаатай энэ хотоо<br />Өлгий минь гэж боддог<br /><br />Утаа униар суунагласан<br />Алсын барааг ширтээд<br />Утаанбаатар хотоо<br />Сэтгэл өвдөн халиахад<br /><br />Уугиж байгаа хор нь<br />Утаад байгаа ч юм шиг<br />Улсын нийслэл минь түүнд<br />Уусаад байгаа ч юм шиг<br /><br />Эвгүй муухай харагдахад нь<br />Элэг зүрх минь догдолж<br />Хорссон нүдний минь нулимс<br />Хоёр хацрыг минь бүрхдэг<br /><br />Энэ бол нийслэлийн хүн<br />Энхрий хотдоо хайртай хүн<br /><br /> <span style="font-style: italic;">370 жилийн ойд зориулвай.</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-4150535037152604729?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com16tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-21638475690327054392009-09-27T22:59:00.000-07:002009-09-27T23:12:04.070-07:00Уйдсан хүний бичлэгБанжигт нэг муу навсархай блогтой ухаантаймаа. Тэгсэн сүүлийн үед тэр муугаа эргэж тойрч чадахгүй муухай сапирчийнаа. Энчодоо миний буруу ч биш, банжигийн атмаануудын буруу л даа. Хэрэглэгчиддээ ингэж ханддаг банжигаас өөр байгууллага халх дөрөв, шавь тавд байдаглуу? Тэгээд хааяа орж гарч мар мар хийдэг банжигийн хэдэн танилтайгаа тааралдахгүй болохоор уйдаж цөхрөөд, хуруу гар загатнаад, нөгөө хэдийнхээ тэнэглэлийг үгүйлээд байхым байшт. /Хэхэ соорий шүү манайхаан/ Тээд гарынхаа загатнааг гаргах гэж гөү гөү-д нэг болоог нээсэн чинь бичлэг нь гардгү гэнээ. Одоо ер нь над шиг уйдцан гаруудын уйдааг гаргаж байх нэг болоогны сайт нээдиймуу яадым. Тээл хааяа нөгөөхөө түр хааж маачаад, дүлий хожуул царайлж каакарч этр тэнэгтээд ай. Ингэвэл хэдэн хэрэглэгч нь боогоо боогоо үхээ үхээ явчих байхдаа хаха.<br /> За тэр миний сайт нээгэээд, бусдыг боож хаадаг ч хамхуулны үлгэр биз.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-2163847569032705439?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com51tag:blogger.com,1999:blog-1661303022682616083.post-53563030116897210902009-09-25T19:14:00.001-07:002009-09-25T19:27:44.689-07:00ГайхмаарааЯасан ч сайхан ая дантай юм, ямар ч гоёхон үгтэй юм,яасан ч сайхан хоолойтой юм.<br />Бадамлянхуа усан мандалд гандашгүй еэ хө<br />Бахтай чи минь ухаан бодлоос гаршгүй еэ хө<br />Бадрах гэрлээрээ гоолиг чи минь наддаа<br />Баяр цэнгэл бүхнийг авч ирэх гайхмаараа хө<br /><br />Сансар хорвоо өнгөт мандалд сарнишгүй еэ хө<br />Сарнай чи минь санаа бодлоос салшгүй еэ хө<br />Саруул гэрлээрээ гоолиг чи минь наддаа<br />Санаж хүсэх бүгдийг авч ирэх гайхмаараа хө<br /><br />Эрдэнэт наран агаар мандалд эндэшгүй еэ хө<br />Энхрий чи минь амин зүрхнээс эргэшгүй еэ хө<br />Элбэг гэрлээрээ гоолиг чи минь наддаа<br />Эсэн цэнгэл бүхнийг авч ирэх гайхмаараа хө<br /><br />Монгол Улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн С.Бадраа агсны шүлэг, Монгол Улсын гавьяат жүжигчин Банзрагч агсны дуулж олны хүртээл болгосон энэ дуу өнгөрсөн зууны дунд үеэр жинхэнэ хит болж байжээ. Хит болохоос ч аргагүй юм даа. Хайр дурлалыг үүнээс илүүгээр яаж ч дуулах билээ гэж санагдана<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1661303022682616083-5356303011689721090?l=dendvv.blogspot.com' alt='' /></div>Дэндэвhttp://www.blogger.com/profile/13726220573351186364noreply@blogger.com4